Het Belgische onderzoeksschip Belgica ligt al sinds juni aan de kaai in Zeebrugge. Dat schrijft De Tijd en het is bevestigd door het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN). Het schip is eigendom van de Belgische overheid, maar wordt uitgebaat door een Franse rederij. Uitbater Genavir heeft het contract enkele maanden geleden eenzijdig opgezegd en daarna een proces aangespannen tegen de Belgische overheid.
Belgisch onderzoeksschip Belgica ligt al maanden in de haven van Zeebrugge door conflict met uitbater
De Belgica is sinds eind 2021 het nieuwe onderzoeksschip van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen en de marine. Met 400 vierkante meter laboratoriumruimte en veel moderne meetapparatuur aan boord is het bijzonder goed uitgerust binnen de Europese vloot van onderzoeksschepen. Het schip wordt ook gebruikt als hulpschip van de marinecomponent van Defensie en heeft daarom officieren aan boord.
Sinds enkele maanden ligt de Belgica werkloos in de haven van Zeebrugge. Bij een sociale inspectie na klachten over sociale dumping is gebleken dat de Franse rederij Genavir niet in orde is, waardoor het schip aan de ketting moest. Onderzoekers van verschillende wetenschappelijke instellingen en universiteiten hebben noodgedwongen hun onderzoek op zee stilgelegd.
Klacht over sociale dumping
De Letse technische bemanning van de Belgica had een klacht ingediend bij de Internationale Transportarbeiders Federatie (ITF). De Franse rederij Genavir zou geprobeerd hebben om een collectieve arbeidsovereenkomst af te sluiten voor de bemanning in Letland. Omdat het schip onder Belgische vlag vaart, is dat in strijd met het Maritiem Arbeidersverdrag van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO).
Afgelopen zomer heeft Genavir "verschillende kansen gekregen om alles in orde te maken", laat het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN) weten. Omdat het Franse bedrijf dat niet heeft gedaan, is de vergunning van het schip bijna automatisch ingetrokken door de federale overheid.
Genavir heeft daarop twee rechtszaken aangespannen: 1 tegen de Belgische staat en 1 tegen de FOD Mobiliteit (omdat het de rol van uitbater niet meer kon opnemen door het intrekken van de vaarvergunning, red.).
Er is niet meteen een oplossing voor de situatie, door de lopende rechtszaak. Een nieuwe uitbater vinden, is een complex proces. Door de huidige regeringsvorming en de mogelijke ingrepen bij wetenschappelijke instellingen is het onzeker hoe lang de Belgica nog aan de ketting in Zeebrugge zal hangen.
De Belgica is nu een schip zonder bemanning
Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen
In 2024 kon de Belgica slechts een derde van de tijd uitvaren. Onder andere een Noordpoolexpeditie is in het water gevallen. "De Belgica is nu een schip zonder bemanning", zegt het KBIN.
"Het programma was voor dit jaar al grotendeels afgelast. We maken ons grote zorgen dat het programma voor 2025 ook bijna volledig zal worden geschrapt. Het is nochtans erg belangrijk dat de Belgica alle activiteiten op de Noordzee kan verderzetten."
