Hoe de overwinning van Trump hem (mogelijk) vrijpleit van lopende rechtszaken

Voor het eerst zal een veroordeelde president zijn intrek nemen in het Witte Huis. Donald Trump werd in mei dit jaar nog veroordeeld in de zaak rond het zwijggeld dat hij betaald heeft aan pornoactrice Stormy Daniels. Hij was schuldig bevonden aan alle 34 aanklachten.

Maar die zaak was niet de enige die werd aangespannen tegen Trump. Er lopen - voorlopig - nog 4 strafrechtelijke zaken tegen Trump.

Zo heeft de speciale aanklager Jack Smith 2 zaken lopen tegen Donald Trump. Een eerste gaat over de poging van Trump om de verkiezingsuitslag van de presidentsverkiezingen in 2020 te veranderen, gevolgd door de bestorming van het Capitool door zijn aanhangers.

Smith heeft ook nog andere rechtszaak aangespannen tegen Trump. Die gaat over het meenemen van geheime documenten door Trump naar zijn landgoed in Mar-a-Lago, in de staat Florida. Trump wordt er ook van beschuldigd dat hij weigerde die documenten terug te geven.

Het is al even duidelijk dat die rechtszaken nog maanden in beslag zouden nemen, zeker na de beslissing van het Hooggerechtshof begin juli. Het Hof besliste toen dat Trump gedeeltelijke immuniteit geniet als president.

Wat zal er met de rechtszaken gebeuren? Dat antwoord is simpel: die zullen hoogstwaarschijnlijk in de vuilnisbak belanden. Trump heeft onlangs gezegd dat hij Smith - die aangesteld is door het ministerie van Justitie - "binnen de 2 seconden zal ontslaan". "Het is nog afwachten of hij dat effectief zal doen", zegt Amerikacorrespondent Björn Soenens.

Stel dat de rechtszaken toch plaatsvinden, "dan kan Trump zichzelf gratie verlenen", weet professor Amerikaanse politiek Bart Kerremans. "Dat kan hij niet voor de zaken op het staatsniveau doen."

Daarnaast lopen nog andere zaken tegen hem, op het niveau van de staten. Ten eerste is er de zaak van het zwijggeld voor pornoactrice Stormy Daniels in New York. Trump is daarvoor al veroordeeld, maar zijn advocaten zijn er in geslaagd om de zitting over de strafmaat uit te stellen.

Hun argument: zo vlak voor de verkiezingen is een uitspraak politiek nadelig. De rechter volgde de advocaten daarin en zei dat hij hoopt dat de jury een "respectvol verdict zal uitspreken dat niet beïnvloed wordt door de naderende presidentsverkiezingen".

Wat zal er met de rechtszaak gebeuren? De zaak gaat vooralsnog door, maar verschillende juristen zijn ervan overtuigd dat de verkiezingsuitslag een invloed zal hebben op de beslissing van de rechtbank. Zo zou de rechter kunnen kiezen om een lichte straf te geven, of om de volledige zaak uit te stellen tot na de ambtstermijn van Trump. In januari 2029 dus. 

Trump had ook al gevraagd om de veroordeling te vernietigen, na de uitspraak van het Hooggerechtshof over zijn presidentiële immuniteit. Daar zal de rechter op 12 november al een uitspraak over doen.

In de staat Georgia loopt ook een zaak - op staatsniveau dit keer - tegen Donald Trump voor mogelijke inmenging in de verkiezingsuitslag in de staat Georgia. Trump zou geprobeerd hebben die uitslag te veranderen. Joe Biden had Georgia gewonnen met 11.779 stemmen. Trump had die uitslag meteen betwist, en zette zelfs een lokale functionaris onder druk. "Vind mij 11.780 stemmen", zei hij toen aan de telefoon.

De zaak loopt al een tijd spaak voor de officier van Justitie Fani Willis. Zij werd beschuldigd van een belangenconflict door een relatie met een aanklager die de zaak behandelde. Trump wilde haar van de zaak zetten, maar dat werd tegengehouden door de rechter. Trump ging daarna in beroep tegen die beslissing, waardoor de zaak al maandenlang muurvast zit.

Wat zal er met de rechtszaak gebeuren? Ook hier zijn juridische analisten het met elkaar eens: Trump zal er alles aan doen om de zaak te beëindigen. Hij zal een beroep doen op zijn immuniteit als president, waardoor hij niet vervolgd kan worden tijdens zijn ambtstermijn. Dezelfde analisten twijfelen er sterk aan dat er opnieuw leven in de zaak zal worden geblazen na 2028.