Een primeur voor Vlaanderen in de film 'Milano' van regisseur Christina Vandekerckhove: nooit eerder speelde een dove acteur een hoofdrol in een langspeelfilm. De film, met ook Matteo Simoni, speelt sinds woensdag in de zalen. Maar de primeur was er bijna niet geweest: "Ik heb op het punt gestaan om de film af te blazen."
Voor het eerst krijgt dove acteur een hoofdrol in Vlaamse langspeelfilm: "Ik hoop dat dit deuren opent"
Basil Wheatley (15) heeft als eerste dove acteur een hoofdrol te pakken in een Vlaamse langspeelfilm. Hij speelt de rol van Milano in de gelijknamige film van regisseur Christina Vandekerckhove.
De film vertelt het verhaal van een dove jongen die opgroeit in een sociale woonwijk. Vader Alain - gespeeld door Matteo Simoni - wil zijn zoon een beter leven geven dan het zijne, maar stuit ondanks zijn goede bedoelingen op onmacht.
Bekijk de trailer van Milano:
Basil is erg trots op zijn rol: "Toen ik opgroeide, zag ik nooit dove acteurs of dove rolmodellen op tv. Ik hoop dat dit de deur opent voor andere dove kinderen." Het is trouwens niet de eerste keer dat Basil een primeur te pakken heeft: hij was het eerste dove kind in Vlaanderen dat gebruik maakte van een tolk Vlaamse gebarentaal in een reguliere basisschool.
Niet het oorspronkelijke plan
Inspiratie voor haar fictiedebuut 'Milano' haalde Vandekerckhove uit haar documentaire 'Rabot', over een sociaal woonblok in Gent dat tegen de vlakte moet. Opvallend: in dat eerste plan was het personage Milano niet doof. Daar kwam verandering in toen de regisseur een interview las met een vader van een dove jongen.
"We zien weinig dove mensen in de media. Ik vond dat eigenlijk een soort lacune en daarom heb ik besloten om van Milano een dove jongen te maken. Wat ik belangrijk vind, is dat het gaat over een jongen zoals alle andere jongens."
De zoektocht naar de juiste acteur liep niet van een leien dakje. "We hebben dus in de eerste plaats gezocht naar kinderen met dove ouders. Maar dat leverde niets op. Daarna hebben we casting gedaan met kinderen met hoorapparaten. Maar opnieuw zonder succes."
"Ik heb bijna op het punt gestaan om de film af te blazen, want zonder de juiste Milano hoefde het niet voor mij. Helemaal op het einde heb ik dan Basil ontmoet en het was liefde op het eerste gezicht."
Uitdagingen op de set
Door de keuze voor Basil was er heel wat voorbereiding nodig: Vandekerckhove volgde 2 jaar lessen gebarentaal, ging observeren op een school voor dove en slechthorende kinderen en schakelde het doofgeleide productiehuis Visual box in.
"Ik heb heel snel beseft: ik ga deze film niet alleen maken. Ik ga hulp nodig hebben. Die ben ik gaan zoeken bij Visual Box. Zij hebben het script vertaald, kwamen mee naar de set en keken de montage na. Ook werkten ze samen met Matteo aan zijn gebaren."
Net als in elke andere film moest Matteo namelijk de taal van zijn personage helemaal onder de knie krijgen. Gelukkig had de expressieve Matteo Simoni aanleg voor gebarentaal en speelde hij een horende vader, waardoor zijn gebarentaal niet helemaal perfect moest zijn.
Dat alles zo goed voorbereid moest zijn, had voor Simoni ook wel charme: "Alles moest tot in de puntjes vastgelegd worden. Ik vond het ook fijn om een film te maken die zich niet zomaar liet draaien, waar je moeite voor moest doen."
Een gemeenschappelijke taal
Nog een moeilijkheid: tijdens de opnames konden Matteo en Basil elkaar niet begrijpen. Maar volgens Vandekerckhove liep dat toch vlotter dan gepland. "Basil kende de dialogen écht helemaal uit het hoofd en hij voelt ook echt veel aan."
Ik leerde dat emotie niet altijd in klank zit
Matteo Simoni
Basil deed in de film ook zijn eerste acteerervaring op. Hij volgde een jaar intensief acteerlessen en kon gelukkig veel leren van de ervaren Matteo Simoni, van wie Basil nota bene voor de opnames nog nooit gehoord had. "Hij leerde mij acteren en ik leerde hem gebarentaal."
Matteo stak nog meer op van Basil: "Ik leerde dat emotie niet altijd in klank zit, maar dat je ook kan communiceren met een blik in je ogen of een energie die je uitstraalt. We hebben een andere manier van communiceren, dus we moesten het ergens anders zoeken. Toen we die gemeenschappelijke noemer vonden, gaf dat echt iets bijzonders."
Begin van meer?
Vandekerckhove raadt het andere filmmakers absoluut aan: "Voor mij is dat heel organisch gegaan. Ik zou zeggen 'doen!' Ik vond het fantastisch, en heb mij nooit belemmerd gevoeld. In Amerika en Groot-Brittannië gebeurt het al. Misschien binnenkort hier ook."
En of Basil wil blijven acteren? "Ja, waarom niet." Volgens Matteo heeft hij alvast talent. Wie weet vervoegt Basil ooit het rijtje van Marlee Matlin en Troy Kotsur, die respectievelijk in 1986 en 2022 als enige dove acteurs ooit een Oscar in de wacht konden slepen.
