Coalitievorming in Houthalen-Helchteren ontploft: breuk in kartel N-VA-BUUR, doodsbedreigingen en 2 verkozenen die stoppen met politiek

Het spel zit sinds gisteren op de wagen toen aftredend burgemeester Alain Yzermans bekendmaakte dat zijn partij HOPPAH een akkoord had bereikt met N-VA-BUUR . "Na lange onderhandelingen is er een sterk bestuursakkoord en slaan HOPPAH en N-VA-BUUR de handen in elkaar voor de komende zes jaar. HOPPAH levert de burgemeester en 3 schepenen. N-VA-BUUR levert 3 schepenen en er wordt 1 schepenambt gedeeld. Het college wordt maandag voorgesteld."

Die boodschap konden de inwoners aan de ontbijttafel lezen. Exact 50 minuten later kwam er een boodschap vanuit BUUR. "Om 22.02 uur kwam het bericht van Alain Yzermans dat hij een akkoord had gesloten met 7 mensen van N-VA-BUUR om de komende 6 jaar te besturen. Die personen beslisten op eigen houtje om louter voor een persoonlijk postje onze hele groep, de andere verkozenen, vrijwilligers en duizenden stemmers simpelweg een rauw en roestig mes in de rug te steken." 

BUUR benadrukte dat het gesloten akkoord niet gedragen is door de hele groep, maar louter "door de persoonlijke geld- en machtslust van de 7 leden". "Zij hebben ons buitenspel gezet. Dat komt erg hard binnen. Oprichter van BUUR, Stijn Van Dingenen, is daar helemaal kapot van", vertelt Filip Gielen, lijsttrekker van het kartel bij de verkiezingen. 

De onderhandelingen tussen het kartel en HOPPAH leken nochtans constructief te verlopen. Zo was er al een principieel akkoord over de verdeling van de mandaten dat wel door het hele kartel werd gedragen. "Woensdag vonden binnen het kartel afzonderlijke gesprekken met alle 13 verkozenen plaats om de mandaten in te vullen. We hebben dat open en menselijk aangepakt", aldus Gielen.

"2 dagen later hoor je dat 7 mensen soloslim zijn gegaan", gaat hij verder. "Dat voelt aan als postjespakkerij. Ze vreesden misschien dat ze niet zouden krijgen wat ze zouden willen, maar in politiek draait het om de juiste mensen op de juiste plaats te zetten", blikt hij terug. Van de 7 overgestapte verkozenen was niemand bereikbaar voor commentaar. 

Terwijl het politieke steekspel bij de achtergebleven kartelleden en op sociale media veel beroering veroorzaakt, lijkt het bij de 7 hoofdrolspelers toch ook een tol te eisen. In een geschreven reactie laten ze weten dat ze begrip hebben voor de emoties, maar ook hun kant willen meegeven. Volgens hen werd de verdeling van de schepenambten binnen het kartel op ondemocratische wijze helemaal scheefgetrokken. 

"Wij kregen meer en meer de indruk dat deelgemeente Houthalen-Oost belangrijk was en de rest van de gemeente geen inspraak kreeg. De onderhandelaars van het kartel hebben de posten zonder enig overleg ingevuld, terwijl elke deelgemeente voldoende bekwame mensen heeft om een mandaat op te nemen. Wij moesten actie ondernemen om de belangen van onze kiezers en deelgemeentes te verdedigen." 

"We hebben hier toch allemaal serieuze emoties bij ondervonden", gaan de 7 verder. "Dit alles was niet gemakkelijk en ligt nog steeds moeilijk. Maar (doods)bedreigingen, kinderen erbij betrekken en dergelijke gaat echt te ver." 2 van hen, aftredende gemeenteraadsleden Eefje Vanwortswinkel en Maarten Houben, kondigen nu ook hun afscheid van de politiek aan.

Vanwortswinkel was een van de leden die doodsbedreigingen kreeg. "De doodsbedreigingen aan mezelf en mijn gezin zijn voor mij een brug te ver. Achter een politicus zit ook een mens, een vrouw, een mama die haar gezin wil beschermen. Daarom heb ik besloten mijn mandaat terug te geven aan N-VA-BUUR en mijn politieke rol neer te leggen. Het voelt als een punt waarop niets meer hersteld kan worden." 

In haar mededeling biedt ze ook haar oprechte excuses aan voor een beslissing die ze nam tijdens de coalitiegesprekken, zonder te zeggen waarover het net gaat. "Achteraf voelt dat voor mij niet goed aan. Het heeft alles waar ik jarenlang aan heb gewerkt op losse schroeven gezet. Het blijft haast onwerkelijk dat ik die genomen heb. Ik heb het effect ervan op jullie en mezelf niet zien aankomen."

De boodschap komt sterk overeen met het afscheidsbericht van Houben, die spreekt over "een stap die mijn jarenlange inzet volledig overschaduwt en tot niets heeft herleid, een stap die nog steeds onwezenlijk voelt... niet de juiste stap." 

Beiden spreken over een stap die indruist tegen hun waarden. "In deze context verdien ik het niet om voor jullie belangen te vechten", richt Houben zich tot de inwoners. "Daarom heb ik de beslissing genomen om geen politieke functie meer op te nemen en deze terug beschikbaar te stellen van de N-VA-Buur verkozenen. Er valt momenteel niets te redden of te lijmen."

Burgemeester Alain Yzermans (HOPPAH) reageert sprakeloos en zeer zwaar aangedaan. "Dit is het signaal dat dreigementen en haat moeten stoppen. Ik kan begrijpen dat mensen emotioneel of teleurgesteld zijn, maar om politieke redenen iemand met de dood bedreigen gaat er ver over. Dit is ongezien in Limburg en Houthalen-Helchteren. Ik tolereer dit niet."

De exit van Houben en Vanwortswinkel lijkt op het eerste gezicht niet veel te veranderen. Met hun eigen 15 zetels en de 5 overgebleven leden die zich hebben afgescheurd, komen Yzermans en HOPPAH nog altijd zeker aan 21 van de 31 zetels. De verantwoordelijkheden die eventueel weggelegd waren voor Houben en Vanwortswinkel kunnen dus eenvoudig herverdeeld worden. 

"Theoretisch zitten we met de rest van N-VA-BUUR nog in de meerderheid", blikt Filip Gielen vooruit. "Maar het lijkt me moeilijk om samen te werken met mensen die zoveel van onze leden een mes in de rug hebben gestoken. We zullen alles nu even laten bezinken. Het doet goed om honderden steunberichten te krijgen van inwoners. Intern moeten we bekijken hoe we het nu verder zullen aanpakken." 

Burgemeester Yzermans laat alvast weten dat de voorstelling van het schepencollege morgen uitgesteld wordt. "We hebben met de coalitie samengezeten en vooral elkaar ondersteund. Nu moeten we voor elkaar zorgen. De installatie van de nieuwe bestuursploeg is pas 2 december. De voorstelling ervan is geen prioriteit nu." 

Bij lokale politiezone Carma kan men niet bevestigen of er een onderzoek geopend is naar de dreigementen, maar "alles wordt wel bijgehouden", benadrukt de burgemeester.