“Nooit voelde een boek urgenter om te schrijven”, zegt Griet Op de Beeck in 'Touché' op Radio 1. Op 29 oktober verschijnt haar nieuwste boek: 'Het wordt beter'. Daarin vertelt ze over de zoektocht naar een antwoord op haar mentale problemen en naar de herinneringen van het seksueel misbruik waar ze als kind slachtoffer van werd. Tijdens dat parcours besliste ze ook om zelf therapeut te worden.
Griet Op de Beeck schrijft voor het eerst non-fictie: “Ketamine zette sluizen van traumatische herinneringen open”
Nood aan een gesprek? Dan kan je 24/7 terecht bij Tele-Onthaal op het nummer 106. Je kan ook chatten via www.tele-onthaal.be .
Jongeren kunnen terecht bij Awel op telefoonnummer 102, of via chat op awel.be .
Zit je met donkere gedachten? Neem dan contact op met de Zelfmoordlijn, op het gratis nummer 1813, of op zelfmoordlijn1813.be.
Jarenlang leefde Op de Beeck in constante angst en zelfhaat. Ze kampte met eetstoornissen en onderzocht hoe ze zich van het leven kon beroven. Tot een vriendin haar vroeg of ze mee aan een opleiding Psychodynamische Therapie wilde beginnen. Op een bijna toevallige manier leerde ze kort erna Esther Perel kennen, die haar uitnodigde voor een traumaretreat in Costa Rica.
Ze ontmoette er toptherapeuten zoals psychiater Bessel van de Kolk, auteur van de bestseller 'The body keeps the score', en Richard Schwartz, die met Internal Family Systems (IFS), de snelst groeiende therapievorm in het Westen ontwikkelde. In een persoonlijke therapiesessie met Schwartz komt voor het eerst een klaarheldere herinnering naar boven, die toont hoe ze door haar vader seksueel werd misbruikt. Voor Op de Beeck is het een belangrijke doorbraak.
In 2017 vertelde Op de Beeck in het Nederlandse televisieprogramma 'De wereld draait door' voor het eerst dat ze als kind misbruikt werd door haar vader. Na diens dood kreeg ze enkele korte flashbacks. Maar ze herinnert zich geen details, zegt ze eerlijk in het programma. De reacties op haar getuigenis zijn vlijmscherp: ze wordt ervan beschuldigd dat ze opbrengst uit haar ellende wil slaan. De getuigenis valt namelijk samen met het uitkomen van 'Het beste dat we hebben', de roman waarin kindermisbruik centraal staat. Andere psychologen en journalisten namen het wel op voor haar, maar de verwijten slaan hard in bij Op de Beeck.
Wie is Griet Op de Beeck? Griet Op de Beeck is een van de succesvolste schrijvers van ons taalgebied. Ze schreef onder meer de veelgeprezen romans 'Vele hemels boven de zevende', 'Kom hier dat ik u kus', 'Gij nu en Jij mag alles zijn'. Van haar boeken werden meer dan een miljoen exemplaren verkocht. Met 'Het wordt beter' schreef Op de Beeck voor het eerst, na acht romans, een non-fictieboek.
In de jaren na haar onthulling blijft Op de Beeck worstelen met een gebrek aan duidelijke bewijzen. “Boze stemmen in mijn hoofd probeerden me ervan te overtuigen dat ik overdreef of me dingen inbeeldde”, vertelt ze. “Ondertussen heb ik geleerd dat dat wel vaker gebeurt met slachtoffers van kindermisbruik.”
Sinds enkele jaren volgt Op de Beeck verschillende opleidingen, waar ze ook zelf persoonlijke sessies ondergaat. Eén ervan combineerde IFS-therapie met ketamine, een psychedelische drug. “Het veroorzaakte een dijkbreuk van herinneringen”, zegt Op de Beeck.
Ik zag pittige seksuele beelden die je niet voor je wil zien
“We krijgen vaak geen toegang tot onze allerdiepste pijn”, legt Op de Beeck uit. “De weg daarnaartoe wordt geblokkeerd door schaamte, schuld, horror, en de wens om iets niet te willen zien. IFS heeft een weg gevonden om op een zachte, niet hertraumatiserende manier toegang te krijgen tot dit soort pijn."
"Ketamine helpt daar nog een beetje extra bij, maar we spreken natuurlijk van een hele lage dosis.” De schrijfster zegt geschrokken te zijn van wat er toen kwam bovendrijven. “Dat ging verder dan wat ik me in theorie had voorgesteld”, vertelt ze.
“Ik zag pittige seksuele beelden die je niet voor jou wil zien, die een meisje van 5, 6 jaar overkwamen. Ik heb er liggen trillen en beven. Ondertussen kreeg ze ongeveer een 25-tal herinneringen terug, door verschillende soorten therapie en in flashbacks op alledaagse momenten.
Nieuwe carrière
Dat beter bestaat, wil ze niet enkel aan haar lezers doorgeven. Vandaag is Op de Beeck naast schrijver ook therapeut. “Je moet daarvoor je eigen huiswerk goed hebben gedaan”, vindt Op de Beeck. Volgens haar moet elke therapeut de gekozen therapievorm ook als cliënt zelf doorgaan. “Ik wil mensen nu gunnen wat ik zelf heb kunnen meemaken. En het is voor iedereen interessant om te kijken naar wat er in je verleden ligt. Anders word je bestuurd door krachten waar je geen weet van hebt. Bovendien: alles wat je niet heelt, geef je door. Dan laat je het werk over aan je kinderen of de mensen om je heen.”
Vlaamse psychologen reageren bezorgd
De Vlaamse Vereniging van Klinisch Psychologen is bezorgd dat de getuigenis van Griet Op de Beeck patiënten verkeerd kan informeren.
"Over het gebruik van psychedelica bij psychotherapie is nog maar weinig bekend", zegt co-directeur Lotte De Schrijver. "De weinige wetenschappelijke studies die er zijn, tonen soms positieve effecten, soms negatieve, maar er is vooral nog veel onduidelijkheid over."
"Wanneer dit wordt toegepast in een wetenschappelijk kader, moet de patiënt altijd goed geïnformeerd worden over die experimentele context en moet er altijd een goede psychotherapeutische omkadering voorzien worden."
"In België is psychotherapeut geen erkende beroepstitel, maar niet iedereen mag zomaar psychotherapie toepassen", zegt De Schrijver. "Om psychotherapie te mogen geven, moet men erkend zijn als arts, klinisch psycholoog of klinisch orthopedagoog en een bijkomende erkende therapieopleiding hebben afgerond. Voor zover ik kan nagaan, beschikt Griet Op de Beeck niet over de juiste opleiding en zou ze eigenlijk geen psychotherapie mogen aanbieden."
En haar romans dan? “Er zal wel een moment komen waar de goesting om te schrijven te groot wordt om er niet aan toe te geven”, zegt Op de Beeck. “Maar nu wil ik eerst mijn werk als therapeute op de rails zetten.” Bovendien weet ze niet hoe die nieuwe romans eruit zullen zien. “Ik schreef vanuit een onbestemde pijn die tussen de regels ging zitten. Ik ben benieuwd naar wat er nu zou uitkomen.”
Eén ding staat vast: van een einde aan dat leven is er nu geen enkele sprake meer. Op de Beeck straalt wanneer ze in de studio zit. “Met alles wat ik nu weet, zou ik graag opnieuw 36 zijn”, lacht ze. “Op mijn gezegende leeftijd (Op de Beeck is 51, red.) kan ik nu pas echt aan het leven beginnen. Maar het plan is nu wel om echt oud te worden.”
