Hoe is het als vrouw in de politiek? 7 toppolitica's delen hun ervaringen in 'Hertoginnedal': "We zijn er nog lang niet"

Annelies Verlinden (CD&V), Barbara Pas (Vlaams Belang), Caroline Gennez (Vooruit), Gwendolyn Rutten (Open VLD), Lise Vandecasteele (PVDA), Petra De Sutter (Groen) en Zuhal Demir (N-VA): het klinkt als een topaffiche voor een debat, "maar 'Hertogginedal' is niet vergelijkbaar met een verkiezingsprogramma of pakweg De Afspraak", benadrukt Leyers.

In het Brusselse kasteel, vooral bekend van lange politieke onderhandelingen, leven de politica's 3 dagen lang samen. Ondertussen delen ze hun ervaringen als vrouw in de politieke arena. "Vreemd genoeg hebben ze het daar nog nooit met elkaar over gehad", merkt De Coster op. "Terwijl dat net iets is dat hen over de partijgrenzen heen bindt."

Van elke partij een kopstuk een weekend uitnodigen in een kasteel doet wel wat aan VTM-programma 'Het conclaaf' van Eric Goens denken. "Toch is dit helemaal anders", zegt Leyers. "Daar zat Petra De Sutter tussen allerlei mannen en kwam Melissa Depraetere, op dat moment voorzitter van Vooruit, niet in beeld. Dat toont al dat wij het anders aanpakken."

Het programma werd ook 2 weken voor 'Het conclaaf' opgenomen.

Om een antwoord te vinden op hoe het gesteld is met de vrouw in de Belgische politiek, krijgen de gasten archieffragmenten voorgeschoteld. Daarnaast vertellen ze ook over hun eigen beleving.

"Nadat ik een mannelijke collega een compliment had gegeven enkele jaren geleden, gaf hij mij het antwoord 'was het zo goed dat je me zou kunnen pijpen?'", vertelt Stephanie D'Hose (Open VLD) onder meer in een van de archiefbeelden.

"Die verhalen zijn mij dan ook het meest bijgebleven", pikt De Coster daarop in. "Hoe politica's zo veel bagger krijgen langs alle kanten. Dat gaat over racisme en seksisme. Ik vind het absurd dat de politica's zich daartegen moeten blijven verzetten en motivatie vinden om geëngageerd te blijven." 

Het probleem is dat seksisme volgens de programmamakers bijna zit ingebakken in de samenleving. "Die mannelijke politici hebben vaak niet eens door dat ze iets doen wat niet oké is", zegt De Coster. "Door terug te kijken naar het verleden gaan er hopelijk wel wat belletjes rinkelen", vult Leyers aan. 

Ze vergelijken het met roken. Vroeger was het heel normaal om dat op café te doen, terwijl we nu met open mond kijken naar archiefbeelden van rokende mensen op restaurant. "Hier moeten we dezelfde denkoefening maken", stelt Leyers voor. "Over welke dingen die we nu nog tolereren in de politiek gaan we over 10 jaar ook zo denken?"

De focus ligt dan wel op vrouwen, ook mannen hebben hun plaats. Zo mogen Ben Weyts (N-VA), Benjamin Dalle (CD&V) en Bert Anciaux (Vooruit) het avondeten voorzien en ook Jean-Marie Dedecker (LDD/N-VA) neemt deel aan een gesprek. "Je moet het als man niet eens zijn met wat er gezegd wordt, maar je moet wel leren luisteren", zegt De Coster. "Dat is wat die mannen vooral gedaan hebben en dat is heel waardevol."

De sfeer onder de politica's in 'Hertoginnedal' is meteen minder vijandig dan in veel andere programma's. Opvallend, want de opnames vonden wel degelijk plaats enkele maanden voor de verkiezingen.

Enkele politica's vinden het zelfs geen probleem om een kamer te delen. "Je hebt de ideologie van iemand, maar dan heb je ook gewoon de mens. Die vinden elkaar vaak wel", legt Leyers uit. 

Ze vonden elkaar tijdens momenten in de keuken, aan tafel en tijdens ludieke workshops. Zelfs wanneer de camera's niet draaiden, bleven ze babbelen. "Ik herinner me dat iemand een probleem had op het werk en wanneer ze haar verhaal uit de doeken deed, wilden de anderen echt naar haar luisteren en goede raad geven", vertelt Leyers. 

Er is misschien geen WhatsAppgroep opgericht na het weekend, maar de vrouwen zijn volgens de presentatoren wel dichter naar elkaar toe gegroeid. "Ik hoorde ook dat ze er nog een bonte avond van wilden maken en allemaal langer bleven hangen dan nodig was, dus dan denk ik dat ze als vrouwen – los van hun politieke voorkeur - elkaar wel gevonden hebben."