Tachtig jaar na de dood van de Hongaarse componist Pál Hermann is zijn dochter herenigd met de cello waarop hij jarenlang heeft gespeeld. Hermann stierf tijdens de Tweede Wereldoorlog in een concentratiekamp, van zijn cello ontbrak elk spoor. Nu is het instrument terecht, en daar zit de Koningin Elisabethwedstrijd voor cello in 2022 voor iets tussen.
Dochter van componist en Holocaust-slachtoffer vindt verloren gewaande cello terug, met dank aan Koningin Elisabethwedstrijd
Kathleen Heylen
Gepubliceerd:
Paul - Pál - Hermann is een Hongaars-joodse componist en cellist. Na zijn studies in Boedapest trekt hij naar Berlijn, in Duitsland. In de jaren 20 en 30 van de vorige eeuw reist hij met een repertoire aan kamermuziek door heel Europa. Hij componeert ook eigen muziek.
Wanneer de nazi's in de jaren 30 aan de macht komen, vertrekt Hermann met zijn vrouw Ada en dochter Cornelia - Corrie - naar Nederland. Corrie blijft bij familie in Nederland wonen terwijl Hermann in Brussel en Parijs gaat spelen. Als de Tweede Wereldoorlog uitbreekt, duikt Hermann onder in Toulouse, in Frankrijk.
Hermann wordt in 1944 opgepakt tijdens een razzia en naar een concentratiekamp gebracht. Hij zal de oorlog niet overleven.
"Ik ben de ziel van de muziek"
De familie van Pál Hermann was erin geslaagd om de cello waarop hij speelde, te redden. Enkele jaren na zijn dood werd het instrument verkocht om de studies van dochter Corrie te betalen. De Duitse cellist Kurt Herzbruch kocht de cello, en verkocht ze begin jaren 60 weer door.
Sindsdien is Corrie het spoor van het instrument bijster. Haar leven lang hoopte ze om ooit weer herenigd te worden met het instrument. Een wens waarvan ze dacht dat die nooit zou uitkomen.
Over naar de Britse muzikant en musicoloog Kate Kennedy, verbonden aan de universiteit van Oxford. Enkele jaren geleden vatte ze het plan op om een boek te schrijven over 4 muzikanten met een tragisch levenslot. Een van hen is Pál Hermann.
In haar boek stond een foto van Pál Hermann met de bewuste cello. Ze ontdekte dat er een inscriptie stond op het instrument: 'Ego anima musicae sum'. Wat je kan vertalen als 'Ik ben de ziel van de muziek'. Ze beet zich vast in het onderzoek en lanceerde verschillende oproepen.
Koning Elisabethwedstrijd
Hulp kwam er van cellist Jian Wang. Hij herinnerde zich dat hij deze inscriptie had gezien op de cello van een van de kandidaten van de Koningin Elisabethwedstrijd in 2022, waar hij jurylid was. De kandidaat in kwestie was de Australiër Sam Lucas, die de cello in bruikleen had gekregen van de Robert Schumann Hochschule in Düsseldorf, Duitsland, waar hij studeerde.
Kennedy nam contact op met Lucas, die geen flauw benul had van de geschiedenis van het instrument waarmee hij al 2 jaar speelde. Er werd een ontmoeting geregeld met Corrie Hermann. Niet alleen een ontmoeting, maar ook een klein concert.
Bekijk: Hier kan je Sam Lucas aan het werk zien op de bewuste cello in de eerste ronde van de Koningin Elisabethwedstrijd in 2022
Eind vorige maand, op 29 september, speelde Sam Lucas op de cello van Pál Hermann in de Wigmore Hall in Londen, in aanwezigheid van Corrie. De emoties liepen hoog op.
"Wonderbaarlijk. Bijna 100 jaar geleden speelde mijn vader hier in Wigmore Hall concerten. Dezelfde cello wordt hier nu bespeeld, de cirkel is rond", vertelde ze aan The Strad , een tijdschrijft gewijd aan de wereld van strijkinstrumenten.
Sam Lucas: "Een zegen en een eer"
Sam Lucas is vereerd dat hij "de cellist mocht zijn die de kloof overbrugt tussen haar vader en wat ze over hem hoorde toen ze opgroeide. Een echte zegen en eer. Dit is een emotionele aangelegenheid en ik heb geprobeerd mijn gevoelens zo goed mogelijk te uiten toen ik mijn muziek opdroeg aan haar en aan haar zoon."
"Het is de ziel van Pál Hermann die overleeft. Dat was voor mij een te mooie zoektocht om op te geven", zei Kennedy.
