Het digitale platform Smartschool wil met artificiële intelligentie (AI) leerproblemen en leerachterstand opsporen bij leerlingen in de middelbare school. Dat schrijft Het Nieuwsblad. Na de herfstvakantie start een proefproject in een tiental scholen. "We willen zowel de leerlingen als de leerkrachten helpen", zegt Jan Schuer, CEO van Smartschool. Volgens onderwijsexpert Pedro De Bruyckere kan het systeem een handige knipperlichtfunctie vervullen.
Digitaal platform Smartschool wil problemen bij leerlingen opsporen met artificiële intelligentie
Voor heel wat leerlingen in het secundair onderwijs is Smartschool dagelijkse kost. Via dat platform houdt de school contact met leerlingen én met ouders. Lesmateriaal, agenda, taken, punten, mededelingen, het is er allemaal op te vinden. Toen de scholen dicht waren tijdens de coronacrisis, gaven sommige scholen ook online les via Smartschool.
Het bedrijf achter Smartschool wil nu een stap verder gaan. De voorbije 2 jaar werkte het aan artificiële intelligentie die leerproblemen en leerachterstand bij leerlingen kan opsporen. Het systeem kan eventuele problemen sneller detecteren dan dat scholen dat soms kunnen.
"We zien leerlingen vroegtijdig de school verlaten zonder diploma. In steden als Antwerpen en Genk loopt dat op tot 1 op de 5 leerlingen", zegt Jan Schuer, CEO van Smartschool. "Wij willen een extra instrument bieden om data van leerlingen te analyseren, waardoor al vroeg gedetecteerd kan worden dat leerlingen dreigen af te haken."
"Scholen beslissen zelf of ze het willen gebruiken"
Het algoritme is getraind op 3 parameters: de gebruiksactiviteit van leerlingen op Smartschool, de schoolresultaten en de afwezigheden. "De slimme technologie kan detecteren of er mogelijk problemen dreigen. Is dat het geval, dan krijgt de school een signaal. Het is dan nog altijd aan de school om te beslissen of ingrijpen nodig is en wat er wel of niet gedaan kan of moet worden."
Na de herfstvakantie start een proefproject in een tiental middelbare scholen. Daarna volgt een grondige evaluatie. Zijn de resultaten daarvan positief, dan kan het vanaf het voorjaar ook in andere scholen uitgerold worden.
"Het blijft aan de scholen om te beslissen of ze het willen gebruiken of niet", beklemtoont Schuer. "We gaan het AI-systeem ook enkel lanceren als alles perfect werkt."
"Vermijden dat het probleem te groot wordt"
Waar zit de winst? "Hiermee willen we de onderwijskwaliteit helpen verhogen, zowel voor de leerlingen als voor de leerkrachten", zegt Schuer.
"In de secundaire school krijgen leerlingen les van verschillende leerkrachten. Daardoor bestaat de kans dat het beeld van de leerling van in het begin al vrij diffuus is. Deze week worden in veel secundaire scholen de eerste klassenraden gehouden. In groep wordt daar dan vaak pas vastgesteld dat leerlingen door de mazen van het net glippen."
"Het zijn die leerlingen waar we met ons systeem naar op zoek zijn. We willen vermijden dat het probleem torenhoog wordt, dat het te groot om nog makkelijk in te halen."
AI is een digitaal systeem, geen menselijk systeem. Het is niet onze bedoeling om de leerkrachten te vervangen.
"Anderzijds willen we ook tegemoetkomen aan het lerarentekort", zegt Schuer. "Als we problemen sneller kunnen opsporen, zijn er ook minder inspanningen nodig om te remediëren."
Schuer benadrukt dat de leerkrachten de professionals blijven. "AI is een digitaal systeem, geen menselijk systeem. Het is niet onze bedoeling om de leerkrachten te vervangen. We kunnen iets detecteren, maar het is nog altijd aan de school, de leerkrachten, de klassenraden om te bepalen of ze er iets mee moeten doen, en zo ja, wat."
Onderwijsexpert Pedro De Bruyckere: "Knipperlichtfunctie"
Voor leerkrachtenteams kan dit een handig knipperlichtsysteem zijn, zegt onderwijsexpert Pedro De Bruyckere, onderzoeker aan de Arteveldehogeschool in Gent en de Universiteit van Utrecht.
"Het kan leerkrachten helpen bij het inschatten van situaties en het nemen van beslissingen", zegt De Bruyckere. "Ze kunnen het als bron gebruiken, maar het blijft altijd nodig om bij de leerling te peilen wat er echt aan de hand is. Achter gedrag kunnen heel veel oorzaken zitten."
"Veel zaken, zoals afwezigheden, merken leerkrachten zelf ook wel op. Maar als je dat gaat combineren met andere data, krijg je een profiel. Al blijft het mensenwerk om te achterhalen wat oorzaak is en wat gevolg. Het kan zijn dat er iets is, het kan zijn dat er niets is, maar dan heb je het tenminste wel gecheckt."
Gemeenschapsonderwijs: "Past in onze leerlingenbegeleiding"
De koepel van het Gemeenschapsonderwijs (GO!) was mee betrokken bij de ontwikkeling van het project en bekijkt het positief. "Voor ons past het in onze leerlingenbegeleiding", zegt woordvoerder Nathalie Jennes. "Het is een signaal naar scholen op basis waarvan we kunnen kijken of en hoe we aan de slag moeten gaan."

