Gezeten aan een tafeltje in een koffiehuis, in een kleine universiteitsstad in een swingstate, luistervinkten we naar de geanimeerde discussie tussen Amanda en Chris over de groene presidentskandidaat Jill Stein. Niet echt natuurlijk, maar het had perfect gekund.
Is de groene Jill Stein een spelbreker voor Kamala Harris? Denkbeeldige dialoog tussen 2 kiezers in de VS
Bert De Vroey
Gepubliceerd:
Chris: Meen je dat nu? Ga jij voor Jill Stein stemmen? Amanda: Natuurlijk stem ik voor haar. Zij is de enige die echt een punt maakt van de dingen waar ik in geloof. De klimaatomslag, Palestina, of een fatsoenlijk minimumloon. Chris: Maar ze is kansloos! Het enige dat je daarmee bereikt, is dat je de kansen van Kamala Harris ondermijnt! Stein pikt stemmen in die anders naar Harris zouden gaan! Amanda: Wie zegt dat? Als Stein niet meedeed aan de verkiezingen, zou ik helemaal niet gaan stemmen. Dat zou dus geen verschil maken. In beide gevallen is het een stem minder voor Harris. Maar met mijn stem voor Stein geef ik tenminste een signaal dat ik iets anders wil. Chris: Onbegrijpelijk. Onverantwoord. Onverantwoordelijk. Ik kan het echt niet geloven, dat jij op die manier de deur opent voor Donald Trump. Heb je dan niets geleerd uit de recente geschiedenis? Amanda: Welke geschiedenis?
Terug naar 2000: zonder Ralph Nader geen president Bush?
Chris: Kijk, in 2000 haalde de Republikein George W. Bush het van de Democraat Al Gore door finaal heel nipt te winnen in de staat Florida. Er kwamen hertellingen aan te pas en procedures tot bij het Hooggerechtshof, maar uiteindelijk werd Bush in Florida tot overwinnaar uitgeroepen en haalde hij op die manier ook de vereiste meerderheid in het kiescollege. En weet je hoe groot het verschil was tussen Bush en Gore in Florida? 537 stemmen! Amper 537 op een totaal van 6 miljoen stemmen.
Amanda: En wat heeft Jill Stein daarmee te maken?
Chris: Jill Stein is de kandidaat van de Green Party. Die partij heeft er blijkbaar een handje van weg om de Democraten dwars te zitten. In 2000 had je Ralph Nader die de groene kandidaat was. En hij deed het opmerkelijk goed. In Florida alleen al haalde hij bijna 100.000 stemmen. Denk je niet dat een aantal van die stemmen naar Gore waren gegaan als Nader niet had meegedaan? Zelfs een klein aantal was genoeg geweest om Gore te laten winnen. Gore was trouwens toen al sterk begaan met milieuthema's en het klimaat. Daar had hij Ralph Nader niet voor nodig.
Amanda: Maar die honderdduizend kiezers in Florida wilden duidelijk niet voor Gore stemmen, anders hadden ze dat toch wel gedaan. Waarom moeten we in Amerika voor eeuwig en altijd kiezen tussen diezelfde 2 versleten partijen? Jakkes, het politiek gedachtegoed is breder dan dat, mag het even.
Chris: Het resultaat was dat George W. Bush president werd, met een Witte Huis vol haviken die een oorlog begonnen in Irak die - achteraf bekeken - het hele Midden-Oosten heeft ontwricht. Haviken en hardliners die de Amerikaanse olie-industrie toen goed bediend hebben. Met Gore was dat ongetwijfeld niet gebeurd. Waar sta je dan met al je groene principes?
Amanda: Dus dat Bush een oorlog begon in Irak, zou de schuld zijn van de groene kiezers in 2000? Komaan zeg. Was er dan aan Republikeinse kant ook geen alternatieve kandidaat? Hoe heette die rechtse roeptoeter ook alweer - Pat Buchanan? Die zal zeker stemmen hebben ingepikt van George W. Bush. Misschien had Bush wel met een groter verschil gewonnen in Florida als die Buchanan niet had meegedaan. We zullen het nooit weten. Verbied dan ineens alle derde of onafhankelijke kandidaten: is dat dan democratisch?
Terug naar 2016: zonder Jill Stein geen president Trump?
Chris: Jij denkt te abstract. Wat een luxe om je groene geweten zo brandschoon zuiver te kunnen houden. Het was net hetzelfde in 2016. Ik mocht toen voor het eerst gaan stemmen. En veel van mijn leeftijdsgenoten haalden hun neus op voor de Democratische kandidaat Hillary Clinton. Veel te veel establishment, zegden ze, in de zak van Wall Street, niet links of groen genoeg. Dus stemden ze toen ook al voor Jill Stein.
Amanda: En ga je nu beweren dat ze daar Hillary mee in de weg zaten? Hillary had haar verlies alleen maar aan zichzelf te danken. Tegen Donald Trump had ze op dat moment altijd moeten winnen.
Chris: Pak er de cijfers bij. In de cruciale swing states waar Trump won, was het verschil met Hillary Clinton telkens kleiner dan het aantal kiezers voor Jill Stein. In Pennsylvania, in Michigan en in Wisconsin, ga het maar na. Dan is de vraag toch niet zo gek: had Hillary het pleit niet gewonnen zonder Stein?
Amanda: Als als als. Je zal het nooit zeker weten. Achteraf is het makkelijk om de toekomst te voorspellen.
Chris: Oké, ik geef het toe: toen was het misschien nog te begrijpen dat heel wat Democraten voor Stein of een andere kandidaat stemden. Niemand dacht dat Trump een reële kans maakte op de overwinning - Trump zelf trouwens ook niet. En we kenden hem nog niet echt. Maar deze keer liggen de kaarten anders. Iedereen weet waartoe hij in staat is. Hij dreigt de democratie in Amerika uit te hollen, hij heeft lak aan regels en instituties, en zeg maar dag-met-je-handje tegen het klimaatbeleid als hij verkozen wordt. Als je dat allemaal weet, dan gun je hem toch geen tweede termijn? Dan stem je toch voor Harris om Trump af te stoppen? Bovendien, Stein heeft nooit helemaal de verdenking kunnen afschudden dat ze in 2016 gesteund werd door Rusland, alleen maar om Clinton te nekken.
De argumenten voor Jill Stein
Amanda: Luister 's wijsneus, voor mij gaat de keuze niet tussen Harris en Trump, maar tussen Harris/Trump en een echt alternatief. De oorlog in Gaza bijvoorbeeld maakt me woest. En Trump of Harris, maakt dat zo'n groot verschil in beleid tegenover Israël? Allebei gaan ze ongestoord door met wapenleveringen. Jill Stein wil daar een eind aan maken. Ik weet het, ze raakt nooit verkozen, maar mogen we misschien weten en kenbaar maken hoeveel Amerikanen haar standpunt onderschrijven? Of neem nu de ziekteverzekering. Jouw Democraat Obama heeft met zijn Obamacare wat zitten morrelen in de marge, dat blijft een systeem van private verzekeringen, duur en onrechtvaardig. Wat we nodig hebben is Medicare for all - een algemeen ziekteverzekeringsstelsel zoals in Europese landen. Jill Stein is daar voorstander van. En zo kan ik nog wel even doorgaan.
Chris: Zucht. Heel fijn dat je daar wil in geloven. Maar het helpt ons geen inch of centimeter verder. Integendeel: straks wordt Donald Trump opnieuw verkozen en stuurt hij nog méér wapens naar Israël, holt hij Obamacare verder uit of schaft hij het milieu-agentschap af. Kom dan niet klagen.
Amanda: Jij lijkt Jill Stein nu al de schuld te geven als Harris verliest van Trump. Hoe oneerlijk is dat? Misschien is Kamala Harris zelf gewoon niet overtuigend genoeg? Die neiging van de Democraten om alle progressieve stemmen for granted te nemen, op te eisen alsof die hen alleen exclusief toebehoren, ik heb er schoon genoeg van.
Jill Stein is intussen 74 jaar oud en al aan haar derde presidentiële campagne bezig. In 2017 was ze in België op uitnodiging van Groen. We konden haar toen interviewen voor Terzake en legden haar de onvermijdelijke vraag voor: is ze geen spelbreker geweest voor Hillary Clinton, en heeft ze Trump niet aan de zege geholpen?
