De Oekraïense president Zelenski heeft zijn 'overwinningsplan' voorgesteld aan de staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie. Zelenski hoorde naar eigen zeggen veel positieve reacties, maar concrete toezeggingen kwamen er niet. Straks woont hij ook een vergadering van de NAVO bij.
Zelenski wimpelt kritiek op "eenzijdig overwinningsplan" af: "Onze mensen doen al het grootste werk in de oorlog"
Freek Willems
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Nadat Volodimir Zelenski zijn 'overwinningsplan' gisteren uitgebreid had voorgesteld aan het Oekraïense parlement en enkele weken geleden aan de Amerikaanse regering, was het vandaag de beurt aan de Europese Raad, de vergadering van staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie.
Het plan bestaat uit 5 punten en moet ervoor zorgen dat Oekraïne versterkt aan eventuele onderhandelingen met Rusland kan beginnen. Een van die punten is een onmiddellijke en onvoorwaardelijke uitnodiging van de NAVO om lid te worden.
De leiders van de Baltische staten Estland, Letland en Litouwen staan daar het meest voor open. De meeste andere landen stellen zich terughoudender op. "Het pad is aangegeven, maar er zijn nog veel stappen te zetten en de oorlog moet eerst beëindigd worden", zei ontslagnemend premier Alexander De Croo voor aanvang van de Europese top.
Een uitnodiging om lid te worden van de NAVO zou Oekraïne hoop geven in deze heel moeilijke tijden, zei Zelenski tijdens een persconferentie na afloop van de vergadering. Maar ook hij beseft dat zo'n uitnodiging er niet snel zal komen. Tijdens zijn persconferentie merkte Zelenski nog op dat er maar 2 manieren zijn om de veiligheid van Oekraïne te verzekeren. Ofwel opnieuw kernwapens bezitten, ofwel toetreden tot een bondgenootschap. "Wij kiezen voor de NAVO om ons te beschermen, we zien geen andere alliantie."
Ook andere punten van Zelenski's plan stuitten al op kritiek. Zo zou het plan te veel een wenslijstje zijn, waarbij Oekraïne vooral dingen vraagt aan zijn bondgenoten. Het plan zou te weinig gaan over wat Oekraïne zelf wil en kan doen om de oorlog te winnen. Zelenski wimpelde een vraag van een journalist daarover vanmorgen af. "Onze mensen doen nu al het grootste en het hardste werk in de oorlog. We verdedigen niet alleen Oekraïne, maar ook de vrijheid van Europa."
De ontmoeting met de Europese leiders ging niet alleen over het overwinningsplan. Er werd ook gepraat over de lening van 35 miljard euro die de Europese Unie voorbereidt (geld dat in juni beloofd werd als onderdeel van een akkoord binnen de G7). "We moeten het juiste mechanisme vinden om dat geld zo snel mogelijk bij ons te krijgen", zei Zelenski daar voor de vergadering over.
Oekraïne heeft het geld dringend nodig, onder meer om de eigen productie van wapens op te kunnen voeren. Die eigen productie van onder meer drones heeft Oekraïne geholpen om periodes met minder westerse wapenleveringen te doorkomen. Maar het geld zal ook gebruikt worden voor sociale noden tijdens de winter, die "altijd gevaarlijk" is in Oekraïne.
Daarnaast hoopt Zelenski zijn Europese partners er ook van te overtuigen toestemming te geven voor het gebruik van westerse wapens op Russisch grondgebied, een ander onderdeel van zijn plan. "Alleen door eenheid binnen de EU kunnen we ook andere leiders overtuigen", stelt Zelenski. Maar ook daarover zijn heel wat Europese leiders terughoudend.
Blijven vechten
Zelenski verzekerde tijdens de persconferentie dat Oekraïne hoe dan ook zal blijven vechten, ook als westerse landen zich niet achter zijn overwinningsplan scharen. Hij is ook nog steeds van plan om een tweede vredestop voor te bereiden. Maar zonder de goedkeuring van de westerse landen zal Oekraïne wel zwakker staan tegenover Rusland, klonk het.
Europees Raadsvoorzitter Charles Michel benadrukte voor de top dat de Europese Unie in elk geval achter Oekraïne blijft staan en dat "zolang als nodig". "We moeten bekijken hoe we de financiële en militaire steun nog kunnen opvoeren. We zien de moeilijkheden, maar ik wil een duidelijke boodschap geven: we staan aan dezelfde kant en delen dezelfde waarden."
Brandwondencentrum
Later vandaag woont Zelenski ook nog een vergadering van de ministers van Defensie van de NAVO bij.
Daarvoor brengt hij eerst nog een bezoek aan het militair hospitaal van Neder-Over-Heembeek, samen met ontslagnemend minister van Buitenlandse Zaken Hadja Lahbib. Daar worden sinds september 3 gewonde Oekraïense soldaten opgevangen.
Ze worden verzorgd in het brandwondencentrum van het ziekenhuis. Eerder werden er al 5 andere Oekraïners verzorgd.
10.000 Noord-Koreaanse militairen naar Oekraïne? Oekraïne heeft naar eigen zeggen inlichtingen die aantonen dat 10.000 Noord-Koreaanse militairen klaargestoomd worden om de Russische troepen te versterken in Oekraïne. Dat heeft president Zelenski gezegd tijdens zijn persconferentie na de EU-top. Volgens de president zou het zowel om militairen als ondersteunend personeel gaan.
Zelenski waarschuwde dat als een derde land zich met manschappen in de oorlog zou mengen, dat een "eerste stap naar een wereldoorlog" zou zijn.
Eerder hadden ook de Verenigde Staten al hun bezorgdheid geuit over de militaire steun van Noord-Korea aan Rusland.
