Rothko, Magritte en ander moois uit privécollectie te zien in vernieuwd MDD-museum in Deurle

Het MDD in Deurle huist in een wit, horizontaal, modernistisch gebouw uit 1967 van de Brugse architect Erik Van Biervliet. Enkele jaren geleden was er sprake van uitbreiding, maar dat ging na allerlei tegenstand niet door. “Dat ambitieuze plan van destijds hebben we achter ons gelaten,” zegt Goedele Bartholomeeusen, sinds 2023 directeur van het MDD. “We hebben gekozen voor een renovatie in verschillende fasen, binnen de bestaande muren.”

Zo is een voormalig depot omgetoverd tot een nieuwe, intieme tentoonstellingsruimte. Je krijgt er een greep te zien uit de kunstcollectie van het echtpaar Andries-Vanlouwe, voor een deel in bruikleen gegeven aan het MDD. Een indrukwekkend ensemble moderne en hedendaagse kunst die in verrassende combinaties wordt tentoongesteld: René Magritte hangt naast een seventies wandreliëf van Imi Knoebel, een zeeschap van Léon Spilliaert naast een werk van Luc Tuymans. 

Heel bijzonder is een monumentaal roodbruin-rozig-grijs doek van Mark Rothko, een kunstenaar waarvoor je doorgaans naar Parijs of verder moet reizen. Er zijn schilderijen te zien, sculpturen, assemblages. Veel werken uit de collectie zitten op de wip tussen figuratief en abstract, of tussen twee- en driedimensioneel, zegt directeur Goedele Bartholomeeusen. Dat was de smaak van de verzamelaars.

Wie waren die kunstcollectioneurs Jan Andries (1933—2015) en Lieve Vanlouwe (1936—2021)? Andries was textielondernemer en stond aan de wieg van het Belgische modemerk Andres, tegenwoordig Xandres. 

“Ze zaten jaren in het bestuur van het MDD en schonken tijdens hun leven al kunstwerken. Ze herkenden zich heel sterk in het verhaal van de stichters van het museum, namelijk om verbredend te werken, lezingen te organiseren, begrijpelijke taal te gebruiken in brochures enzovoort,” zegt directeur Bartholomeeusen. “Ze hebben zelf veel bijgeleerd in het museum en wilden dat met hun collectie ook doorgeven aan anderen.” Kunst als een inclusieve en open vorm van communicatie.

Het ‘Paviljoen Andries-Vanlouwe’ in de vernieuwde annex is het resultaat.“We zijn heel tevreden dat we het vertrouwen hebben gekregen van de stichting om met deze kunst te kunnen werken. Het is de bedoeling dat we bruiklenen gaan stimuleren; de kunstwerken zullen hier niet altijd blijven, ze zullen ook reizen naar andere tentoonstellingen.” En directeur Bartholomeeusen maakt ons nieuwsgierig: “Er zijn ook andere interessante werken die we vandaag niet zien.” Iets om naar uit te kijken.

Ook de vierkante patio in het hart van het MDD is grondig aangepakt – buitenschrijnwerk, verlichting, klimatisatie - zodat de museale condities optimaal zijn om kostbare en fragiele kunstwerken te mogen tentoonstellen. Dat was nodig voor het werk van Blinky Palermo (1943-1977), pseudoniem van de jonggestorven Duitse cultkunstenaar Peter Heisterkamp, die in de jaren 60 en 70 furore maakte op internationale expo’s als Documenta Kassel of de Biënnale van Venetië.

“Blijkbaar leek hij sterk op een Amerikaanse bokser en maffiabaas met de naam Blinky Palermo,” zegt Goedele Bartholomeeusen. Hij werd wees in de Tweede Wereldoorlog en later nam de beroemde Duitse kunstenaar Joseph Beuys hem onder zijn hoede. “In de jaren 60 heeft hij met andere kunstenaars als Gerhard Richter of Sigmar Polke echt voor verandering gezorgd. En dat is nog altijd zo. Als ik met hedendaagse kunstenaars spreek, blijkt dat zij vaak heel sterk beïnvloed zijn door zijn werk.”

Reusachtige werken van dun textiel, ‘Stoffbilder’, sculpturen, een muurschildering als een Jacobsladder naar de hemel, geestige miniatuurschilderijtjes of kleurrijke blokkenpatronen, 'Flipper' genaamd. “Blinky Palermo wist het alledaagse op te tillen,” zegt curator Ory Dessau.

De werken komen vooral uit Duitse (privé-) collecties en het was allerminst makkelijk om ze bijeen te brengen in Deurle. Het is de eerste Blinky Palermo-expo in ons land. MDD voegt er nog werken van Luc Tuymans en van de Brit Robert Grosvenor aan toe. De knalgele schil van een sportwagen (een Lotus Europe, zegt een kenner) lijkt wel een knipoog naar tweedehands autohandels hier in de buurt, lacht Goedele Bartholomeeusen.