Hamas-leider Yahya Sinwar gedood bij Israëlische aanval, hét brein achter de terreuraanval van 7 oktober

Yahya Sinwar (62) werd gisteren gedood bij een aanval op een gebouw in Rafah. Volgens Israëlische media zou er eerst een vuurgevecht hebben plaatsgevonden tussen Israëlische troepen en 3 Hamas-militanten die zich op de benedenverdieping van het gebouw bevonden.

De Israëlische militairen zouden daarop het leger opgeroepen hebben om een aanval op het gebouw uit te voeren, waarna het gedeeltelijk instortte. Pas toen de militairen het gebouw doorzochten, realiseerden ze zich dat een van de Hamas-strijders wel heel erg op Sinwar leek. Volgens Israëlische media waren de Israëlische troepen op dat moment niet echt naar hem op zoek en is hij bij toeval gedood.

Na de aanval voerde het Israëlische leger DNA-onderzoek uit op het lichaam en ook zijn tanden en vingerafdruk werden onderzocht. Israël is in het bezit van die gegevens omdat Sinwar lange tijd in een Israëlische cel heeft gezeten (zie verder). Uiteindelijk bevestigde de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Yisrael Katz dat het wel degelijk om Sinwar gaat.

Sinwar was een van de laatste kopstukken van Hamas die nog in leven waren. Van 2017 tot augustus dit jaar was hij de leider van Hamas in de Gazastrook. In augustus werd hij tot algemene politieke leider benoemd na de dood van Ismail Haniyeh. Die werd eind juli gedood bij een explosie in zijn gastenverblijf in de Iraanse hoofdstad Teheran, waar hij de inhuldiging van de nieuwe Iraanse president had bijgewoond.

Kort na zijn aanstelling liet het Israëlische leger verstaan dat het zijn inspanningen zou opvoeren om Sinwar "te vinden en aan te vallen". Maar ook daarvoor stond hij al bovenaan op de Israëlische lijst van meest gezochte personen.

Sinwar wordt namelijk beschouwd als hét brein achter de terreuraanval van Hamas op 7 oktober 2023 in het zuiden van Israël. Bij die aanval werden 1.200 mensen gedood (hoofdzakelijk Israëli's) en zo'n 250 mensen ontvoerd, die daarna in de Gazastrook werden gegijzeld. Een honderdtal gijzelaars zit daar nog altijd gevangen, van wie ongeveer een derde niet meer in leven zou zijn.

Het Internationaal Strafhof in Den Haag heeft een aanhoudingsbevel uitgevaardigd tegen Sinwar, omdat er sterke aanwijzingen waren dat hij samen met Haniyeh en Mohammed Deif schuldig was aan oorlogsmisdaden en misdaden tegen de mensheid na 7 oktober.

Sinwar is sinds de terreuraanval niet meer in het openbaar verschenen. Hij dook naar verluidt zo goed onder dat het soms dagen kon duren voordat communicatie hem bereikte en hij antwoordde. Er waren eerder al vermoedens dat hij gedood zou zijn bij een Israëlische aanval, maar dat kon toen niet bevestigd worden. Het feit dat hij in augustus tot nieuwe leider van Hamas werd benoemd, deed vermoeden dat hij inderdaad nog in leven was.

Sinwar werd in 1962 geboren in een vluchtelingenkamp in Khan Younis, in het zuiden van de Gazastrook. Eind jaren 1980 sloot hij zich al kort na de oprichting bij Hamas aan. Hij stond al vrij snel aan het hoofd van een beruchte en gevreesde interne veiligheidsdienst die Palestijnen opspoorde die van collaboratie met Israël beschuldigd werden. Zij werden zonder al te veel genade gestraft en gedood, wat Sinwar de bijnaam 'de slachter van Khan Younis' opleverde.

Sinwar werd meerdere keren opgepakt door de Israëlische veiligheidsdiensten en bracht meer dan 20 jaar van zijn leven in een Israëlische cel door. In 1988 werd hij tot 4 keer levenslang veroordeeld. Zijn tijd in de gevangenis gebruikte hij onder meer om Hebreeuws te leren, om zo "de vijand beter te begrijpen". Een taal die hij naar verluidt vloeiend sprak.

In 2008 herstelde hij van een hersentumor, nadat hij behandeld was door Israëlische artsen. In 2011 werd hij vrijgelaten, samen met meer dan 1.000 andere Palestijnen, in ruil voor de vrijlating van de Israëlische militair Gilad Shalit, die meer dan 5 jaar door Hamas gegijzeld werd in de Gazastrook.

Met de dood van Sinwar wordt de lijst van door Israël vermoorde Hamas-kopstukken sinds de start van de oorlog in de Gazastrook weer wat langer. Naast Haniyeh en een hele reeks lagere commandanten werd midden juli ook Mohammed Deif gedood, de militaire leider van Hamas. De bevestiging van zijn dood volgde een maand later, amper een dag na de dood van Haniyeh. Net als Sinwar werd Deif als een van de architecten van de terreuraanval van 7 oktober beschouwd.

In september werd ook Hezbollah-leider Hassan Nasrallah gedood.