Van actrice Julianne Moore tot Björn van ABBA: duizenden artiesten luiden alarmbel over gebruik van hun werk om AI te trainen

Gisteren werd een petitie gelanceerd waarin de creatieve sector de noodklok luidt over het gebruik van hun creaties om de algoritmes voor artificiële intelligentie (AI) te trainen. De boodschap van die petitie bestaat uit een enkele zin: "Het ongeoorloofde gebruik van artistieke creaties voor het trainen van generatieve AI is een grote en onrechtvaardige bedreiging voor het levensonderhoud van mensen achter die creatie en mag niet worden toegestaan."

Intussen hebben al 13.500 creatieve professionals uit de wereld van literatuur, muziek, film, theater en televisie de petitie ondertekend. Bij de meest bekende schrijvers zijn onder anderen Kazuo Ishiguro, Tracy Chevalier, James Patterson, Harlan Coben en Joanne Harris.

Uit de filmwereld zien we onder anderen actrices Julianne Moore, Fran Drescher en Rosario Dawson en acteurs Kevin Bacon en Sean Astin (hobbit Sam uit 'Lord of the rings'). Bekende ondertekenaars in de muziek zijn onder anderen Thom Yorke (The Smile en Radiohead), Björn Ulvaeus (ABBA), Robert Smith (The Cure), Jason Kay (Jamiroquai), Billy Bragg en componist Max Richter.

De verklaring is ook ondertekend door organisaties en bedrijven uit de creatieve industrie, waaronder de American Federation of Musicians, de Amerikaanse acteursvakbond SAG-AFTRA, de European Writers' Council en Universal Music Group.

De voorbije jaren hebben grote filmstudio's in Hollywood AI ingeschakeld om bijvoorbeeld overleden sterren tot leven te wekken, beelden van figuranten te genereren in gevechtsscènes, of om te helpen bij het schrijven van scenario's. De muziek- en literatuursector staan voor gelijkaardige uitdagingen.

Momenteel lopen ook al verschillende rechtszaken tussen creatieve professionals en techbedrijven over het gebruik van hun werk om AI-modellen zoals ChatGPT te trainen. Dat is gebruik van hun intellectuele eigendom zonder toestemming, en dat is een inbreuk op het auteursrecht, zeggen de aanklagers.

In de Verenigde Staten behoren John Grisham, Jodi Picoult en George R.R. Martin tot een groep schrijvers die ChatGPT-ontwikkelaar OpenAI aanklagen wegens vermeende inbreuk op het auteursrecht. Andere artiesten hebben een aanklacht lopen tegen bedrijven die AI-tools hebben waarmee je beelden kan maken. Grote platenlabels zoals Sony Music, Universal Music Group en Warner Music Group hebben dan weer AI-muziekmakers Suno en Udio aangeklaagd.

De petitie is een initiatief van Ed Newton-Rex, een Brits componist en voormalig directeur audio bij technologiebedrijf Stability AI. Hij nam vorig jaar ontslag uit onvrede met het beleid bij het bedrijf. Dat vond dat het gebruik van auteursrechtelijk beschermde inhoud om AI-modellen te trainen zonder licentie fair use is. Dat is een term uit Amerikaans auteursrecht die betekent dat toestemming van de auteursrechthebbende niet nodig is.

Mensen die hun brood verdienen met creatief werk zijn erg bezorgd over de situatie, zegt Newton-Rex aan The Guardian . "Er zijn 3 belangrijke bronnen die AI-bedrijven nodig hebben om modellen te bouwen: mensen, computers en data. Ze geven enorme bedragen uit aan de eerste twee - soms een miljoen dollar per ingenieur en tot een miljard dollar per model. Maar ze verwachten de derde - trainingsdata - gratis te krijgen."

"Wanneer AI-bedrijven dit 'trainingsdata' noemen, ontmenselijken ze het. Waar we het over hebben, is het werk van mensen - hun schrijfsels, hun kunst, hun muziek."

Newton-Rex waarschuwde voor een zogenoemd opt-out-voorstel voor het scrapen van data waar de Britse overheid zich over buigt. Scrapen staat voor een verzameling van praktijken waarmee je automatisch gegevens van het internet kan halen. Volgens het voorstel zouden AI-bedrijven creatief werk van artiesten en uitgevers kunnen scrapen, tenzij die artiesten kiezen voor een opt-out. Dat wil zeggen dat ze expliciet moeten aangeven dat ze dat niet willen.

"Ik heb opt-out-plannen uitgevoerd voor AI-bedrijven", zei Newton-Rex. "Zelfs de best uitgevoerde plannen worden gemist door de meeste mensen die de kans hebben om zich af te melden. Je hoort er nooit over, je mist de e-mail." "Het is volkomen oneerlijk om de last van het afmelden voor AI-training bij de maker te leggen op wiens werk wordt getraind. Als een overheid echt zou denken dat dit een goede zaak is voor makers, dan zou ze een opt-in-plan creëren."