De Amerikaanse presidentsverkiezingen zijn het gespreksonderwerp van de dag. Hoewel de stembusslag zich aan de andere kant van de Atlantische Oceaan afspeelt, beroert de strijd tussen Trump en Harris ook bij ons de gemoederen. Trump is vertrokken voor '4 more years'. Waarom zijn we zó gefascineerd door deze verkiezingen?
Impact op onze levens
Er wordt stevig gevierd, maar ook danig gevloekt na de overwinning van de nieuw verkozen Amerikaanse president, Donald Trump, ook in ons land. Het beleid van de Republikein heeft dan ook een impact op de rest van de wereld, en dus ook op ons.
In Europa werd zijn overwinning enthousiast onthaald door onder meer de huidige voorzitter van de Raad van de EU, de Hongaarse premier Viktor Orbán die ook een rechtse koers en een harde lijn tegen migratie predikt.
Maar voor de NAVO zal zijn overwinning een stijlbreuk betekenen tegenover zijn voorganger president Joe Biden. Voor onze veiligheid zijn we afhankelijk van Amerikaanse bescherming.
Eerder dit jaar dreigde Trump uit de NAVO te stappen als de Europese landen niet meer geld in de lade leggen. Hij wil dat de landen minimaal 2 procent van hun bruto binnenlands product (bbp) besteden aan Defensie. Een eis waar ons land niet aan voldoet.
Ook invloed op onze portemonnee
Trump zegt bovendien van plan te zijn om de importheffingen op buitenlandse producten te verhogen. Wat ook ongerustheid creëert in ons land. Zo waarschuwt VOKA-voorzitter Hans Maertens voor grote gevolgen op de wereldhandel die nu al onder druk staat, maar ook op de zaken die we nu al doen vanuit Europa en België.
Volgens Maertens kan het ons land "1 tot 1,5 procent aan economische groei kosten". De plannen rond de wereldhandel van Trump zullen ook China treffen. De Republikein wil China een hogere rekening presenteren.
Daarnaast kan zijn overwinning een nieuwe dynamiek brengen in de geopolitieke conflicten. Zo steunt Trump de Israëlische president Benjamin Netanyahu bijna onvoorwaardelijk in zijn strijd in Gaza en Libanon. Over de oorlog in Oekraïne zei Trump eerder "het is niet mijn oorlog", de steun aan Oekraïne zou wel eens kunnen opdrogen. Wat opnieuw consequenties heeft voor Europa. Een bondgenoot in de strijd tegen de klimaatopwarming is Trump evenmin. Terwijl wetenschappers net meer daadkracht vragen, zal Trump waarschijnlijk minder inzetten op onderzoek en actie.
Eenvoudig te volgen : 2 kandidaten, 2 partijen
"Onze media zijn enorm gefocust op wat er zich in de VS afspeelt", zei professor Amerikaanse politiek en Handelspolitiek aan de KU Leuven, Bart Kerremans, vanochtend nog, in 'Zijn er nog vragen' op Radio 1. "De kanalen zijn makkelijk toegankelijk. Mensen kunnen ze hier goed ontvangen."
Het is opvallend hoeveel meer publieke interesse er is in de Amerikaanse verkiezingen dan in de Europese verkiezingen. Volgens Steven Van Hecke, hoofddocent Europese en vergelijkende politiek aan KU Leuven, zijn de verkiezingen ook inhoudelijk vrij eenvoudig te volgen. "Ondanks de complexiteit van het Amerikaanse kiessysteem, heb je 2 kandidaten en 2 partijen".
Deze 2 partijen zwaaien al decennia de plak in Amerika, "wat helpt bij de herkenbaarheid". Daarnaast is er ook duidelijkheid: "Eén president staat aan het hoofd van de uitvoerende macht."
De Amerikaanse kiesstrijd speelt zich ook "in een taal af die iedereen begrijpt". De verkiezingen kennen een lange aanloop, zodat iedereen de kandidaten leert kennen, volgens de professor.
Bovendien past de polarisatie omtrent Trump goed in een steeds meer gepolariseerde wereld. "Tijdens zijn ambtsjaren kreeg Trump zeer veel aandacht", duidt Kerremans. "De Europese politiek beïnvloedt ons dagelijks leven veel meer, maar krijgt lang niet evenveel aandacht."
Fascinatie voor VS
En tot slot spreekt de VS tot de verbeelding van velen. De culturele factor, zoals professor Kerremans het noemt.
"We zien nu bijvoorbeeld volop publiciteit voor Black Friday." "Dat is bijzonder ridicuul", vindt Kerremans, omdat wij immers Thanksgiving niet vieren. Black Friday valt traditioneel de dag na deze Amerikaanse feestdag, oorspronkelijk om de start aan te geven voor de kerstinkopen.
"Er gaat ook nog steeds een zeer grote impact uit van wat Amerika ons te bieden heeft, bijvoorbeeld op vlak van digitale technologie, entertainment of militaire veiligheid", vult Van Hecke aan. "Zo lijkt de impact van de Angelsaksische entertainmentindustrie, door onder meer streamingdiensten als Netflix, nog te zijn toegenomen", volgens de hoofddocent. "Hoewel het verval van deze wereldmacht overal zichtbaar is", nuanceert hij nog.
Het gezag van de Amerikaanse president spreekt toch nog steeds tot de verbeelding. "Per slot van rekening draaien de Amerikaanse presidentsverkiezingen om het machtigste ambt in het machtigste land van de wereld", voegt Van Hecke toe.
