Naar hoofdinhoud

Hoe moet het verder met onze wankele begroting nu de regeringsvorming vastloopt? 

Nu de formatie op apegapen ligt, dreigt ons land weer een deadline te missen: die om voor het einde van het jaar een nieuwe begroting gestemd te krijgen. Halen we ons zo extra problemen op de hals bij Europa? Wat zijn onze opties nu? En vooral: is het haalbaar? Dit zegt professor overheidsfinanciën Willem Sas (UHasselt/KU Leuven).

Stefan Grommen
Gepubliceerd:

1. Hoe strikt is die Europese begrotingsdeadline van het einde van het jaar?

"Dat is de vraag, want de deadline van eind september bleek ook niet zo strikt te zijn", zegt professor overheidsfinanciën Willem Sas (UHasselt/KU Leuven) in De Ochtend op Radio 1. "Er zijn maar 3 landen die zich daaraan hebben kunnen houden. De tweede deadline was midden oktober. Die hebben meer landen gehaald, maar ons land opnieuw niet."

Maar we zijn niet alleen. "Ook Frankrijk heeft die niet gehaald. Zowel voor Frankrijk als voor ons is er uitstel omdat er een regering wordt gevormd."

En toch is er reden tot bezorgdheid. Want als we die deadline blijven oprekken, dreigt Europa ons land uiteindelijk te verplichten de begroting al binnen de 4 in plaats van 7 jaar op orde te brengen. "Dan is die inspanning veel groter. Het zou spijtig zijn als we blijven aarzelen en dan in dat carcan van 4 jaar terechtkomen."

2. Knijpt Europa dan geen oogje dicht als we alsnog - met enige vertraging - een sterke, structurele begrotingshervorming voorleggen?

"Dat hopen we", zegt Sas. "Voor Europa is het heel belangrijk dat we structurele hervormingen inbouwen in dat meerjarenplan. Iets als een fiscale hervorming of productieve investeringen bijvoorbeeld kunnen Europa echt wel overtuigen van het feit dat we deze keer wel ons huiswerk aan het maken zijn. We moeten niet blind besparen als we eindelijk komen met zo'n plan."

Het is dankzij de grote schaduw van Frankrijk dat wij er wat de kantjes van kunnen aflopen

Willem Sas, professor overheidsfinanciën (UHasselt/KU Leuven)

In dat opzicht is het momenteel ook een voordeel dat een groot land als Frankrijk het op dat vlak nog moeilijker heeft. "Het is dankzij de grote schaduw van Frankrijk dat wij er wat de kantjes van kunnen aflopen."

3. Wat moet de regering in lopende zaken doen als we geen begroting hebben voor het einde van het jaar?

Dan zal ons land moeten werken met een begroting van "voorlopige twaalfden". "Dat is eigenlijk een soort noodkrediet: we vallen dan terug op wat er vorig jaar is uitgegeven", legt Sas uit. "Dat wordt dan gedeeld door 12. Dat is het bedrag dat je dan - meestal in een periode van 4 maanden - mag uitgeven."

"Nu, voor uitgaven in de gezondheidszorg en sociale zekerheid gaat dat niet altijd op, dus dat is niet automatisch een besparing. Het is geen oplossing en ook zeker niet iets dat Europa zal overtuigen om ons uit dat carcan van 4 jaar te houden."

4. Zijn de enorme ingrepen die de politiek zal moeten doen eigenlijk nog wel haalbaar?

"Dat zou ik toch wat willen nuanceren", oppert Sas. "Ja, het zijn zware uitdagingen, maar ze zijn wel haalbaar."

"Onze groei is niet zo slecht dit jaar: ze zit boven het Europese gemiddelde en zal ook de volgende jaren rond de 1,3 - 1,4 procent blijven. Ook de inflatie zal dalen. De echte kost om onze overheidsschuld te dragen, hangt af van die nominale groei: inflatie plus reële groei. En die is hoger dan onze interestvoet momenteel, die onder de 3 procent zit. Zolang dat zo blijft - en zo lijkt het wel - is er geen grote reden tot paniek."

Het is echt het moment om de werven die we al enige tijd uitstellen - de pensioenen, de fiscale hervorming, ... - allemaal tegelijkertijd aan te pakken

Willem Sas, professor overheidsfinanciën (UHasselt/KU Leuven)

"De grootste 'paniek' gaat over de middellange termijn: de vergrijzing. Die grote kosten komen op ons af en moeten we kunnen opvangen. Daarom moet er op lange termijn echt een plan liggen dat de productiviteit verhoogt, zodat we die schok aankunnen."

"We hebben nu 5 jaar geen verkiezingen die om de hoek loeren. Het is eigenlijk echt het moment om de werven die we al enige tijd uitstellen - de pensioenen, de fiscale hervorming, ... - allemaal tegelijkertijd aan te pakken en de stap te zetten die ons land nodig heeft. Dan kunnen we hopelijk de vergrijzingsgolf die op ons afkomt veel beter de baas. Ons land heeft dat potentieel."

Meest gelezen

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5

Wat schuilt er achter Go Church? En hoe komt het dat vooral kwetsbare minderjarigen hier slachtoffer van worden? VRT NWS Pano trok op onderzoek.

Lees ook

  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"
  • general.player.loading"