Bouw detentiehuis in Olen gestart: "Minder kans op hervallen in criminaliteit door begeleiding gedetineerden"

Het voormalige woonzorgcentrum wordt momenteel omgebouwd. De werken gingen eind oktober van start. Het gaat onder andere om de plaatsing van een nieuwe grootkeuken, de vervanging van de vloeren en plafonds, het aanbrengen van nieuwe nutsvoorzieningen en de installatie van camerabewaking. De schuur op de site wordt dan weer ingericht tot atelier waar bewoners die nog geen werk hebben gevonden arbeid kunnen verrichten voor Cellmade, het tewerkstellingsplatform van het gevangeniswezen.

"We zijn niet specifiek op zoek gegaan naar een plek in Olen maar dit pand sluit aan bij de behoeften waaraan een detentiehuis moet voldoen", vertelt Els Baart, verantwoordelijke voor de detentiehuizen. "Een voormalig woonzorgcentrum is ideaal wat indeling betreft. We spreken hier liever over bewoners en niet over gedetineerden. Zoals we het ook hebben over kamers in plaats van cellen."

Er is personeel specifiek opgeleid om het leven van deze mensen terug op de rails te krijgen. "Dat heeft te maken met opleiding, tewerkstelling en de papiermolen die in orde moet worden gebracht. Er wordt ook gekeken naar huisvesting en of bepaalde familiebanden terug kunnen worden aangehaald. Daar is hier allemaal tijd en ruimte voor. Dat is in een gevangenis niet het geval." 

"We willen in heel het land detentiehuizen oprichten", vertelt minister van Justitie Paul Van Tigchelt (Open VLD). "Dit is het eerste in de provincie Antwerpen en het derde in België na Kortrijk en Vorst. We brengen er mensen onder die een kortere gevangenisstraf hebben en nog perspectief hebben op re-integratie in de samenleving. Ze moeten ook gemotiveerd zijn."

"Deze aanpak werpt zijn vruchten af in het buitenland. Het is een manier om nieuwe feiten proberen te voorkomen. We zien dat 70 procent van de gedetineerden na hun vrijlating binnen de 5 jaar nieuwe feiten plegen. Dat is veel te hoog. Het transformeren van dit gebouw kost 2,8 miljoen euro maar ik denk dat het goed besteed belastinggeld is. Wie zedenfeiten of terroristische daden heeft gepleegd, komt niet in aanmerking."

Er was wel wat protest van buurtbewoners tegen de komst van een detentiehuis. "Dat begrijpen we volledig", zegt Van Tigchelt. "Mensen hebben een schrikbeeld van gedetineerden die in hun buurt komen wonen en vrezen voor onveiligheid. Het is belangrijk dat we blijven luisteren naar de bezorgdheden van de buurt. Dat leidt dan tot praktische maatregelen zoals geblindeerde ramen op de eerste verdieping om de inkijk in de tuinen van de buren te vermijden."

"In Kortrijk zagen we dat de buurt op termijn zelfs betrokken werd bij de werking van het detentiehuis. Hier heeft de directeur van het woonzorgcentrum achter dit gebouw al gevraagd hoe ze zouden kunnen samenwerken. Zo is het niet uitgesloten dat bewoners van het detentiehuis er vrijwiligerswerk gaan doen." Een groot deel van de tuin blijft ook publiek toegankelijk. 

"We waren aanvankelijk natuurlijk verrast door dit nieuws van jusititie", zegt toekomstig burgemeester Kris Gebruers (CD&V). "De communicatie is niet perfect verlopen. Zo moesten buurtbewoners via de pers vernemen dat er een detentiehuis kwam. Intussen is er veel rechtgezet. Er zijn buurtgesprekken en infomomenten geweest en het draagvlak is toch wel vergroot. Er zijn inspanningen geleverd door het gevangeniswezen om de hinder naar de buurt zo beperkt mogelijk te houden. Het is als gemeente belangrijk dat de buurt veilig is en leefbaar blijft."

Naast Olen komen ook in Antwerpen, Doornik, Genk, Luik, Jemeppe-sur-Sambre, Ninove, Zelzate en Oostende detentiehuizen.