Om de steeds groter wordende vraag naar zorg op te vangen, zijn in België tegen 2040 meer dan 124.000 extra zorgverleners nodig. Dat berekende econoom Johan Albrecht (UGent) in opdracht van de denktank Itinera in een nieuwe studie waarover De Tijd bericht.
In 2040 zal België 124.000 bijkomende zorgverleners nodig hebben
"De vergrijzing zal een grote impact hebben op de vraag naar zorg", vertelt Albrecht. "Daarbij komt ook dat we vandaag merken dat meerdere personen vele aandoeningen combineren. Dat geeft ook een complexe zorgvraag."
"Als je dan kijkt naar de demografie, kan je daar een trend in zien wat betreft de vraag naar zorg. Dat hebben we gewoonweg doorgetrokken naar 2040 toe." Zo kwam Albrecht tot de conclusie dat er tegen 2040 meer dan 124.000 bijkomende zorgverleners nodig zullen zijn, waar er nu ongeveer 600.000 in ons land zijn.
Volgens de studie heeft Vlaanderen 74.000 bijkomende zorgmedewerkers nodig tegen 2040, Wallonië 42.000 en Brussel 8.200. "Dan gaat het om het volledige zorgsysteem: niet alleen de ziekenhuizen en de ouderenzorg, maar ook thuisverpleging en mantelzorg bijvoorbeeld", verduidelijkt Albrecht.
Te weinig beschikbare werkkrachten
"Het grote probleem is dat tegelijkertijd, voor het eerst in de geschiedenis, onze bevolking op beroepsleeftijd niet stijgt, maar stabiel blijft", aldus Albrecht. "In Wallonië en in Brussel gaat het zelfs om een daling. Die toename van de zorgvraag zal dus moeten ingevuld worden met een stabiele en zelfs dalende beroepsbevolking."
"De tewerkstelling in de zorgsector is de afgelopen 50 jaar snel toegenomen. We hadden ook steeds meer jonge mensen die gingen werken, waardoor dat systeem probleemloos kon groeien. Dat tijdperk is nu gedaan."
"En niet alleen de zorgsector vraagt om meer mensen", voegt Albrecht toe. "Iedereen moet zijn woning bijvoorbeeld gaan renoveren om aan de energienoden te voldoen, dus dat vraagt een enorme capaciteit in de bouwsector."
Volgens Albrecht is er in ons land al een aanzienlijke tewerkstelling van zorgmedewerkers uit het buitenland, maar ook dat is niet de oplossing van het vraagstuk. "Volgens het rapport van Mario Draghi daalt de bevolking op beroepsleeftijd in Europa vanaf 2030 met 2 tot 3 miljoen eenheden per jaar. Het is dus niet zo dat we in onze buurlanden of in Oost-Europa vlot duizenden gekwalificeerde zorgwerknemers gaan vinden."
Aanpassing van het zorgsysteem
Als we die zorgvraag niet kunnen volgen, kan het volgens Albrecht dat een deel van de bevolking in de koude komt te staan. "Er kan een bijkomend aanbod in de markt komen, privaat georganiseerd bijvoorbeeld, met natuurlijk andere prijzen en andere voorwaarden."
"Wie het zich kan veroorloven, zal probleemloos toegang tot de zorg vinden. Maar er zijn natuurlijk ook andere mensen, denk aan mensen met een beperkte gezondheidsgeletterdheid, die het minder makkelijk hebben."
"Uiteindelijk dreigt het systeem dat we vandaag koesteren minder inclusief te zijn, zodat niet iedereen in dezelfde mate geholpen kan worden. Dat is natuurlijk een moeilijke situatie, want binnen onze verzorgingsmaatschappij is gelijke toegang tot zorgdiensten heel belangrijk."
Om dat af te wenden zijn verscheidene maatregelen nodig, benadrukt Albrecht. Hij pleit onder andere voor een strenger preventiebeleid om de opmars van chronische aandoeningen te stoppen, wat duizenden zorgprofielen zou kunnen uitsparen.
Daarnaast moet volgens hem gekeken worden naar het verband tussen medische en maatschappelijke problemen - bijvoorbeeld de toegang tot kwalitatieve huisvesting - en naar de kostenefficiëntie van behandelingen.
