Afgelopen nacht is de wintertijd ingegaan. De klok is in alle vroegte 1 uur achteruit gedraaid: 3 uur werd 2 uur. Waarom doen we dat eigenlijk? En ging Europa dat niet afschaffen?
Wintertijd ingegaan: afgelopen nacht kon je een uur langer slapen, maar gingen we dat niet afschaffen?
Pieterjan Huyghebaert
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
De zomer- en wintertijd bestaan in ons land onafgebroken sinds eind jaren 70. Eerder hadden we tijdens de wereldoorlogen al de zomer- en wintertijd van de Duitse bezetter gehanteerd.
De comeback eind jaren 70 was een energiebesparende maatregel: dankzij de zomertijd kunnen mensen ’s avonds langer van het licht of de zon gebruikmaken en is er dus minder elektriciteit nodig.
Studies wijzen aan dat het verschil in energieverbruik verwaarloosbaar is en er grote neveneffecten zijn. Toch gebruiken we nog altijd de zomer- en wintertijd.
Dubbele zomertijd
Eigenlijk gebruiken we in ons land sowieso al de verkeerde tijd. De middag, letterlijk het midden van de dag, is het moment waarop de zon op haar hoogste punt staat. Dat zou om 12 uur moeten zijn, maar daarvoor zouden we moeten gelijklopen met Greenwich Mean Time (GMT) in het Verenigd Koninkrijk. In de winter lopen we daar 1 uur op voor, in de zomer zelfs 2 uur.
Concreet betekent het dit: middag is in de winter rond 13 uur, in de zomer iets voor 14 uur. Het midden van de nacht, middernacht, valt niet om 12 uur ’s nachts, maar om iets voor 1 uur in de winter en iets voor 2 uur in de zomer. Doordat de zomertijd in feite 2 uur afwijkt, wordt dat wel eens de ‘dubbele zomertijd’ genoemd.
Waarom gebruiken we de "verkeerde" tijd? Tot 1914 hanteerde België de ‘Engelse tijd’. Zowel tijdens de Eerste als tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft de Duitse bezetter de tijd veranderd, zodat die gelijkliep met Duitsland. In het interbellum zijn we weer overgeschakeld op de ‘Engelse tijd’, maar na de Tweede Wereldoorlog hebben we dat niet gedaan.
Verstoring bioritme
De tijd 2 keer per jaar veranderen, leidt volgens tegenstanders tot de verstoring van het bioritme. Zeker ouders van jonge kinderen gaan het de komende dagen geweten hebben. De wissel is overigens ook gevaarlijk: in de eerste week na de overschakeling gebeuren meer verkeersongevallen.
Tegelijk leidt het tot verwarring, want lang niet elk land schakelt op hetzelfde moment over. In 2018 heeft de Europese Commissie daarom voorgesteld om het verschil tussen de winter- en de zomertijd af te schaffen. Alleen zijn de lidstaten het niet eens geworden welk uur van de 2 gekozen moest worden. Uiteindelijk mocht elk land kiezen.
In ons land heeft de federale regering hierover nog geen beslissing genomen. Dus blijven we voorlopig 2 keer per jaar de klok verzetten.
