Nacht buiten slapen in Lommel om dak- en thuislozen beter te begrijpen

Zelf een nacht ervaren wat het is en hoe het voelt om thuisloos te zijn: dankzij de sensibiliseringsactie van de erkende Lommelse armoedevereniging Compagnie & Co vzw kon het vannacht. Het vers en warm ontbijt ’s ochtends hoort er voor thuisloze personen helaas meestal niet bij, maar de 40 deelnemers die de nacht buiten doorbrachten, konden er na een vermoeiend programma wel van genieten.

“Vannacht hebben we vooral ingezet op bewustmaking en inleving”, vertelt armoedecoach en ervaringsdeskundige Rafael Janssen. “We zijn de avond begonnen met een fakkeltocht, die een beetje een verzet voorstelde tegen armoede en thuisloosheid. Nadien konden de deelnemers luisteren naar een aantal gastsprekers. Zij brachten getuigenissen, waarna de aanwezigen met hen in gesprek konden gaan. Tenslotte hebben we samen de nacht doorgebracht. Daarbij lag de nadruk niet noodzakelijk op het slapen alleen, maar hebben we ook extra aandacht geschonken aan de veiligheid ervan”, vervolgt hij.

Het onveiligheidsgevoel dat dak- en thuislozen ervaren kreeg extra aandacht, want het is iets wat vaak over het hoofd gezien wordt. “Daklozen voelen zich ’s nachts vaak onveilig", zegt Rafael. "Denk bijvoorbeeld aan agressie naar thuislozen toe, maar ook aan diefstal. Zo zijn er bijvoorbeeld heel wat daklozen die hun rugzak - waarin vaak al hun bezittingen zitten - in hun armen houden als een knuffelbeer. Zo hopen ze wakker te worden wanneer iemand hun rugzak probeert te stelen. Denk daarnaast ook aan onveilige situaties voor vrouwen: zij vinden regelmatig wel onderdak voor een nacht. Jammer genoeg is dat dan vaak bij mannen met slechte bedoelingen. Mannen die vinden dat tegenover het bieden van onderdak bijvoorbeeld seksuele handelingen moeten staan."

De meesten van de deelnemers zijn personen die dagdagelijks de nacht moeten doorbrengen op straat of in een opvangcentrum. Voor wie het vannacht een eerste ervaring was, bleek het vaak een ervaring die zal bijblijven.

“Ik had een slaapzak en een matje bij om enkele uren te slapen, maar uiteindelijk ben ik toch de hele nacht wakker gebleven”, vertelt Jan. “De ervaring maakt duidelijk dat de gevaren van dakloosheid nog steeds erg onderbelicht zijn en dat er toch nog heel wat acties nodig zijn op beleidsniveau om thuisloosheid te voorkomen. Deze nacht was erg leerrijk, maar toch ook best zwaar. Het was soms een hele strijd om wakker te blijven en de gesprekken met daklozen vannacht maakten heel wat indruk”, klinkt het.

Ook Lommels schepen Peter Vanderkrieken (CD&V) bracht de nacht buiten door: “De nacht was donker, nat en koud, waardoor hij heel erg lang aanvoelde. Zowel fysiek als mentaal voel ik nu toch een grote impact. Ik kan me nu dus vast en zeker voorstellen dat deze situatie een enorme aanslag is op het lichaam van personen die dag in dag uit op straat moeten doorbrengen.”

Hij erkent ook dat er nog heel wat werk aan de winkel is: “Ik leer hier vooral uit dat we nog meer aandacht moeten geven aan dak- en thuislozen. Het item ‘wonen’ blijft in heel Vlaanderen een ontzettend belangrijk thema, maar ook hier in Lommel moeten we daarrond nog verdere stappen blijven zetten. In Noord-Limburg loopt al een Cabrioproject om een netwerk te bieden aan dak- en thuislozen, maar dat project mag wat mij betreft nog verder en sterker ingevuld worden”, besluit hij.