Jongeren dénken dat ze het financieel slechter hebben dan hun ouders (maar cijfers tonen iets anders)

Zes op de tien jongeren ouder dan 23 jaar zeggen financieel afhankelijk te zijn van hun ouders. Dat bleek onlangs nog uit HUMO's jongerenenquête. Jongeren denken vaak dat ze het financieel slechter hebben dan hun ouders, maar, zegt welvaartseconoom Erik Schokkaert van de KU Leuven, het hangt er maar van af hoe je de situatie bekijkt.

"Jongeren worden geconfronteerd met boomers die een hoger consumptieniveau hebben dan zij en concluderen daaruit dat zij het financieel slechter hebben. Als ze hun consumptieniveau naast dat van hun ouders op dezelfde leeftijd zouden leggen, is de situatie helemaal anders. Boomers hadden toen zij twintig waren een lager consumptieniveau dan de twintigjarigen van nu. Je zou dus kunnen zeggen dat jongeren het beter hebben dan hun ouders", aldus de welvaartseconoom.

Ook het idee dat jongeren het moeilijker hebben om een huis te kopen, wordt niet ondersteund door de cijfers. "We zien geen verschil in het huiseigenaarschap van dertigjarigen nu en vroeger. En ook destijds gaven de jongeren aan dat het aanschaffen van een huis een grote inspanning was."

Wat betreft het startkapitaal voor de aanschaf van een huis, is er wel een verschuiving te zien."Boomers leven langer dan de generatie voor hen en dat heeft een effect op de financiële positie van de jongeren van nu. Zij krijgen hun erfenis veel later en kunnen die bijgevolg niet gebruiken op het moment dat ze een huis willen aanschaffen. We zien wel een toename in het aantal - relatief grote - giften van boomers aan hun kinderen. Dat compenseert een beetje, maar niet alles."

Hoewel jongeren er dus niet op achteruit zijn gegaan, leeft die perceptie heel sterk. De verklaring daarvoor moeten we zoeken bij ons verwachtingspatroon. "We leven in een samenleving die vindt dat elke generatie erop vooruit moet gaan. Als de groei stagneert, kan dat natuurlijk niet. Bovendien kunnen jongeren van nu zich niet voorstellen hoe de situatie veertig jaar geleden was. Ze staren zich blind op de situatie nu."

Toch is het gevoel van financieel onbehagen niet volledig uit de lucht gegrepen, vindt Schokkaert. "De onzekerheid bij jongeren is groot. Ze horen voortdurend dat zij de grote overheidsschuld gaan moeten terugbetalen, we worden geconfronteerd met toenemende migratie en klimaatverandering..."

"Al die dingen leiden tot angst en onzekerheid over hun financiële toestand van de komende decennia. En die onzekerheid reflecteert zich allicht in hoe ze naar de actuele situatie kijken. Ook al is die dus echt niet zo benard."