De stem van de oorspronkelijke Amerikanen in strijdstaat Arizona: "Washington is ons vergeten"

Jay Hosteen is een Navajo leraar én influencer op TikTok en Instagram . In zijn posts en filmpjes probeert hij de buitenwereld te informeren dat de oorspronkelijke Amerikanen nog bestaan: "Mijn boodschap is dat we hier nog altijd zijn, dat we Amerikaanse burgers zijn en een goed leven willen leiden net zoals iedereen".

Maar dat laatste is niet zo eenvoudig: Navajo kunnen geen grond bezitten in het reservaat, het is hen geleased door de Amerikaanse overheid, en ze hebben geen toegang tot de waterreservoirs onder hun gebied. "Veel mensen stemmen hier niet", zegt Jay Hosteen, want ze hebben het gevoel dat Washington zich toch niet om hen bekommert.

Maar dat zou dit keer anders kunnen zijn, voor het eerst is een Navajo voor de Democraten kandidaat voor het parlement. Jonathan Nez werd geboren in het reservaat en zou de eerste inheemse Amerikaan kunnen zijn die voor Arizona naar Washington trekt. De peilingen voorspellen een nek-aan-nekrace met zijn Republikeinse tegenstander, Eli Crane.

De inheemse bevolking maakt meer dan 5 procent uit van de totale bevolking in Arizona. Het verschil tussen Biden en Trump bedroeg in 2020 amper 10.000 stemmen. De Navajo en andere inheemse stammen kunnen dus een verschil maken. Dat hebben ook de Republikeinen begrepen die voor het eerst een kantoor hebben geopend in Navajo Nation.

Op de zondagse rommelmarkt aan de rand van de woestijn staan mensen in de rij rond het burgerkraam. Hier worden Navajoburgers gebakken: 2 burgers tussen ter plekke gemaakt gefrituurd brood. Elders verkopen inwoners tweedehandskleren en zelfgemaakte juwelen. 

John spreekt ons aan geleund tegen zijn pick-up truck. Hij is een veteraan die gewond raakte tijdens de Vietnamoorlog. Of hij gaat stemmen weet hij nog niet, maar van Donald Trump moet hij niets weten. "Die man heeft zijn legerdienst in Vietnam ontlopen in plaats van zijn plicht te doen zoals andere Amerikanen."

Volgens John staat hij ook ver af van de waarden waar de inheemse bevolking voor staat. "Hij is alleen met geld bezig en macht. Wij hechten belang aan zuivere lucht, de bergen, regen en schoonheid. Dat is iets wat we meekregen van onze voorouders."

Ashiga die het burgerkraam uitbaat met haar familie, ergert zich aan het anti-immigratiestandpunt van kandidaat Donald Trump. "Dit is ons land, als wij zouden zeggen, ga terug naar je eigen land, dan is dat niet zo vreemd. Maar als Trump dat zegt, zelf de zoon en kleinzoon van immigranten, dan klinkt dat heel hypocriet."

Uit cijfers blijkt dat de inheemse Amerikanen die stemmen overwegend Democratisch stemmen en dat blijkt ook op de rommelmarkt in Navajo Nation. Deb is geboren en getogen in het reservaat en verkoopt hier tweedehandsspullen die ze kreeg van buren en kennissen. 

"Ik denk dat het sowieso tijd is dat we een vrouw krijgen aan het roer van dit land", zegt ze, "in de plaats van een oude rijke witte man. Dat is voor ons niet zo vreemd, want ik kom uit een cultuur waar vrouwen veel te zeggen hebben. Maar ook het racisme, ook tegenover inheemse Amerikanen, de haat voor al wie er een andere mening op nahoudt, daar heb ik echt genoeg van." 

Voor Dezba, een jonge vrouw die kleren en laarzen verkoopt, is er één thema bijzonder belangrijk. "Het recht op abortus", zegt ze. "Ik vind dat een vrouw het recht heeft om te beslissen over haar lichaam als dat nodig zou zijn. Dat ligt mij na aan het hart. En dus stem ik voor Kamala."