De politieke verwarring in Izegem houdt aan nu de aangekondigde coalitie tussen de lokale lijst STiP+ en Vlaams Belang dan toch niet doorgaat. Intussen heeft de N-VA het initiatief, maar dat blijkt niet evident omdat STiP+ en Vlaams Belang al een voordrachtsakte hebben ondertekend. Het nieuwe kiesdecreet bepaalt dat verkozen politici maar één zo'n akte mogen ondertekenen. Hoe het nu verder moet, is niet helemaal duidelijk.
Herrie rond ondertekende voordrachtsakte bemoeilijkt coalitievorming in Izegem: "Stresstest voor nieuw kiesdecreet"
Izegem lijkt wel in een politiek moeras te zijn terechtgekomen na de gemeenteraadsverkiezingen van 13 oktober. Het is zo erg dat het niet langer mogelijk lijkt om zomaar een nieuwe coalitie op de been te brengen. Dreigt de stad van schoenen en borstels onbestuurbaar te worden? We gingen op zoek naar antwoorden.
Waarover gaat dit?
Afgelopen zaterdag sloten stadslijst STiP+ en Vlaams Belang een bestuursakkoord om Izegem de komende 6 jaar samen te besturen. Die coalitie zou worden geleid door Kurt Grymonprez, stemmenkampioen en lijsttrekker van STiP+.
Gisteren liet STiP+ weten niet door te gaan met Vlaams Belang. Er waren bedreigingen geuit "die een zware impact hebben op het professionele en familiale leven van onze mandatarissen".
Omdat de verkiezingen al meer dan 2 weken achter de rug zijn, ligt het initiatiefrecht niet langer bij de grootste partij (STiP+), maar bij de op een na grootste partij, de N-VA van huidig burgemeester Bert Maertens.
STiP+ en Vlaams Belang hebben zaterdag een voordrachtsakte ondertekend. Dat blijkt nu problematisch, want het nieuwe Kiesdecreet bepaalt dat je maar één voordrachtsakte mag ondertekenen en dat je dus geen andere coalitie meer kan vormen eens dat is gebeurd.
Huidig initiatiefnemer Bert Maertens (N-VA) wil vermijden dat de stad onbestuurbaar wordt en kiest voor het scenario om de schepenen na de installatie van de nieuwe gemeenteraad door de gemeenteraadsleden te laten verkiezen.
Hoeveel voordrachtsaktes mag je ondertekenen?
Artikel 7 van het nieuwe Kiesdecreet is duidelijk: je mag je handtekening maar op één voordrachtsakte plaatsen. Wie er toch 2 of meer ondertekent en dat kan worden bewezen, mag gedurende de hele legislatuur van 6 jaar geen uitvoerend mandaat uitoefenen. Dat betekent dat hij of zij geen burgemeester of schepen kan worden.
Een benadeelde partij kan een klacht indienen bij de Raad voor Verkiezingsbetwistingen als hij of zij bewijzen heeft dat verkozenen hun handtekening op 2 voordrachtsaktes hebben geplaatst. Dat bewijsmateriaal kan van alles zijn: van een kopie van de akte tot selfies of foto's.
Op zich zijn dergelijke bewijzen niet noodzakelijk rechtsgeldig, maar de Raad voor Verkiezingsbetwistingen kan ook getuigen oproepen en onder eed verhoren. "En op valse verklaringen onder eed staan strenge straffen", zegt Herman Matthijs, voorzitter van de Raad voor Verkiezingsbetwistingen.
In het geval van Izegem betekent dit dat de verkozen gemeenteraadsleden van STiP+ geen tweede voordrachtsakte mogen ondertekenen. Initiatiefnemer Bert Maertens (N-VA), die sinds vandaag aan zet is, wil geen risico nemen en wacht de installatie van de nieuwe gemeenteraad af.
Wat als er geen geldige voordrachtsakte is?
Dit is het scenario waarvoor de N-VA lijkt te gaan. Als er tot 3 dagen voor de installatie van de nieuwe gemeenteraad geen geldige voordrachtsakte is ingediend, kan de nieuwe gemeenteraad via een geheime stemming de nieuwe schepenen verkiezen. In Izegem gebeurt dat tijdens een gemeenteraadszitting 2 weken na de installatievergadering van 2 december.
Wie de nieuwe schepenen dan worden en tot welke partij die behoren, is totaal onduidelijk want de stemming in de gemeenteraad is geheim. Een hoogst onzekere uitkomst, met andere woorden. Pas daarna kan de nieuwe burgemeester worden aangeduid.
"Dit wordt een echte stresstest voor het Kiesdecreet", zegt initiatiefnemer en huidig burgemeester Bert Maertens (N-VA). Of tovert hij toch nog een informeel akkoord uit zijn hoed waardoor hij de stemming in de gemeenteraad enigszins kan sturen?
Is er nog een ander plan?
Het is helemaal niet zeker of bovenstaand scenario ook zal worden gevolgd. Bij STiP+ vangen we geluiden op dat de bereidheid niet zo groot is om samen met de N-VA een coalitie te vormen.
STiP+ is de grootste partij in Izegem en is incontournable voor een nieuw stadsbestuur. Toen de partij zelf aan zet was, heeft ze enkele gesprekken met de N-VA gevoerd, vóór ze koos voor een bestuursakkoord met Vlaams Belang. "Dat waren 2 beleefdheidsgesprekjes", zegt Bert Maertens (N-VA) daarover.
Nu de N-VA aan zet is, horen we dat STiP+ weliswaar met de N-VA zou gaan praten, maar niet noodzakelijk met de bedoeling om een akkoord te sluiten. Op die manier zou de stadspartij de N-VA gedurende 2 weken aan het lijntje houden.
Nadien komt de op twee na grootste partij onherroepelijk aan zet, en dat is Vlaams Belang. Dan is het niet ondenkbaar dat de 'oude' voordrachtsakte weer boven water komt, ondertekend door STiP+ en Vlaams Belang. Dan zou de afgelopen zaterdag voorgestelde coalitie er uiteindelijk toch nog komen.
Zo'n scenario zou alleen kunnen werken als de heisa rond de bedreigingen tegen leden van STiP+ wat is gaan liggen. Het waren die bedreigingen die net de aanleiding waren voor het afblazen van de coalitie STiP+ en Vlaams Belang.
Of gaat Bert Maertens proberen enkele verkozen leden van STiP+ los te weken en zo burgemeester proberen te blijven, zoals we ook al opvingen bij STiP+? Het enige wat we zeker weten, is dat er nog een volgende aflevering komt in de Izegemse politieke soap.
Regionaal nieuws uit West-Vlaanderen
Gepubliceerd: