De sociale media worden overspoeld met beelden uit Amsterdam. Mensen die in grachten belanden, Palestijnse vlaggen die van gevels gehaald worden, vechtpartijen, enzovoort. Zowel Israëlische voetbalsupporters als pro-Palestijnse actievoerders krijgen de schuld van het geweld. Een overzicht van een aantal video's en beweringen die momenteel rondgaan.
Vlaggen die van gevels getrokken worden en oproepen tot geweld op Telegram: een overzicht van video's en beweringen over rellen in Amsterdam
In het kort
De rellen in Amsterdam kregen meteen veel aandacht, waarbij de nadruk lag op het feit dat Israëlische burgers werden aangevallen. Op sociale media wordt beweerd dat de supporters van Maccabi Tel Aviv begonnen zijn met provoceren en geweld.
De eerste video's duiken al woensdagavond op en laten zien hoe enerzijds Israëlische supporters zich misdragen en anderzijds hoe Amsterdamse jongeren massaal Israëlische supporters aanvallen.
Een analyse van berichten op sociale media en artikels in Nederlandse nieuwsmedia leert dat het niet enkel gaat om een vechtpartij die plaatsvond net voor of na de Europa League-match van 7 november.
De beelden die nu de ronde doen, blijken verschillende incidenten te tonen waarvan de eerste video’s al van woensdagavond zijn. De Amsterdamse politie , de krant NRC en het regionale AT5 spraken dan ook al donderdagochtend over onrusten die zich in de nacht van woensdag op donderdag voordeden.
Ja, er werden ruim voor de wedstrijd al Palestijnse vlaggen van gevels getrokken
In een van de video’s die nu veel rondgaat op sociale media, is te zien hoe iemand - een supporter van Maccabi Tel Aviv wordt beweerd - de gevel van een huis beklimt in Amsterdam en een Palestijnse vlag die daar hangt, naar beneden trekt. De beelden zijn inderdaad gemaakt in Amsterdam, op het Rokin. In een Street View-opname van september 2024 zijn de vlag en het spandoek ernaast te zien.
Op de beelden zijn meerdere mensen te zien die sjaals dragen met de kleuren van Maccabi Tel Aviv. Het lijkt dan ook logisch dat deze gebeurtenis zich in de context van de match van gisterenavond afspeelde.
De beelden zijn echter niet van de avond van de match, 7 november, maar van een dag eerder. Ze staan al sinds de ochtend van 7 november op Telegram en X, en moeten dus minstens van de nacht van 6 op 7 november dateren. Dat wordt ook bevestigd door een video die het tafereel vanuit een andere hoek filmt.
Ook een andere video toont hoe drie mannen een Palestijnse vlag verwijderen in Amsterdam. De beelden doen sinds donderdagochtend de ronde en zijn gemaakt op de Oudezijds Voorburgwal .
Conclusie:
Al voor de voetbalmatch circuleerden beelden van mensen die Palestijnse vlaggen van huisgevels rukten. Die bewering is waar. De eerste beelden werden donderdagochtend online gedeeld en dateren dus op zijn minst van woensdagnacht.
Twee verschillende beweringen bij dezelfde video, maar waarschijnlijk wordt man wel degelijk belaagd
Een andere video die veel gedeeld wordt, toont een man in een gracht. Die beelden worden met verschillende beweringen gedeeld. Het zou gaan om een Israëlische supporter die in de gracht gesprongen is en overlast veroorzaakt of om een Israëlische toerist die net in de gracht geduwd is . Weer een andere bewering is dat het om Joodse fans gaat die al vluchtend in het kanaal sprongen .
De video is alvast ook niet van gisterenavond. In het artikel van AT5 wordt het incident vermeld en de eerste berichten op sociale media zijn ook van de nacht van woensdag op donderdag.
In de langste versie is te horen hoe mensen langs de kant zeggen “zeg ‘free Palestine’ en we gaan weg”. Later is ook nog “kankerjood” te horen. Of de man nu in de gracht is geduwd of uit angst erin gesprongen, valt niet meteen te achterhalen. Wel is duidelijk dat mensen langs de kant staan die pro-Palestina zijn en de man er pas willen uitlaten als hij “free Palestine” zegt.
Conclusie?
Eenzelfde video wordt met twee verschillende boodschappen verspreid op het internet. In een langere versie die we terugvinden, hoor je mensen antisemitische termen roepen. Alles doet vermoeden dat het om iemand gaat die in het water is gegooid of uit angst erin gesprongen.
Minuut stilte niet gerespecteerd
Op sociale media wordt beweerd dat Israëlische supporters van Maccabi Tel Aviv voor de wedstrijd met Ajax Amsterdam de minuut stilte niet respecteerden. Deze werd gehouden voor de slachtoffers van de overstromingen in Spanje. Een bepaalde video werd in verschillende talen gedeeld, onder andere in het Engels , Frans , Spaans. De video’s werden op X meer dan 1 miljoen keer bekeken en op TikTok tienduizenden keren.
Op de video zie je in een voetbalstadion verschillende supporters gekleed in de kleuren van de Israëlische club met vlaggen zwaaien en zaken roepen. Uit een artikel van het Nederlandse dagblad Het Parool blijkt dat er inderdaad een minuut stilte gehouden werd tijdens de match om de slachtoffers van de overstromingen in Spanje te herdenken en dat de Israëlische supporters dit inderdaad niet respecteerden. En dat is wat je op deze beelden ziet. Later bleek volgens Het Parool dat ze ook nog fakkels aangestoken hebben.
Conclusie:
De vele beelden van supporters die de minuut stilte voor de slachtoffers van de overstromingen in Spanje niet respecteerden zijn waar.
Ja, er werd massaal opgeroepen tot geweld op Telegram
Gisterenmiddag werd de tweede video van een man die een Palestijnse vlag van een gebouw trekt gedeeld in besloten groepen op Telegram. Dat bericht werd rond 13 uur gedeeld en meteen daarna zie je heel wat oproepen verschijnen in deze groepen om naar Amsterdam te komen en geweld te plegen tegen Israëlische fans.
Bij de video wordt gezegd: "Dit kunnen Joden zomaar doen, kom uit jullie huis en kom naar Amsterdam als je kunt".
Meteen daarna worden afspraken gemaakt om te gaan, zo reageert iemand "om 19u gaan we met 30 man” en regent het scheldwoorden over de Joodse fans.
Conclusie
Ja, in verschillende groepen op Telegram zien we oproepen tot geweld en een oproep om naar Amsterdam af te zakken.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS?
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).
