De prijs die we voor drinkwater betalen, is een optelsom van verschillende kosten. Onze waterfactuur ziet er daardoor vaak vrij complex uit. Hoe zit de prijs precies in elkaar? En mag een watermaatschappij zomaar de tarieven verhogen? Wendy Francken is directeur bij het overlegplatform Vlario en geeft een inzicht in onze waterfactuur.
Xavier Taveirne is jouw consumentenman. Hij presenteert elke werkdag tussen 9 uur en 10 uur 'WinWin' op Radio2. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
De redactie van 'WinWin' krijgt veel vragen over de waterfactuur. Hieronder zetten we de belangrijkste vragen én antwoorden op een rijtje.
1. Hoe is een waterfactuur opgedeeld?
De waterfactuur bestaat uit 3 delen: de levering van het drinkwater, de afvoer van het afvalwater en de zuivering van het afvalwater. "Dat is anders dan vroeger, want dan betaalden we enkel voor ons drinkwater, maar niet voor de zuivering van het afvalwater. We kregen daarvoor een aparte factuur", verduidelijkt Wendy Francken, directeur bij het overlegplatform Vlario en president van de European Water Association. Sinds de invoering van de integrale waterfactuur geldt het principe 'de vervuiler betaalt'. Dat wordt ook opgelegd door Europa.
"De prijs van het kraantjeswater varieert per maatschappij en per regio. Maar de manier waarop de watermaatschappij de prijs berekent, is overal gelijk. De totale prijs varieert tussen 5 en 6 euro per kubieke meter drinkwater. Per onderdeel (levering, afvoer en zuivering, red.) is er een vaste prijs die wordt bepaald op basis van het aantal gedomicilieerden. Per persoon die op een adres woont, wordt er ook een korting van 10 euro toegekend. Dat geldt voor maximaal 5 personen. Naast het vaste gedeelte is er ook een variabele prijs. Die wordt bepaald op basis van het verbruik."
Je kan het waterbedrijf en de rioolbeheerder niet zelf kiezen omdat die afhankelijk zijn van de gemeente waar je woont
Wendy Francken, directeur Vlario
"De gemeente en het waterbedrijf dat het drinkwater levert, bepalen de prijsverschillen. Die zijn gelinkt met de kosten die het waterbedrijf moet maken om drinkwater te produceren en te leveren en de kosten die de rioolbeheerders maken voor het onderhoud en de uitbouw van het rioleringsstelsel."
Ondanks de integrale waterfactuur, kan het toch zijn dat je 2 verschillende facturen krijgt. "Die extra factuur bestaat voor mensen die, al dan niet bijkomend, aan eigen waterwinning doen", legt Francken uit. Dat wil zeggen dat je alle vormen van water gebruikt, behalve leidingwater. Het gaat dan over grondwater, oppervlaktewater of regenwater. "Die mensen betalen een heffing op waterverontreiniging en die factuur komt van de Vlaamse Milieumaatschappij."
2. Is water echt het blauwe goud?
"Zuiver drinkwater is zeer kostbaar en daar hebben we een tekort aan. In de lijst van hoge waterschaarste staat België op de 23ste plaats van de 164 landen. Anderzijds hebben we een teveel aan water, zoals regenwater of grondwater."
Kunnen we de schaarste in zuiver water en het teveel aan ander water oplossen? "Jazeker, maar daarvoor moeten we ons verbruik van zuiver water verminderen en water dat uit de hemel valt, beter vasthouden."
3. Waarom kan ik mijn watermaatschappij niet zelf kiezen?
Voor gas of elektriciteit kan je heel eenvoudig van energieleverancier veranderen. Een watermaatschappij kan je daarentegen niet zelf kiezen. "Watervoorziening is een overheidsdienst en is anders georganiseerd dan de levering van gas of elektriciteit. Je kan het waterbedrijf en de rioolbeheerder niet kiezen omdat die afhankelijk zijn van de gemeente waar je woont."
4. Mag een watermaatschappij zomaar haar tarieven verhogen?
Je kan je watermaatschappij niet kiezen en de prijs verschilt van regio tot regio. Dat betekent ook dat je niet voor een andere maatschappij kunt kiezen omdat die goedkoper is. Als jouw watermaatschappij de tarieven verhoogt, dan moet je je daarnaar schikken. Maar mag die dat zomaar doen?
"Het waterbedrijf maakt een tariefplan op waarin de tarieven voor kraantjeswater voor de komende 6 jaar vastliggen." Het huidige tariefplan voor kraanwater loopt nog tot 2028. "De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) controleert die tariefplannen en kijkt na of ze degelijk onderbouwd zijn en de prijzen te verantwoorden zijn."
"De tarieven voor de zuivering en afvoer van het afvalwater wordt jaarlijks vastgelegd. Dat gebeurt door het waterbedrijf in samenspraak met de gemeente. Ook deze tarieven worden gecontroleerd door de VMM."
Zodra de VMM de tarieven goedkeurt, worden de tarieven aangepast. "Daarnaast is er ook een jaarlijkse indexatie en worden de maximumtarieven voor de variabele prijs in de drinkwatercomponent berekend."
5. Kan ik mijn waterfactuur goedkoper maken?
"Als je minder kraantjeswater verbruikt en meer regenwater opvangt en gebruikt, dan zal je factuur goedkoper worden."
