In Nederland wil de regering snel een "asielnoodmaatregelenwet" voorleggen aan het parlement. Dat heeft de partijloze premier Dick Schoof aangekondigd. Onder zijn bemiddeling raakten de 4 regeringspartijen het de voorbije nacht eens over een "aangescherpt" asielbeleid. Eén van de maatregelen zullen ook Belgen voelen: er komen grenscontroles.
Nederlandse premier Schoof doet "strengste asielbeleid ooit" uit de doeken, met controles aan Belgische grens
Sara Van Poucke
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Dick Schoof slaagde er de voorbije nacht in een regeringscrisis af te wenden. Na een urenlang overleg raakten de 4 coalitiepartijen - PVV, VVD, NSC en BBB - het in de vroege uurtjes eens over de asielplannen van de regering, en vooral over hoe die zullen worden ingevoerd.
De PVV, de uiterst rechtse partij van Geert Wilders, wilde de plannen doorvoeren via een zogenoemde noodwetprocedure. Zo'n noodwet moet niet door het parlement worden goedgekeurd. Maar Wilders' voorstel stuitte op verzet van coalitiepartner NSC, die ervan uitging dat het juridisch niet houdbaar was.
Afgelopen nacht kwamen alle 4 regeringspartijen overeen dat de noodwet er niét komt. De asielplannen van de regering zullen dus wel degelijk moeten passeren langs de ministerraad en het parlement.
Maar de plannen om het aantal nieuwe asielzoekers in te dammen, zijn wél uitgebreid en aangescherpt. Geert Wilders zei na afloop van het nachtelijke overleg dat hij genoeg garanties heeft gekregen dat er snel strenge maatregelen zullen komen tegen de instroom van asielzoekers.
Eerste EU-land dat Syrische asielzoekers wil terugsturen
Wat houden die aangescherpte asielplannen precies in? De asielnoodmaatregelenwet moet het strengste asielbeleid ooit vorm geven. De opvallendste maatregel, toch voor de buurlanden, is dat Nederland vanaf eind november grenscontroles zal invoeren. Niet alleen aan de grens met België, ook met Duitsland.
De invoering van controles aan de grenzen van Nederland betekent dat we dit ook in de Belgische grensgebieden, in het noorden van ons land, zullen merken.
De aankondiging baart burgemeesters van grensgemeenten in Belgisch Limburg alvast zorgen.
Marino Keulen, burgemeester van Lanaken (Open VLD), spreekt van symboolpolitiek. Hij vreest dat het middel en het doel niet tot elkaar in verhouding staan: "Het middel (de grenscontroles) gaat zorgen voor heel veel tijdverlies, ongemak en economische schade", denkt Keulen.
Mark Vos, burgemeester van Riemst (CD&V), noemt het invoeren van grenscontroles "een heel bizarre optie van het rechtse beleid in Nederland". Het roept allemaal veel vragen op.
Spreidingswet afgevoerd
Naast het invoeren van grenscontroles, zal in Nederland de spreidingswet worden afgevoerd. Daardoor zullen gemeenten niet langer verplicht zijn om vluchtelingen op te vangen. Gemeenten zullen vluchtelingen die in Nederland mogen blijven geen huis meer moeten aanbieden, maar volgens het ontwerpakkoord komen er "sobere voorzieningen". Bovendien wordt de termijn van een asielvergunning teruggeschroefd van 5 naar 3 jaar om de "tijdelijkheid" te onderstrepen.
Ook opvallend: de Nederlandse regering wil Syrische asielzoekers - ook Syriërs met een geldige asielvergunning - terugsturen naar "veilige delen van Syrië". Nederlandse ambtenaren van Buitenlandse Zaken moeten nu beoordelen of dat mogelijk is. Op basis van het vorige advies uit augustus 2023 worden Syriërs die in Nederland asiel hebben aangevraagd, niet teruggestuurd. Het nieuwe advies wordt eind dit jaar verwacht.
Nederland zou daarmee het eerste land in de Europese Unie zijn dat asielzoekers terugstuurt naar Syrië. In 2011 brak daar oorlog uit na een pro-democratische opstand tegen president Bashar al-Assad. Vandaag heeft Assad opnieuw grote delen van Syrië in handen, met uitzondering van het noordelijke deel, dat wordt bestuurd door Koerdische troepen, en de provincie Idlib, in handen van radicale islamisten.
Regeringscrisis afgewend
Door de stellige positie van de PVV over de asielnoodwet dreigde even een regeringscrisis in Nederland. De partij wilde dat in "buitengewone omstandigheden" kan worden afgeweken van wat in de wet is afgesproken over de toelating en opvang van asielzoekers.
NSC wilde die 'asielnoodwet' alleen als "dragend gemotiveerd" zou worden waaróm er sprake zou zijn van een noodsituatie. Dat die motivering gevonden zou worden en juridisch zou standhouden, achtte de partij onwaarschijnlijk.
Ook de Eerste Kamer, waar de coalitie geen meerderheid heeft, had aangegeven niets te voelen voor een noodwet.
