Hoge concentraties PFAS-verbindingen in Brussels drinkwater: impact op mens onbekend

Dat schrijft RTBF en bevestigt Vivaqua aan BRUZZ. Sinds begin 2021 peilt het waterbedrijf naar de aanwezigheid van TFA in de zes reservoirs die alle Brusselaars van drinkwater bevoorraden. Trifluorazijnzuur maakt deel uit van PFAS, niet-afbreekbare chemische verbindingen die daarom ook wel 'forever chemicals' worden genoemd. Voor de volledige groep PFAS-verbindingen is de Europese maximumwaarde 500 nanogram per liter, een norm die in Brussel vanaf januari 2026 ingaat.

Slechts bij 8 van de 287 metingen die Vivaqua sinds begin 2021 heeft uitgevoerd werden concentraties van minder dan 500 ng/l vastgesteld. In 97 procent van de metingen werden waarden vastgesteld die de toekomstige Europese norm overschrijden. In 170 metingen kwamen concentraties van 1.000 ng/l of meer aan het licht. De drie hoogste concentraties werden gemeten in de reservoirs van Daussoulx-Bosvoorde (1.900 ng/l), Rode (1.800 ng/l) en Callois (1.700 ng/l).

Vivaqua bevestigt de gegevens aan BRUZZ, maar geeft geen commentaar, omdat het om "een complex dossier gaat dat continu evolueert." In Brussel is er nog geen maximumconcentratie vastgelegd voor TFA. In Wallonië formuleerde de Onafhankelijke Wetenschappelijke Raad (CSI) vorige week een richtwaarde. Die ligt op 2.200 ng/l, een norm die in Brussel dus nog niet overschreden is.

Over de impact van TFA op de menselijke gezondheid is nog niet zoveel bekend. TFA is een chemische verbinding die veel gebruikt wordt in de industrie en wetenschap en is een corrosieve stof die brandwonden kan veroorzaken. Volgens de CSI is het echter weinig waarschijnlijk dat de aangetroffen concentraties TFA schadelijk zijn voor de mens. Volgens het Nederlandse Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu is het wel aannemelijk dat TFA dezelfde impact hebben op de gezondheid als andere PFAS.

Wat wel vaststaat, is dat de aanwezigheid van trifluorazijnzuur Vivaqua nog heel wat kopzorgen kan opleveren. TFA is namelijk een heel kleine molecule die moeilijk te filteren is met klassieke hulpmiddelen als actieve kool, wel een effectief hulpmiddel in de strijd tegen grotere PFAS-moleculen. Alleen door middel van omgekeerde osmose kan TFA uit het water gehaald worden, en dat is een heel duur proces waarmee ook veel waterverlies gepaard gaat.

Als er niets aan de wetgeving verandert en TFA wordt meegerekend in de maximumnorm van 500 nanogram per liter voor alle PFAS, zal Vivaqua dus rekening moeten houden met zware investeringen voor 2026. En het Brusselse waterbedrijf verkeert vandaag al in erg slechte papieren.