"Hervormingen te snel ingevoerd en niet goed doorgerekend": waarom personeel bij De Lijn staakt

De Lijn heeft op zijn zachtst gezegd een moeilijk jaar achter de rug en het lijkt erop dat de problemen bij de vervoersmaatschappij nog niet van de baan zijn. Gisteren hebben de chauffeurs in de Vlaamse Rand het werk neergelegd, intussen hebben ze gezelschap gekregen van hun collega's rond Ninove en Dendermonde, in Oost-Vlaanderen, en van de Kempen, Heist-op-den-Berg, Wuustwezel en Rumst, in de provincie Antwerpen.

"Het gaat over het nieuwe dienstenpakket dat vanaf januari wordt ingevoerd, de 4e fase van de basisbereikbaarheid", duidt Stan Reusen van de socialistische vakbond ACOD. 

"Blijkbaar heeft men zich gerealiseerd dat daardoor te veel kilometers worden gereden, waardoor de budgetneutraliteit in het gedrang komt. Gevolg: men moet diensten schrappen om de rekening te doen kloppen." In Antwerpen gaat het volgens de ACOD om 42 geschrapte diensten, waarbij elke dienst staat voor een 7-tal ritten. In de remise Destelbergen, in Oost-Vlaanderen, zouden een 9-tal diensten worden geschrapt en in Vlaams-Brabant een 26-tal diensten.

"Dit zijn structurele schrappingen", zegt Stan Reusen. Het gaat dus niet om ritten die moeten worden geschrapt bij gebrek aan personeel of door bussen die defect zijn, een ander pijnpunt bij De Lijn.

Eigenlijk komt het erop neer dat de nieuwe vervoersplannen, die er zijn gekomen op vraag van de verschillende vervoersregio's, onhaalbaar en onbetaalbaar blijken. Volgens Stan Reusen zijn de hervorming te snel en te ondoordacht doorgevoerd. "Men heeft blijkbaar niet goed stilgestaan bij de financiële impact van wat men heeft beslist", zegt hij.

"Bij mijn weten is er vanuit De Lijn nooit een signaal naar de vervoersregio's gestuurd dat hun wensen niet realistisch waren." Een geval van versnippering van de besluitvorming met grote gevolgen, zo lijkt het.

Daarbij komt nog het ongenoegen bij de chauffeurs over de gesplitste diensten. "Dat is een rechtstreeks gevolg van de filosofie van de basisbereikbaarheid, waarbij wordt uitgegaan van een vraaggestuurd aanbod", zegt Stan Reusen. "Dat betekent meer openbaar vervoer op de spitsuren en minder tijdens de daluren en in het weekend."

De vakbond pleit voor zo veel mogelijk volle diensten voor chauffeurs, al kan je je afvragen of die strijd al niet is gestreden. "We hebben toch de indruk dat er paniekvoetbal wordt gespeeld en dat men de gevolgen van de hervormingen heeft onderschat", denkt Reusen.

Al die hervormingen hebben ook gevolgen voor wie de bus of de tram neemt. Het afgelopen jaar heeft de reiziger al heel wat veranderingen te verwerken gekregen. Vooral de 2e fase van de basisbereikbaarheid betekende een grote aanpassing, met een netwerk aan openbaar vervoer dat helemaal werd hertekend, zo'n 3.200 haltes die werden afgeschaft en de invoering van het zogenoemde flexvervoer.

Wekenlang regende het klachten over de dienstverlening en De Lijn moest tal van bijsturingen doen. Het lijkt erop dat er nog geen einde komt aan de ellende. "Dit is de chaos die we hadden voorspeld", zegt Peter Meukens van reizigersvereniging TreinTramBus. "Dat is het gevolg van de manier waarop de vorige 2 Vlaamse regeringen met De Lijn zijn omgegaan en het ultieme resultaat van de vraag aan De Lijn om meer te doen met hetzelfde geld."

Volgens Meukens heeft Lydia Peeters (Open VLD), de vorige Vlaamse minister van Mobiliteit, de stijgende levensduurte niet volledig gecompenseerd voor De Lijn. "En de nieuwe toegezegde financiële middelen zijn pas voor later", zegt hij. "Combineer dat met een verouderde vloot, de vertraagde levering van nieuwe bussen en een tekort aan personeel en je weet dat zoiets slecht afloopt."

TreinTramBus heeft begrip voor het ongenoegen bij het personeel, dat tot nu toe niet weet waar er diensten en/of ritten worden geschrapt. "Maar dat leidt niet alleen tot grote onzekerheid bij het personeel, maar ook bij de reiziger, die dan ook nog eens te maken krijgt met stakingen."

Bij de vakbond beseffen ze dat het niet mogelijk is om de hervormingen bij De Lijn on hold te zetten. "Daarvoor is het te laat", geeft Stan Reusen toe. Toch moet er volgens hem dringend iets gebeuren om de malaise bij de vervoersmaatschappij aan te pakken.

De ACOD heeft enkele concrete vragen. "Draai die schrapping van diensten terug en voorzie extra exploitatiebudget, los van het groeipad dat de nieuwe Vlaamse regering heeft toegezegd", zegt Reusen.

De Lijn hoopt vooral dat ze tot een goed vergelijk met de vakbonden kan komen, "wetende dat de marges beperkt zijn".