"Hardleerse ziekenhuizen" uit Solidaris-studie ontkennen overcompensatie om verlies ereloonsupplementen goed te maken

Eind vorig jaar werd beslist dat artsen geen supplementen meer mogen vragen voor CT- en MRI-scans tijdens de kantooruren of voor dringende scans. 

Uit een nieuwe studie van Solidaris, het Nationaal Verbond van Socialistische Mutualiteiten, blijkt dat ongeveer de helft van de ziekenhuizen achterpoortjes heeft gezocht om dat financieel verlies (volledig of deels) te compenseren. 

Die ziekenhuizen vragen bijvoorbeeld een hoger supplement bij de MRI- en CT-scans buiten de kantooruren, of vragen meer supplementen bij andere beeldvormingen, zoals bij echografieën.

Solidaris stelt vast dat er een grote variëtieit is tussen de verschillende ziekenhuizen. Het Verbond deelt de instellingen op in vier categorieën:

• modelleerlingen: ziekenhuizen die ook voor de invoering van het verbod geen of weinig supplementen aanrekenden.

• volgers: ziekenhuizen waarbij het verbod een positieve impact heeft gehad op de andere supplementen.

• compenseerders: ziekenhuizen waar de maatregel voor zware medische beeldvorming wordt gerespecteerd, maar die deels hun verlies aan supplementen compenseren.

• overcompenseerders: "hardleerse ziekenhuizen" die ondanks het gedeeltelijke supplementenverbod de globale omzet voor supplementen zagen stijgen.

VRT NWS nam contact op met enkele ziekenhuizen waarbij - volgens Solidaris - de globale omzet voor supplementen voor medische beeldvorming enorm is gestegen sinds de invoering van het gedeeltelijk verbod. 

Helemaal bovenaan de lijst van Solidaris vinden we AZ Delta in Roeselare (West-Vlaanderen). Daar ziet Solidaris een stijging van meer dan 83.000 euro. Het ziekenhuis wijt die stijging in een schriftelijke reactie aan VRT NWS  onder meer aan een nieuw tariferingsmodel en een toename in activiteit. 

"Uit een marktonderzoek bij collega-ziekenhuizen rond supplementen radiologie, bleek dat de meeste ziekenhuizen hun supplementen vastleggen op basis van een forfaitair bedrag in plaats van een procentuele verhoging van het officiële tarief." Sindsdien rekent AZ Delta ook een forfaitair bedrag. "Een vast bedrag is immers duidelijker dan een percentage op het RIZIV-tarief"

"Het forfaitair bedrag voor supplementen bij scans na de kantooruren en andere medische beeldvorming werd bepaald op basis van hetzelfde marktonderzoek. De totale aanrekening supplementen medische beeldvorming is gestegen door deze prijsaanpassing conform het marktonderzoek, maar ook door een stijging in activiteit van 5,2 procent."

Het AZ Vesalius in Tongeren, de enige "overcompenseerder" in Limburg, erkent dat het de ereloonsupplementen sinds de invoering van het gedeeltelijk verbod "spreidt over andere beeldvorming zoals RX en echografie".

Maar het ziekenhuis ontkent dat er sprake is van "overcompensatie" ten opzichte van andere ziekenhuizen.  "Van december 2023 tot en met juni 2024 rekenden we 50 euro ereloonsupplement aan voor elk MRI-onderzoek dat buiten de kantooruren gebeurde en niet dringend was, die bedragen werden sinds juli 2024 aangepast, conform de teneur binnen ons ziekenhuisnetwerk."

"Wij rekenen ook pas sinds december 2023 supplementen aan voor andere medische beeldvorming zoals RX en echografie, waar dat vroeger niet gebeurde. Andere ziekenhuizen deden dit eerder wel al."

Het ziekenhuis wijst er ook op dat de artsen het grootste deel van hun ereloonsupplementen afstaan aan het ziekenhuis. "Dat zijn gelden die het ziekenhuis nodig heeft, want ziekenhuizen zijn onvoldoende gefinancierd." Het AZ Vesalius pleit dan ook voor een "fundamentele herziening van de ziekenhuisfinanciering". "Dat is absoluut noodzakelijk om de zorg van morgen veilig te stellen."

Ook in de provincie Antwerpen belandt slechts één ziekenhuis op de rode lijst van Solidaris. Het gaat om het AZ Klina in Brasschaat. 

"We zullen het onderzoek van Solidaris in detail inkijken", zegt CEO Joost Baert in een schriftelijke reactie aan VRT NWS. "We kunnen pas reageren als er duidelijkheid is over welke methodologie in dit onderzoek gebruikt is en gaan daar dan ook graag met Solidaris over in gesprek."

"De supplementen die in AZ Klina geïnd worden, liggen in lijn met de supplementen in andere ziekenhuizen. AZ Klina heeft een druk bezette dienst radiologie die 24 uur op 24 draait. Dit al van voor mei 2023, omwille van de lange wachttijden in Noord-Antwerpen. Om die reden heeft de overheid ons een 2e MRI toegekend, die in 2025 in gebruik wordt genomen."

In Oost-Vlaanderen is AZ Sint-Blasius in Dendermonde de grootste "overcompenseerders", aldus Solidaris. "We kunnen bevestigen dat AZ Sint-Blasius het verbod op supplementen voor CT en MRI-scans tijdens kantooruren compenseert door andere supplementen op de dienst medische beeldvorming", klinkt het in een reactie van het ziekenhuis.

"Het grootste deel daarvan wordt afgestaan aan het ziekenhuis en wordt gebruikt om de tekorten in de overheidsfinanciering op te vangen. We betreuren dat de overheid ons dwingt om op deze manier de nodige financiële middelen te genereren."

"Het feit dat AZ Sint-Blasius opvalt met een relatief grote stijging in de compenserende supplementen, heeft onder andere te maken met de gemiddeld lagere supplementen die we in het verleden aanrekenden dan andere ziekenhuizen", besluit Dominique Potteau, communicatieverantwoordelijke van AZ Sint-Blasius. "De komende dagen zullen we het onderzoek van Solidaris in detail bekijken."

Ook het AZ Sint-Lucas in Gent staat op de rode lijst van Solidaris. "Het lijkt ons aangewezen om een aantal nuances aan te brengen bij de vooropgestelde cijfers", laat Thierry Freyne, algemeen directeur van het ziekenhuis, weten in een reactie.

"Als we kijken naar die cijfers, dan zien we dat het procentueel aandeel aan supplementen op de medische beeldvorming in het AZ Sint-Lucas (3,76%) in lijn ligt met het gemiddelde van de supplementen die in Vlaanderen op medische beeldvorming worden aangerekend (3,59%)."  

"De absolute cijfers geven niet weer dat we in 2023-2024 ons team van radiologen hebben versterkt en vernieuwd, waardoor er meer onderzoeken worden verricht, en dat werd geïnvesteerd in additionele dienstverlening buiten de kantooruren, hetgeen bijkomende kosten met zich meebrengt."

"Als sociaal ziekenhuis nemen we steeds onze verantwoordelijkheid en verlenen we hoogkwalitatieve zorg aan een belangrijk aantal patiënten die, ook buiten de kantooruren, geen supplementen betalen bij medische beeldvorming, meer bepaald: patiënten die recht hebben op een verhoogde tegemoetkoming en asielzoekers, patiënten die een dringend medisch onderzoek nodig hebben en patiënten bij wie een oncologische diagnose moet worden uitgewerkt."

"De supplementen worden in het AZ Sint-Lucas in belangrijke mate aangewend om te blijven investeren in hoogtechnologische apparatuur.  Zo hebben we recent een nieuw beeldenplatformsysteem met AI aangekocht (PACS) van het meest innovatieve bedrijf hiervoor op dit moment. Thans loopt ook het aankoopdossier van een hoogkwalitatieve cone beam CT. Onze 2 MR-toestellen zullen worden vernieuwd in 2025. Dit alles maakt het mee mogelijk om hoogkwalitatieve zorg te verlenen aan onze patiënten."