Democratische presidentskandidate Kamala Harris vindt dat Donald Trump een fascist is

Vicepresident Kamala Harris sprak gisteren de pers toe bij haar kantoren in de Amerikaanse hoofdstad Washington D.C. Ze reageerde op een ophefmakend interview in de krant New York Times met John Kelly, een voormalige viersterrengeneraal in het Amerikaanse leger en de voormalige stafchef van Donald Trump in het Witte Huis. Kelly zei daarin dat "de algemene definitie van fascist van toepassing is op Trump". Kelly herinnert zich onder meer hoe Trump als president meermaals klaagde dat hij geen generaals had die op dezelfde manier trouw aan hem zwoeren zoals de militaire leiders dat deden bij Adolf Hitler in nazi-Duitsland. Trump zou ook meermaals gezegd hebben dat "Hitler ook wel enkele goede dingen gedaan heeft."

"Donald Trump wordt steeds meer losgeslagen en labiel. In een tweede termijn zouden mensen als John Kelly er niet meer zijn om als buffer te dienen. Zij die ooit probeerden hem tegen te houden om zijn ergste impulsen na te streven, zouden er niet langer zijn om hem in toom te houden", zei Harris. Volgens Harris tonen de opmerkingen van Kelly aan dat Trump "geen leger wil dat loyaal is aan de grondwet van de VS. Hij wil een leger dat hem persoonlijk trouw zal zijn, iemand die zijn bevelen zal gehoorzamen, zelfs als hij hen zegt de wet te overtreden of hun eed aan de grondwet te negeren", zei ze. "Dit is een beeld van wie Trump werkelijk is, van de mensen die hem het beste kennen, van de mensen die naast hem werkten in het Witte Huis."

Op campagne in de strijdstaat Pennsylvania, later op de dag, ging het nog een stap verder. In de stad Philadelphia werd een zogenoemd town hall event gehouden, waarop Harris vragen van zwevende kiezers zou beantwoorden. Het evenement werd gemodereerd en uitgezonden door de Amerikaanse nieuwszender CNN.

Voor de start van de vragenronde vroeg presentator Anderson Cooper meer uitleg bij haar verklaringen eerder die dag en de waarschuwingen die onder anderen John Kelly de wereld instuurt. Harris herhaalde wat ze in Washington had gezegd en waarschuwde nogmaals voor het gevaar dat Trump volgens haar is.

"Donald Trump wordt steeds instabieler en is niet in staat om de functie uit te oefenen (...) Waarom zou iemand als John Kelly die uitspraken nu doen, in de laatste 2 weken voor de verkiezingen? Dit is een 911 call, een noodoproep, aan het Amerikaanse volk."

Vervolgens vroeg Anderson Cooper: "U citeert anderen die Trump al een fascist genoemd hebben. U hebt dat woord zelf nog niet gebruikt. Laat het mij u vragen: denkt u dat Donald Trump een fascist is?". "Ja, dat denk ik. Dat denk ik", antwoordde Harris, zonder enige aarzeling. "Ik geloof dat de mensen die hem het beste kennen op dat vlak, vertrouwd moeten worden", ging Harris verder. "Dit zijn geen politici. Dit zijn carrièremensen die de hoogste functies in nationale veiligheid vervuld hebben. Die waren generaals in het leger die zeer veel respect genoten. Zij praten over de man die commander in chief (opperbevelhebber van het leger, red) zou zijn."

"Laat ons ook niet vergeten hoe hij praat over militairen, hoe zij zeggen dat hij erover praat. Hoe hij hen ziet als sukkels en verliezers. Hoe hij mensen vernedert die een eed hebben gezworen om hun leven op te offeren voor ons land."

Het interview met John Kelly verscheen dinsdag en doet sindsdien stof opwaaien. Kelly is niet van de minsten: hij was viersterrengeneraal in de Amerikaanse marine en werkte 18 maanden als stafchef van Trump in het Witte Huis. Daarmee was hij de langst zittende stafchef van Trump. Voordien was hij minister van Binnenlandse Veiligheid.

Kelly zei eerder al dat hij in het Witte Huis te maken kreeg met interne kritiek en steeds meer verontrust raakte door het gedrag van Trump. In de New York Times ging Kelly daar dieper op in. Op basis van zijn ervaring hanteert Kelly de term 'fascist' voor Trump.

"Als je kijkt naar de definitie van fascisme: een extreemrechtse, autoritaire, ultranationalistische politieke ideologie en beweging die wordt gekenmerkt door een dictatoriale leider, gecentraliseerde autocratie, militarisme, gedwongen onderdrukking van de oppositie en geloof in een natuurlijke sociale hiërarchie", zei Kelly.

"In mijn ervaring zijn dat zeker het soort dingen waarvan Trump denkt dat het beter zou werken als het gaat om het besturen van Amerika. (...) "Hij bevindt zich in extreemrechts gebied, hij is zeker autoritair en bewondert mensen die dictators zijn. Dat heeft hij gezegd. Dus hij valt zeker onder de algemene definitie van fascistisch."

Kelly zei dat Trump zich ergerde aan de beperkingen van zijn macht. "Hij heeft nooit het feit geaccepteerd dat hij niet de machtigste man ter wereld was. En met macht bedoel ik het vermogen om alles te doen wat hij wilde, wanneer hij maar wilde." Elders zegt Kelly dat hij gelooft dat Trump geen fundamenteel begrip heeft van de fundamentele Amerikaanse waarden en de betekenis van het presidentschap. "Hij is zeker de enige president die heeft verworpen waar het bij Amerika om draait, en wat Amerika tot Amerika maakt." Volgens Kelly was persoonlijke loyaliteit "vrijwel alles" voor Trump. Trump leek te geloven dat de generaals in het leger hem trouw zouden zijn, voor alles. "Het was een grote verrassing voor hem dat hun loyaliteit bij de grondwet lag. Het was een grote verrassing voor hem dat de generaals niet loyaal waren aan de baas, in dit geval aan hem."

Kelly bevestigde uitspraken van andere voormalige medewerkers dat Trump bij meer dan één gelegenheid positief over Hitler sprak. "Hij merkte meer dan eens op: 'Weet je, Hitler heeft ook een aantal goede dingen gedaan'".

Kelly probeerde aan Trump uit te leggen waarom die opmerkingen problematisch waren. "Ik zei hem dat hij dat nooit mocht zeggen. Als je weet waar Hitler voor staat, dat alles wat hij deed ter ondersteuning van zijn racisme en fascisme was, dat niets wat hij deed uiteindelijk goed was."

Volgens Kelly stopte het gesprek daar soms mee, maar Trump bleef het af en toe wel oprakelen.

Kelly kon ook bevestigen dat Trump zich meermaals minachtend uitliet over Amerikaanse militairen die verminkt waren geraakt bij de uitoefening van hun opdrachten. "Hij wilde niet met hen gezien worden." Trump noemde hen volgens Kelly 'verliezers' en 'sukkels'. Volgens Kelly heeft Trump geen enkele empathie.

In The Atlantic deze week verwijst John Kelly op dezelfde manier naar Trumps uitspraken over hoe hij wenste dat hij generaals had zoals Adolf Hitler, en zijn denigrerende houding ten opzichte van militairen.

Kelly is niet de enige voormalige hooggeplaatste medewerker van Trump die gelijkaardige uitspraken doet. Eerder al heeft Mark Milley, de toenmalige stafchef van het Amerikaanse leger, Trump "een fascist tot in de kern" genoemd. "We leggen geen eed af aan een koning, een koningin, een tiran, een dictator of een wannabe-dictator. Niemand is ooit zo gevaarlijk geweest voor dit land als Trump."

Ook voormalig vicepresident Mike Pence, voormalig minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson, voormalig procureur-generaal William Barr, voormalige ministers van Defensie Mark Esper en James Mattis, en voormalige nationale veiligheidsadviseurs John Bolton en H.R. McMaster hebben stevige kritiek geuit op hun voormalige baas.

Donald Trump en zijn campagneteam hebben intussen gereageerd op de uitspraken van Kamala Harris. Campagnewoordvoerder Steve Cheung liet weten dat Harris hiermee aantoont dat ze "steeds wanhopiger" wordt. "Dit zijn regelrechte leugens en onwaarheden. Ze is aan het spartelen, haar campagne ligt in duigen."

Over de uitspraken van John Kelly zegt Cheung: "Kelly heeft zijn president niet goed gediend. Dat zijn verhalen die ontkracht zijn. Hij maakt zichzelf belachelijk.". Op zijn platfrom Thruth Social zegt ook Donald Trump dat Kelly "verhalen heeft verzonnen."

Nog op Truth Social ging Trump in het verweer tegen Harris: "Ze verheft haar beeldspraak steeds meer, ze gaat zelfs zo ver dat ze me Adolf Hitler noemt, en alles wat nog meer in haar verstoorde geest opkomt." Hij noemde haar ook "kameraad Harris", waarmee hij verwijst naar wat hij haar extreemlinkse beleid noemt. Hij vindt ook dat ze een bedreiging voor de democratie is.