Hadja Lahbib slaagt voor 'mondeling examen' in parlement en kan Europees Commissaris worden 

Hadja Lahbib kreeg vanmorgen vragen van 46 parlementsleden uit de verschillende commissies die in het Europees Parlement werken rond haar bevoegdheden: Paraatheid, Crisisbeheer en Gelijkheid. Lahbib viel bij geen van de vragen echt door de mand en wist achteraf dan ook de goedkeuring binnen te halen van het Europees Parlement. Daarmee is de weg vrij voor haar aanstelling tot Europees Commissaris. 

De meest heikele vragen gingen over dossiers die haar ook al kritiek opleverden in haar vorige functie, als Belgisch minister van Buitenlandse Zaken. Zo focuste Europees parlementslid Assita Kanko (N-VA) op de visa die werden verleend aan een Iraanse delegatie die op bezoek kwam in België tijdens Lahbibs ministerschap. 

Lahbib antwoordde daarop dat zij die delegatie niet had uitgenodigd. Dat gebeurde door Pascal Smet, toen nog lid van de Brusselse regering voor Vooruit. "Tegen het advies van mijn ministerie in", aldus Lahbib. Smet nam ontslag toen bleek dat het Brussels Gewest ook de kosten van de Iraanse delegatie zou betalen.

Het kwam in het dossier uiteindelijk tot een vertrouwensdebat voor Lahbib in het federaal parlement, dat ze overleefde. Reden voor Lahbib om vandaag aan te stippen dat ze de controlerol van het parlement respecteert. "Het heeft een schaduw geworpen op al wat ik gedaan heb als minister van Buitenlandse Zaken en dat betreur ik", gaf Lahbib wel toe. 

Daarnaast kwamen verschillende Europese Parlementsleden terug op een bezoek dat Lahbib bracht aan de Krim tijdens haar vorige job als RTBF-journalist. Dat leverde haar kritiek op, omdat ze via Rusland naar de Krim zou zijn gereisd. Lahbib probeerde vandaag haar rol als journalist en politica uit elkaar te houden en benadrukte haar band met de Oekraïense president Zelenski. Ze zei dat ze altijd de soevereiniteit van Oekraïne heeft verdedigd als minister. 

Lahbib presenteerde zichzelf aan het Europees Parlement als een self-made politica. In het Engels sprak ze over haar Algerijnse roots en de job van haar vader in de koolmijnen van Borinage. "Niets heeft mij dus voorbestemd om hier vandaag te staan", zei Lahbib. De politica kwam duidelijk voorbereid naar de hoorzitting, waarvoor ze taallessen nam en een voorbereidende nep-hoorzitting deed met haar medewerkers. 

Dat was ook nodig, want door de thematische spreidstand in haar portefeuille kreeg Lahbib heel uiteenlopende vragen. Van vruchtbaarheidsbehandelingen voor vrouwen, de humanitaire situatie in Syrië, abortusrechten, de doodstraf in Iran, draagmoederschap, conversietherapieën voor mensen die niet heteroseksueel zijn, tot een sociaal statuut brandweerlui.

Haar bevoegdheden staan de laatste weken ook midden in de actualiteit. Zo begon de commissie met een minuut stilte voor de slachtoffers van de overstromingen in Spanje, wat past bij haar rol als commissaris voor Crisisbeheer en Paraatheid. In verschillende vragen kwam ook het lot van de Iraanse studente aan bod die werd opgepakt omdat ze protesteerde tegen de kledingvoorschriften in het land, wat hoort bij Lahbibs bevoegdheid voor Gelijkheid. 

In haar inleidende boodschap leek Lahbib eerder de bal in het midden te houden over het conflict in het Midden-Oosten. Ze vernoemde de Palestijnen, Gaza of Israël zelfs niet expliciet. In de vragenronde nadien werd ze concreter.

Lahbib zei dat Israël verplicht is om "humanitaire hulp tot bij de burgers te laten komen". "De 2e vaccinatiecampagne voor polio kan momenteel bijvoorbeeld niet plaatsvinden, omdat men geen toegang krijgt tot het grondgebied", klonk het. Anderzijds heeft ze ook oren voor de Israëlische zijde. Zo zei Lahbib dat de nieuwe minister van Defensie van Israël, Yisrael Katz, haar rechtstreekse telefoonnummer heeft. "Hij kan mij altijd bellen."

Een vraag over kersvers Amerikaans president Donald Trump kon ook niet ontbreken. Europees Parlementslid Hilde Vautmans (Open VLD) vroeg hoe Lahbib zich zou verhouden tot het standpunt van Trump over vrouwenrechten. Lahbib benadrukte dat het "belangrijk is om de democratische keuze van de Amerikanen te respecteren". Anderzijds "betreurt ze" dat "de kandidatuur van de 2 kandidaten voor het Witte Huis een gepolariseerd gendervraagstuk was". 

Slagen voor het 'mondeling examen' in het Europees Parlement is geen formaliteit. In 2019 werden nog 3 kandidaat-commissarissen uit Hongarije, Roemenië en Frankrijk afgewezen. Eén van Lahbibs voorgangers als commissaris voor crisisbeheer en humanitaire hulp doorstond de hoorzitting niet: de Bulgaarse Rumiana Jeleva kon in 2010 uiteindelijk toch geen commissaris worden. 

Als kandidaten worden afgewezen, komt er een '2e zit' met bijkomende schriftelijke vragen en eventueel een tweede hoorzitting. Pas als alle commissarissen groen licht krijgen van het Europees Parlement, kan de nieuwe Europese Commissie van start gaan. 

Bekijk hier de andere kandidaten om de komende 5 jaar deel uit te maken van de Europese Commissie. De Duitse Ursula von der Leyen werd door de Europese Parlementsleden al opnieuw verkozen als voorzitter van de Europese Commissie.