Hoewel de tijd dringt, is er nog altijd geen akkoord over de begroting van de ziekteverzekering van volgend jaar. De Algemene Raad van het Riziv moest normaal gezien vandaag het licht op groen zetten. Dat is niet gebeurd omdat er binnen de regering-De Croo geen eensgezindheid is, tot groot ongenoegen van minister van Volksgezondheid Vandenbroucke en de ziekenfondsen. “We vrezen financiële onzekerheid, maar ook organisatorische en bestuurlijke chaos”, waarschuwt CM-topman Luc Van Gorp.
Politieke impasse over begroting van ziekteverzekering: "Ongezien en onbegrijpelijk"
Een paar weken geleden trok minister Vandenbroucke aan de alarmbel omdat de uitgaven in de nationale ziekteverzekering volgend jaar met 217 miljoen euro dreigen te ontsporen. Hij had de ziekenfondsen daarom opgeroepen in overleg met de zorgverstrekkers maatregelen voor te stellen om de begroting op het goede spoor te houden, en niet meer dan 2,5 procent te groeien.
Zij maakten hun huiswerken en klopten binnen het Verzekeringscomité van het Riziv 2 weken geleden een begrotingsvoorstel af met daarin de gevraagde besparingen. De belangrijkste besparingen zitten bij de geneesmiddelensector, honoraria voor telefonische artsenconsultaties, implantaten en tandzorg. Het is de bedoeling dat die besparingsmaatregelen op 1 januari van start gaan.
Wat is het Riziv?
Riziv is de afkorting van Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering. En dat zegt het al: deze federale instelling regelt de (terug)betaling van de ziektekosten en/of uitkering als je in België ziek of invalide bent.
Het Riziv voert die verschillende opdrachten uit in overleg met verschillende betrokken partijen: de ziekenfondsen, de zorgverleners (denk aan dokters, apothekers, kinesisten, ziekenhuizen, woonzorgcentra…) én de vakbonden en werkgevers.
Binnen het Riziv zijn er dan weer verschillende organen. Zo maakt het Verzekeringscomité een begrotingsvoorstel dat goedgekeurd moet worden door de Algemene Raad.
Geen unanieme regeringsstem
Het was ook de bedoeling dat de Algemene Raad van het Riziv, waarin ook de sociale partners en de overheid zetelen, zich vandaag zou uitspreken over het begrotingsvoorstel. Het is de gewoonte dat dat voorstel op tafel ligt als een "tegenvoorstel" van de regering. In de praktijk ligt dat tegenvoorstel in lijn met wat het verzekeringscomité naar voren schuift, mits een aantal aanpassingen.
Het probleem is dat er vandaag geen unanieme stem was bij de vertegenwoordigers van de regering: de vertegenwoordiger van Open VLD stemde tegen, die van MR onthield zich. Geen eensgezindheid op de regeringsbanken betekent geen groen licht voor het voorstel, hoewel er bij de partners wel een meerderheid was.
Indien er geen begroting tot stand komt, zullen patiënten, zorgverleners en ziekenhuizen daarvan het slachtoffer zijn.
Ontslagnemend minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit)
Minister Vandenbroucke betreurt wat er vandaag is gebeurd. Hij benadrukt het belang van een begroting voor volgend jaar. "Dit garandeert de indexering van de vergoedingen voor de zorgverleners, maakt onze zorg betaalbaar en zorgt voor tariefzekerheid."
Vandenbroucke vraagt premier Alexander De Croo (Open VLD) het kernkabinet samen te roepen. "Ik zal er alles aan doen om de begroting op de rails te krijgen", maakt Vandenbroucke zich sterk. "De regering in lopende zaken draagt ter zake een grote verantwoordelijkheid: indien er geen begroting tot stand komt, zullen patiënten, zorgverleners en ziekenhuizen daarvan het slachtoffer zijn."
Werk voor De Wever?
Binnen de ontslagnemende regering krijgt minister Vandenbroucke steun van Ecolo-vicepremier Georges Gilkinet. Die roept de regering op het budget goed te keuren en op die manier de toegankelijke zorg voor iedereen te verzekeren. "België heeft een performant gezondheidssysteem, dat steunt op verantwoordelijke spelers. Ik begrijp de dogmatische houding van de liberalen niet, die doof blijven voor rede", aldus Gilkinet.
Bij de premier wordt echter in de richting van formateur Bart De Wever (N-VA) gekeken. "De begroting van het Riziv maakt deel uit van de globale begroting 2025. Dat is een oefening waar de formateur op dit moment mee bezig is. De premier heeft de formateur daarover ingelicht en de ontslagnemende regering gaat het werk van de formateur niet doorkruisen", reageert de woordvoerder van De Croo.
Tijd dringt
De politieke patstelling botst op onbegrip bij de ziekenfondsen "Een ongeziene en onbegrijpelijke situatie dat de regering geen akkoord bereikt," reageert Luc Van Gorp. Hij is de voorzitter van de Christelijke Mutualiteiten (CM) en van het Nationaal Intermutualistisch College, het overkoepelend orgaan van de verschillende ziekenfondsen.
Ziekenfondsen bezorgd over begroting voor de ziekteverzekering
Van Gorp waarschuwt dat de gevolgen voor de patiënten, de zorgverstrekkers en zorgvoorzieningen groot kunnen zijn. “We vrezen financiële onzekerheid, maar ook organisatorische en bestuurlijke chaos. Dat is niet wat ons land nodig heeft nu we enerzijds voor zulke grote uitdagingen staan in de gezondheidszorg, en anderzijds met besparingen worden geconfronteerd", aldus Van Gorp.
Hij herinnert eraan dat er na overleg een evenwichtig besparingsvoorstel klaarlag. Door het uitblijven van het akkoord bestaat volgens Van Gorp het risico dat ook sectoren die hun budget niet overschreden, nu zullen getroffen worden.
Welke besparingen staan er in het voorstel?
Twee weken geleden raakte het Verzekeringscomité van het Riziv het eens over 217 miljoen euro aan besparingen voor de begroting van volgend jaar. Het is de bedoeling dat de maatregelen ingaan vanaf 1 januari 2025.
De grootste besparing zit hem in de geneesmiddelensector: daar zou 113 miljoen euro bespaard worden. Die worden gehaald bij het voorschrijfgedrag, de prijs van geneesmiddelen voor zeldzame ziektes en de kosten van geneesmiddelen tegen kanker.
Bij de erelonen voor artsen wordt de vergoeding voor telefonische consultaties tegen 1 januari 2026 herzien, met een overgangsperiode vanaf 1 januari 2025. Het huidige systeem op basis van betaling per prestatie wordt vervangen door een nieuwe forfaitaire vergoeding.
Op implantaten wordt 10 miljoen euro bespaard en in de tandzorg wordt 20 miljoen euro minder uitgegeven.
Gevolgen voor conventiesysteem?
Ook de artsenvakbond BVAS betreurt dat de regering het overlegmodel "buitenspel zet en een labiele politieke situatie creëert die de patiënten, artsen en andere zorgverleners in grote onzekerheid brengt", zegt voorzitter Johan Blanckaert. Hij dringt bij de regering aan op het behoud van de groeinorm (2,5 procent) en de gezondheidsindex (3,34 procent).
Het is volgens BVAS geen toeval dat het akkoord artsen-ziekenfondsen over twee jaar loopt, met name 2024 en 2025. "Dat was precies om te vermijden dat er met het oog op 2025 aan de groeinorm en de index gemorreld zou worden", aldus Blanckaert. "We waarschuwen dan ook voor repercussies op het conventiesysteem. Waarom zouden artsen nog een conventie aanvaarden als de regering nadien alle budgettaire afspraken op de helling zet?"
Gaan telefonische consultaties bij de arts verdwijnen?
