De vrouw van Luk gooit niet graag iets weg. Hun hele huis staat ondertussen bomvol spullen. Luk probeerde er al over te praten, maar hun gesprekken eindigen altijd in ruzie. Relatiedeskundige Rika Ponnet geeft advies.
Relatiedeskundige Rika Ponnet beantwoordt vraag van de week: “Hoe ga ik om met verzamelwoede van mijn vrouw?”
Elke week beantwoordt relatietherapeut Rika Ponnet in 'Nieuwe feiten' een vraag van een luisteraar. De antwoorden worden gebundeld in de podcast 'Vraag het aan Rika'.
De vraag van Luk: “Hoe zorg ik ervoor dat mijn vrouw wat vaker spullen weggooit?”
Luk is al 32 jaar gelukkig getrouwd met Hilde. “Ze is een crème van een vrouw. Ze is altijd in de weer voor anderen: voor onze kinderen, mijn ouders, haar vriendinnen en voor mij. Maar daarnaast is ze een enorme sloddervos en een hamsteraar. Spullen die we niet meer nodig hebben, kan ze maar niet weggooien en er is te veel rommel om op te ruimen.”
Vroeger kon Luk daar nog enigszins mee om. “Ik probeerde te reorganiseren: plaats te maken, rekken te bouwen en de opslagplaats te ordenen. Soms gooide ik stiekem iets weg. Maar nu is ons grote huis vol, ook onze 2 zolders en de hele kelder.”
“We kunnen er niet meer op een normale manier over praten. Als ik het onderwerp aanbreng, wordt ze boos. Als ze dan toch belooft op te ruimen, hebben anderen haar nodig en gaat ze hen helpen. Externe hulp aanvaardt ze niet. Wat nu?”
Beluister: Rika Ponnet beantwoordt de vraag van Luk
'Vraag het aan Rika': “Hoe ga ik om met de verzamelwoede van mijn vrouw?”
Het antwoord van Rika: “Wat voor jou rommel is, is dat voor je vrouw misschien niet. Erken ook haar gevoel.”
“Het klinkt alsof de vrouw van Luk een ‘hoarder’ is”, legt Rika uit. “Bij ‘hoarding’ kan je geen afstand nemen van spullen. Dat kan zelfs zo ver gaan dat je niet in staat bent om afval weg te gooien. Al denk ik niet dat het probleem van Hilde zo extreem is als wat je soms op reality-televisie ziet.”
Hilde is dan misschien geen extreme ‘hoarder’, Luk lijdt wel onder het hamstergedrag van zijn vrouw, ziet Rika. “Luk heeft het gevoel dat er voor hem en voor zijn relatie geen plaats meer is in zijn huis, omdat alle ruimte wordt ingenomen door rommel.”
Verzamelwoede uit verlatingsangst
De oorzaak van verzameldrang is vaak terug te vinden in de kindertijd, vertelt Rika. “Mensen met een verzamelstoornis hebben iets meegemaakt waardoor ze separatieangst hebben ontwikkeld. Dat is een vorm van verlatingsangst waarbij je geen afscheid kan nemen van iets of iemand. Om die angst uit de weg te gaan, nemen ze simpelweg geen afstand.”
“Ik zie dit wel eens bij mensen die in armoede zijn opgegroeid,” zegt Rika. Omdat je weet wat het betekent om een tekort te hebben, ga je net heel veel willen verzamelen. “Dit is trouwens typisch voor oudere generaties; die hadden echt niets." Maar, zo nuanceert Rika, “er zijn heel veel ervaringen die ervoor zorgen dat je geen afscheid kan nemen van de dingen. Hilde zal waarschijnlijk ooit zoiets hebben meegemaakt.”
Waarom ruimt Hilde dan niet op? Simpel: “Als je te veel spullen hebt, krijg je dat gewoon niet meer opgeruimd.”
Hilde kan geen ‘nee’ zeggen
Rika ziet een verband tussen de verzameldrang van Hilde en haar extreme behulpzaamheid. “Hilde is duidelijk iemand die geen nee kan zeggen. Ze kan maar niets weggooien en schiet iedereen te hulp. Altijd klaarstaan voor je naasten is een mooie eigenschap, maar als je daarin overdrijft kan dat een zware last voor je worden.”
“Nee zeggen is ook niet altijd makkelijk. Soms zijn mensen bang dat de andere dan misschien weg gaat. Het is dan een ‘copingmechanisme’ om ergens mee om te gaan: in dit geval met een immens gevoel van verlies.”
Wat moet Luk doen?
“Dat er geen gesprek mogelijk is en dat Hilde geen hulp wil, wijst erop dat ze zich schaamt”, zegt Rika.
“Hierover moet echt wel een gesprek komen. Gewoon zeggen dat je huis stampvol zit met rommel en dat die rommel weg moet, zal zeker niet werken.”
“Misschien vindt Luk wel dat een uitgewassen botervlootje brol is, maar voor haar is dat niet zo. Het is belangrijk dat Luk dat gevoel erkent, maar hij moet ook aangeven dat hij op deze manier niet kan leven en dat hij ruimte nodig heeft voor zichzelf.”
Hou niet meteen grote kuis, start klein bij een keukenkastje
Rika Ponnet, relatiedeskundige
“Je kan proberen samen op te ruimen, maar neem kleine stapjes. Hou niet meteen de grote kuis, start klein bij een keukenkastje. Voor ‘hoarders’ is dat vaak al een hele opgave.”
Hilde moet met haar angst aan de slag, besluit Rika. “Zo weet ze dat het oké is om sommige spullen weg te gooien. Dat noemt men ‘exposure’. Als dat niet lukt, denk ik dat hulp van buitenaf nuttig kan zijn.”
