Van groene kaarten tot 'juichregels': Zweeds jeugdvoetbal zet in op sportiviteit

Geel, rood en… groen. Dat zijn de kleuren van de kaarten die in dit nieuwe voetbalseizoen aan de Zweedse jeugdspelers tot 14 jaar worden uitgedeeld. In tegenstelling tot de klassieke gele en rode kaarten, worden de groene niet op het veld zelf getrokken.

"Het wordt na afloop van de wedstrijd gegeven aan de speler die het meest sportief geweest is", legt correspondent Jeroen Visser uit in 'Nieuwe feiten' op Radio 1. "Dat is iemand die zich beleefd en vriendelijk heeft gedragen tegenover de medespelers en de scheidsrechter." Zware overtredingen zijn logischerwijs uit den boze als je de kaart wil bemachtigen.

Het is ook niet de scheidsrechter die de knoop doorhakt. "Het andere team moet beslissen wie van de tegenspelers de groene kaart krijgt. Elke wedstrijd worden er dus 2 uitgedeeld." Dat gebeurt pas na grondig teamoverleg.

Er zijn geen beloningen aan de kaart verbonden, zegt Visser. "Het is echt alleen maar voor de eer. Op de kaart staat op dat je een goede speler bent geweest, dat je respect hebt getoond en dat dat belangrijk is."

Het is dus een simpel groen kaartje met educatieve waarde, maar wel eentje met een groot effect. "Als een speler op de grond terechtkomt tijdens de wedstrijd, dan sprinten alle spelers erheen om een schouderklopje te geven of om even iets troostends te zeggen. Ze willen ook echt die kaart bemachtigen, daarom doen ze in de wedstrijd van alles om dat te bereiken."

"Al zijn de grote problemen met onsportief gedrag niet bij het jeugdvoetbal te vinden, maar vooral later bij de senioren en bij de ouders op het veld. Ze hopen dat dit een investering is voor de toekomst. Én dat het afstraalt op de ouders, want die moeten ook vaak een beetje worden opgevoed."

Aan de 'juichetiquette' van de ouders wordt ook volop gewerkt. "Aan het begin van het seizoen kregen we juichinstructies", lacht Visser, wiens zoon ook in het jeugdvoetbal actief is. Dat was even wennen. "Er staat dat je niet alleen voor je eigen kind moet juichen, maar ook voor de andere kinderen en zelfs voor de tegenstanders. Ook klappen als die een doelpunt scoren, vond ik moeilijk in het begin."

Instructies naar je kind brullen, is trouwens verboden. "Coachen is voor de trainers. Zij geven aanwijzingen, ouders mogen enkel klappen. Dat wordt er echt ingeprent", zegt Visser. "Als iedereen zich daaraan zou houden, zou het een stuk fijner zijn op de velden."

In de praktijk lijkt het te werken. "Het afgelopen jaar was het een baken van rust langs de velden in Stockholm. Dat was dan wel voor de 8 à 9-jarigen, de fanatiekere ouders zijn misschien bij de oudere kinderen te vinden. Maar het is een verschil met wat ik al in Nederland heb gezien."

In het Zweeds jeugdvoetbal wordt al langer een 'zachtere' aanpak gehanteerd. Echte verliezers zijn er bijvoorbeeld onder de jonge spelers niet. "Tot een jaar of 13 worden er geen scores bijgehouden", zegt Visser. Dat wordt ook steeds vaker in België toegepast. "Al weten de spelers en ouders natuurlijk stiekem wel wat de uitslag is."

Ook andere regels moeten het spelplezier bewaken. "Als je met meer dan 4 doelpunten achterstaat, dan krijgt de ploeg er een speler bij. Dat blijft zo tot het weer gelijkstaat. Ook daar is de boodschap dat het om voetbal draait, en niet om het winnen."

Deelnemen is dus belangrijker dan winnen. Al worden de scores misschien toch stiekem ergens neergepend.