Jongens zijn competitiever en gunnen elkaar onderling minder vaak voordeel. Dat blijkt uit een experiment bij 3- tot 8-jarigen van onderzoekers van onder andere Tilburg University. Meisjes zijn dan weer eerlijker naar elkaar toe, en ook jongens gunnen meisjes meer. "Dat wijst op een grote rol voor socialisatie en genderrollen", zegt Marijn van Wingerden, een van de onderzoekers.
Experiment met kinderen toont aan: jongens gunnen elkaar minder, meisjes zijn eerlijker naar elkaar
Hoe eerlijk zijn jonge kinderen tegenover elkaar? Met die vraag ging Marijn van Wingerden, data-onderzoeker aan de Tilburg University, met enkele collega’s aan de slag.
Tijdens een experiment werden 332 kinderen tussen de 3 en 8 jaar oud opgedeeld in duo’s van ongeveer gelijke leeftijden. "Ze werden gevraagd om apart van elkaar een aantal keuzes te maken", legt Marijn van Wingerden uit in 'Nieuwe feiten' op Radio 1. "Die keuzes gingen telkens over het verschil tussen een eerlijke of oneerlijke verdeling van smileystickers."
De kinderen kregen steeds een eerlijk verdeelde en oneerlijk verdeelde situatie voorgeschoteld. Dat laatste kon zowel in hun voordeel als in hun nadeel zijn. Krijgen jij en je partner elk 1 sticker, of krijg jij er 4 en de ander slechts 1, was bijvoorbeeld een van de opties.
'Jongens vs. meisjes'
Wat blijkt? Het geslacht van de duo's speelde een grote rol bij die beslissingen.
"Meisjes die met meisjes gematcht zijn, zijn bereid om voordeel uit handen te geven. Ze zijn minder geneigd om het gelijke alternatief te kiezen als het andere meisje een voordeel zou hebben." '1 voor mij en 4 voor jou' werd dus vaker gekozen dan '1 voor mij en 1 voor jou'.
Hoe eerlijk zijn kinderen tegen elkaar? Dat hangt van het geslacht af, blijkt uit onderzoek
"Bij jongens zien we net het tegenovergestelde. Als zij voordeel kunnen hebben tegenover andere jongens, dan kiezen ze die optie." Dat wijst op een vorm van onderlinge competitiviteit. Tegenover meisjes zijn jongens dan weer zachter en kiezen ze vaker de 'eerlijke' optie.
"Ook meisjes zijn iets minder vrijgevig als ze gekoppeld zijn met een jongen. Maar dat verschil was niet zo groot."
Hoe ouder, hoe wijzer?
Ook leeftijd is van belang in dit verhaal. "Naarmate kinderen ouder worden, hechten ze meer belang aan gelijke uitkomsten. Zowel als ze zelf in het voordeel zijn, als wanneer ze in het nadeel zijn."
Oudere kinderen kiezen dus vaker voor een gelijke uitkomst. "Er is een soort normbesef. De realisatie dat iets oneerlijk zou zijn, gaat een rol spelen bij de beslissing." Jonge kinderen daarentegen trekken zich die conventies minder aan en kiezen vaker zonder schaamte voor hun eigen voordeel.
Het ligt waarschijnlijk niet aan de genen: als jongens met een meisje gepaard zijn, maken ze wél een prosociale keuze
Marijn van Wingerden, data-onderzoeker aan de Tilburg University
"We denken dat dat door onderlinge interactie en socialisatie steeds meer een rol gaat spelen." Al bleven jongens die met jongens gepaard waren, wel steeds in hun eigen voordeel beslissen.
Genderrollen
Zijn jongens dan gewoon van nature competitiever? Volgens Van Wingerden is het toch genuanceerder dan dat. "Het ligt waarschijnlijk niet aan de genen. Als jongens met een meisje gepaard zijn, maken ze wel degelijk een prosociale keuze. Als ze met een jongen gepaard zijn, doen ze dat minder."
"We zien daar dus een grotere rol voor socialisatie en genderrollen, die krijgen de jongens en meisjes waarschijnlijk gaandeweg op school en van ouders of andere verzorgers mee."
