Een poëtische aanklacht tegen het asielbeleid door Anne Provoost en een historische roman over Parijs van Joke van Leeuwen: dit zijn de 5 boeken van de week   

Een tweetal jaar na 'Krop' heeft Anne Provoost een 2e dichtbundel klaar: 'Decem'  (uitgeverij Querido), met de niet mis te verstane ondertitel 'Ongelegenheidsgedichten voor asielverstrekkers'. In 'Decem' krijgt de lezer het verhaal van een fictieve jongeman die per boot zijn thuisland ontvlucht, op de Middellandse Zee zijn vrouw en ongeboren kind verliest en zich daarna moet verdedigen tegenover een asielverstrekker. 

Anne Provoost begon aan de bundel na de verkiezingen in Nederland, waar de verruwing van de taal in het asieldebat haar raakte. "Als ik luisterde naar wat er gezegd werd, dan borrelden die gedichten op. Taal heeft belang. Men had het over een 'tsunami, een toestroom, een overrompeling' en ik dacht: het gaat hier wel nog altijd over mensen."

In haar gedichten probeert Anne Provoost te vatten wat mensen op de vlucht meemaken en een stem te geven aan wie die kans niet krijgt. De taal van de asielzoeker die in de war is en zijn verhaal moet doen, staat in fel contrast met het zakelijke vakjargon dat ambtenaren-asielverstrekkers hanteren in een asielprocedure.

De bundel, met een zwarte pagina voor- en achteraan, oogt als een dossier en is opgedeeld volgens de 10 stadia van rouwverwerking: "Een psychologisch handvat dat zo niet werkt", vertelt Provoost. "Leuk om mee te spelen als dichter, maar absurd." 

Parijs, 1783. Er hangt wat in de lucht. Niet alleen de eerste luchtballon maar ook heel wat spanningen in de samenleving. De kloof tussen arm en rijk zorgt voor onrust. 6 jaar later zou de Franse Revolutie uitbreken. Joke van Leeuwen neemt in 'Alle tijden zijn onzeker' (uitgeverij Querido) de lezer mee naar bewogen jaren.

In het boek maken we kennis met Marie die in de drukkerij van haar vader werkt, haar geliefde Vince die graag dingen wil uitvinden en de jonge eenzaat Pierre die als outcast aan de rand van een bos gaat wonen. Er is ook de koning - Lodewijk XVI - en de 'buitenlandse', zijn piepjonge, onpopulaire echtgenote Marie Antoinette.

"Het verhaal is een combinatie van de geschiedenis en mijn eigen verbeelding", vertelt Joke van Leeuwen op Radio 1. Ze ziet heel wat gelijkenissen met de onzekere tijd waarin we nu leven. De wetenschappelijke evolutie opent werelden, maar ook schijnwetenschap tiert welig: Vince wordt een soort van drankjesmenger, een kwakzalver die met zijn brouwsels toegelaten wordt tot de persoonlijke vertrekken van de koning.

Van Leeuwen staat ook stil bij de positie van Marie Antoinette. De laster over haar die via pamfletten verspreid wordt, vertelt veel over de positie van vrouwen aan de top toen. "Ik zag dat zoveel rijmde, de kritiek op de wetenschap, het klimaatgebeuren ... Net als toen zijn jongeren zich nu niet bewust van de veranderingen die op til zijn en zijn ze onzeker over wat de toekomst zal brengen."

Misdaadauteur Jo Claes is de kersverse winnaar van de Hercules Poirotprijs. Het winnende boek 'De prijs van de twijfel' (uitgeverij Houtekiet) is het 18e deel in de populaire Thomas Berg-reeks. 

De relatie van de Leuvense hoofdinspecteur Thomas Berg met zijn partner Freya komt onder druk te staan wanneer haar broer opduikt in het onderzoek naar een vermoorde Poolse arbeider. Werk en privé lopen door elkaar en Berg wordt meegesleurd in een emotionele rollercoaster. Daardoor dreigt hij de greep op het moordonderzoek te verliezen. 

Volgens de jury van de Hercule Poirotprijs is Jo Claes op het toppunt van zijn kunnen, een mening die fan en Leuvenaar Rudi Vranckx deelt: "Ik heb al de detectives van Jo Claes gelezen. En 'De prijs van de twijfel' is z’ n beste. Een 'whodunit' waar het hoofdpersonage inspecteur Berg ook steeds meer en beter psychologisch geschetst wordt. Een aanrader voor elke Leuvenaar en daarbuiten."

In 1827 gebeurt er iets bijzonders. Een giraf vertrekt voor een tocht die 2 jaar zal duren. De giraf is een geschenk van de pasja van Egypte aan de koning van Frankrijk. Barbara Rottiers verdiept zich in het verhaal van de giraf in het boek 'Zarafa' (uitgeverij Pelckmans), voor kinderen vanaf 10 jaar. 

Zarafa - Arabisch voor giraf - is meteen de eerste giraf op Franse bodem. Zarafa vangt de tocht aan als kalfje in Soedan. Per boot gaat het verder over de Nijl tot in Caïro en over de Middellandse Zee tot in Marseille in Frankrijk. De avontuurlijke reis duurt 2 jaar en wanneer Zarafa verder doortrekt naar Parijs is ze bijna een volwassen dier. In elk dorp en elke stad waar de wandeltocht van 900 km passeert, verzamelt een menigte kijklustigen. Er ontstaat een ware giraffenmanie met giraffenafbeeldingen op sieraden, servies, kledij en zelfs een giraffenkapsel .  

Zarafa overleeft de overtocht dankzij haar verzorger Atir en koeienmelk, vertelt Rottiers op Radio 1. Voor haar boek raadpleegde ze Pieter Vercruysse, de hoofdverzorger van Bellewaerde Park en giraffenkenner. Samen met hem verzamelde ze heel wat giraffenweetjes die ook in het boek staan.

In ‘Wat taal verraadt. Een kleine geschiedenis van brein tot beschaving’ (uitgeverij Lannoo) toont taalhistoricus Freek van de Velde (KU Leuven) aan dat taal meer prijsgeeft dan we eigenlijk beseffen. 

Waarom bestaan er eigenlijk zoveel talen en waarom spreken we niet één en dezelfde taal? "Nu zijn er 6 tot 7.000 verschillende gesproken talen, met de dode talen erbij loopt het aantal op tot 100 tot 200.000", vertelt Freek Van de Velde op Radio 1. De meeste wetenschappers veronderstellen dat de taal eenmaal tot de mens kwam en later versplinterde. Het 'anti-afluistermechanisme' zorgde voor de variatie. 

"Als je een obscure taal wil leren, dan lukt dat niet als je de taal niet als kind leerde. Het zorgt ervoor dat je gemakkelijk indringers kunt ontdekken: als iemand zich voordoet als jouw stamgenoot, en je hoort een accent, dan kan je die niet volledig vertrouwen", klinkt de uitleg hiervoor.

Een recent inzicht: hoe kleiner de gemeenschap die de taal spreekt, hoe complexer de taal. Zo zijn er talen in Peru die 5 tot 6 soorten verleden tijd hebben: "De legendarische verleden tijd, de tijd tussen een maand en jaar geleden, de tijd van een maand geleden …, dat heeft elk een eigen uitgang." Er zijn ook talen die uitgangen hebben op basis van dag en nacht.

Volgens Freek Van de Velde zal de ontlezing invloed hebben op de taalontwikkeling én de maatschappij:  "Er zijn veel woorden die enkel in de literatuur voorkomen en niet in het dagelijks spreken. Geletterdheid heeft ook impact op ons brein, hoe dat gestructureerd is. Door veel te lezen, kan je beter analytisch redeneren en word je intelligenter."