Klein aantal vrouwelijke burgemeesters daalt verder in Limburg van 7 naar 6

In bijna alle Limburgse gemeenten zijn de coalities bekend en het valt op: vrouwelijke burgemeesters blijven een uitzondering in de provincie. Enkel in Houthalen-Helchteren en in Diepenbeek is de puzzel nog niet gelegd, maar de kans dat daar een vrouw de sjerp zal dragen is zeer klein. 

In Limburg blijven er in december 6 vrouwelijke burgemeesters over, hoewel dat er voor oktober nog 7 waren. En dat op een totaal van 38 burgemeesters.

In 3 gemeenten verdwijnen de vrouwelijke burgemeesters. Zo vervangt Sietse Wils (Verjonging Bree) in Bree Liesbeth Van der Auwera (CD&V) en neemt Ludwig Vandenhove (Vooruit) de positie van Ingrid Kempeneers (CD&V) in in Sint-Truiden. In de nieuwe fusiegemeente Tessenderlo-Ham zal huidig burgemeester van Ham Marc Heselmans (CD&V) de sjerp dragen terwijl burgemeester van Tessenderlo Karolien Eens (Vooruit) een schepenmandaat krijgt.

Op 2 andere plekken komt er dan weer een vrouwelijke burgemeester in de plaats van een man. In Oudsbergen vervangt Ilse Wevers (CD&V) partijgenoot Marco Goossens en in Leopoldsburg neemt Marleen Kauffmann (CD&V) de plek van partijgenoot Wouter Beke in. Ze was eerder al waarnemend burgemeester toen Beke titelvoerend burgemeester was.

In Dilsen-Stokkem blijft een vrouw de sjerp dragen, al is dat vanaf december Sofie Vandeweerd (Open VLD) en niet langer Lydia Peeters (Open VLD). Vandeweerd was wel al waarnemend burgemeester. Els Robeyns in Wellen (Vooruit), Ann Schrijvers in Zutendaal (ZVP) en Marlutje Jackers in Herstappe (GB-IC) behouden hun burgemeesterschap.

Ook in de rest van Vlaanderen lijkt het burgemeesterschap toch nog steeds een mannenwereld te zijn. Op dit moment zijn slechts 47 van de al bekende Vlaamse burgemeesters vrouwen.

Hoe komt het dat vrouwen in 2024 nog altijd ondervertegenwoordigd zijn in het burgemeesterschap? Volgens Johan Ackaert van UHasselt zijn er verschillende verklaringen, waaronder de hiërarchie van de lokale politiek.

"De lokale politiek steunt op een piramide met onderaan de raadsleden, dan de schepenen en helemaal bovenaan de burgemeesters. Het probleem start al helemaal onderaan, want vrouwen zijn nog altijd ondervertegenwoordigd op het niveau van de raadsleden. Daar is gelukkig al een inhaalbeweging bezig, maar we stellen vast er ook in de schepencolleges heel weinig vrouwen zijn. Als je dan helemaal wil doorstoten naar het burgemeesterschap, dan is dat veel moeilijker omdat de groep van mannen veel groter is."

"Een 2e element is dat men meestal langer dan 1 legislatuur burgemeester blijft. Vaak zijn het de mannen die daar lang blijven zitten. Dat vertraagt de doorstroming voor vrouwen nog meer."

Ook de traditionele rolpatronen maken het volgens professor Ackaert niet eenvoudig voor vrouwen om de burgemeesterssjerp vast te krijgen. 

"Heel wat activiteiten in de lokale politiek spelen zich af op onregelmatige momenten in de avond of in het weekend. De combinatie met de andere familiale taken - die nog vaker door vrouwen worden opgenomen - maakt dat vrouwen daar geen tijd voor hebben", legt de professor uit.

"Daardoor wordt een netwerk opbouwen ook moeilijk en dat wreekt zich bij verkiezingsresultaten. Want vrouwen halen doorgaans veel minder voorkeurstemmen in de lokale politiek, net omdat ze geen netwerk kunnen uitbouwen. Er wordt heel wat belang gehecht aan het toekennen aan het aantal behaalde voorkeurstemmen in het verdelen van de mandaten. Daar hebben vrouwen een achterstand tegenover de mannen."

De vrouwen zijn aan een inhaalbeweging bezig, maar toch is het nog een lange weg te gaan voor er een gelijke verdeling is.

"Als we kijken naar 20 jaar geleden, dan zien we dat toen de verhoudingen nog schever getrokken waren dan nu, dus er is vooruitgang. Ondertussen zijn er quotaregels gekomen die ervoor zorgen dat we - zeker in de gemeenteraden - stilaan op weg zijn naar meer variëteit. Ook bij de schepencolleges is er een inhaalbeweging, maar daar zitten we nog lang niet aan de 50/50-verhouding. Het burgemeesterschap ligt nog moeilijker", zegt de politoloog nog.