Ouders mogen beslissen om de medische behandeling van hun kind stop te zetten, maar een arts mag daar in sommige gevallen tegenin gaan. Dat zeggen experts medisch recht nadat een jonge moeder en vader hun baby zonder medeweten van artsen hebben meegenomen uit een ziekenhuis in Frankrijk. Mocht het kind iets overkomen, kunnen de ouders daarvoor vervolgd worden.
Mag je als ouder je kind met zware medische noden zomaar uit een ziekenhuis halen?
Stef Van Chaze
Gepubliceerd:
In Frankrijk en in ons land wordt gezocht naar een koppel en hun baby Santiago. De ouders zouden hun kind – een prematuurtje van 17 dagen oud - zonder medeweten van de artsen uit een ziekenhuis hebben gehaald en daarna naar België zijn getrokken. Dat terwijl het kind dringende medische zorg nodig heeft.
Terwijl de zoektocht naar Santiago wordt voortgezet, rijst de vraag in hoeverre ouders mogen beslissen over het lot van hun eigen kind. Mag je als ouder je kind zomaar uit een ziekenhuis halen? En mogen ouders ervoor kiezen om een (mogelijk levensreddende) behandeling stop te zetten?
Ouders bepalen
Om te beginnen: als je meerderjarig bent, mag je zelf beslissen om het ziekenhuis te verlaten en een behandeling stop te zetten. Voorwaarde is wel dat je een verklaring tekent dat je dat op eigen verantwoordelijkheid doet. Bij minderjarigen ligt dat anders. Hun rechten worden vertegenwoordigd door hun ouders of voogd.
"In principe bepalen de ouders of hun kind behandeld wordt, en of ze al dan niet in het ziekenhuis blijven", zegt emeritusprofessor medisch recht, Herman Nys (KU Leuven). "Ouders kunnen dus eventueel een behandeling van hun kind weigeren of stopzetten en beslissen om het ziekenhuis te verlaten."
Het patiëntenrecht stelt dat een arts kan afwijken van het oordeel van de ouders
Herman Nys, professor medisch recht
Toch voorziet ons wetboek manieren om kinderen te beschermen. "Het patiëntenrecht stelt dat een arts kan afwijken van het oordeel van de ouders, wanneer die vindt dat dat niet in het belang is van het kind."
Dat kan bijvoorbeeld indien het leven van het kind door de beslissing van de ouders in gevaar komt, vult professor gezondheidsrecht Tim Opgenhaffen (VUB/KUL) aan. "Die wet is heel welkom, want over het algemeen laat ons recht op dat vlak heel weinig toe. Dat blijft juridisch een grijze zone."
Bloedtransfusies
Denk maar aan mensen die bloedtransfusies weigeren op basis van geloofsovertuigingen. "Zo heeft de weigering van een bloedtransfusie van een kind van wie de ouders Jehova's Getuigen waren, al eens geleid tot een rechtszaak", weet professor Nys. "De rechter heeft toen beslist om het recht van de arts te erkennen, en om in te gaan tegen de beslissing van de ouders."
"Dat gebeurt regelmatig", vult Opgenhaffen aan. "Voor sommige ouders kan dat zelfs een geruststelling zijn, omdat zij dan zelf niet de beslissing moeten maken."
"Kindermoord"
Even terug naar baby Santiago: omdat het kind prematuur geboren is, heeft hij in dit stadium nog constante medische hulp nodig. Nu de ouders hem hebben weggehaald uit het ziekenhuis, bestaat de kans dat hij ernstige gezondheidsproblemen oploopt, met zelfs de dood tot gevolg.
"Mocht het kind hierdoor ernstige gezondheidsschade oplopen, dan kunnen de ouders wel degelijk vervolgd worden voor schuldig hulpverzuim", zegt Opgenhaffen. Mocht het kind door die beslissing van de ouders komen te overlijden, dan spreken we volgens Herman Nys over "kindermoord".
Volgens Andreo Gooris van het Instituut voor Strafrecht van de KU Leuven kunnen de ouders ook vervolgd worden voor het onthouden van verzorging, en voor slagen en verwondingen. Als het kind in dat geval ernstige gezondheidsproblemen oploopt, kunnen de ouders 5 jaar cel krijgen. Als het kind zou overlijden, dan zouden de ouders een gevangenisstraf van 10 jaar kunnen krijgen.
