Experts waarschuwen dat wereldwijde watercrisis dringend aangepakt moet worden: "Moeten water leren herwaarderen"

De conclusies staan in het rapport van de Global Commission on the Economics of Water waar de kranten De Morgen en The Guardian vandaag over berichten. De commissie werd in 2022 opgericht in Nederland. Het rapport is het grootste wereldwijde onderzoek dat alle aspecten van de watercrisis onderzoekt en oplossingen voor beleidsmakers voorstelt.

De vraag naar zoet water zal tegen het einde van het decennium het aanbod met 40 procent overstijgen, omdat de watersystemen in de wereld onder "ongekende druk" komen te staan.

"De zoetwatervoorraad van deze wereld raakt hard achterop en dat betekent dat we een tekort hebben aan water", legt Henk Ovink, uitvoerend directeur van de Global Commission on the Economics of Water, uit in De Ochtend. "De waardering voor dat water kun je deels in geld uitdrukken, maar zit ook in heel andere dingen: een betere gezondheid, een beter klimaat, een goede natuur en biodiversiteit. Die waardering van water loopt achteruit en dat is een probleem voor de investeringen die nodig zijn om die waterzekerheid op orde te krijgen."  

Het rapport gaat ook over de economie van water, benadrukt Ovink. "En dan zie je dat die waarde van water immens is. We zijn wereldwijd verbonden door water en waterzekerheid is een drijvende factor achter een stabiele economie en een gezonde toekomst." 

Meer dan de helft van de voedselproductie wereldwijd zal binnen de komende 25 jaar het risico lopen te mislukken, tenzij er dringend actie wordt ondernomen om de watervoorraden te behouden en er een einde wordt gemaakt aan de vernietiging van de ecosystemen waarvan ons zoet water afhankelijk is, waarschuwen de experts. 

Volgens het rapport onderschatten regeringen en deskundigen ook de hoeveelheid water die mensen nodig hebben om een ​​fatsoenlijk leven te leiden. Terwijl voor de gezondheid en hygiëne van ieder mens 50 tot 100 liter per dag nodig is, hebben mensen in werkelijkheid ongeveer 4.000 liter per dag nodig om voldoende voeding en een waardig leven te hebben. 

De helft van de wereldbevolking heeft al te maken met waterschaarste en dat aantal zal nog stijgen naarmate de klimaatcrisis verergert. Bovendien hebben zowat 4 miljard mensen nog altijd geen directe toegang tot goed en beschikbaar drinkbaar water. 

Ook Europa kent intussen al langere periodes met droogte. En België is ook een van de landen met de kleinste watervoorraden. "Ja, en dat wordt echt niet beter en zeker niet op de manier zoals we water nu gebruiken", bevestigt Ovink. "We vervuilen het, we gebruiken er te veel van."

Tegelijkertijd laat het rapport volgens Ovink nog iets anders zien. "Die watercyclus waar we in het rapport onderzoek naar hebben gedaan bestaat voor een deel uit het water dat we kunnen zien, wat steeds minder wordt, maar ook uit water dat uit de natuur, uit planten en bossen en uit onze grond verdampt (dat heet transpiratie)."

"Net dat deel van die watercyclus gaat nog veel harder achteruit omdat we zo slecht met ons landgebruik omgaan. Dus aan de ene kant gebruiken we te veel water en vervuilen we het water en aan de andere kant gaan we slecht om met ons landgebruik en dat ondermijnt opnieuw die waterzekerheid." 

Ook de klimaatverandering heeft dan nog eens een enorm versterkend effect. "Die waterverdamping en transpiratie wordt ook alleen maar erger waardoor water in onze atmosfeer sterkere krachten krijgt. Dus als er dan stormen zijn, dan worden die ook veel extremer. Dus die wateronzekerheid maakt die extremen ook nog eens een keertje extremer." 

Toch zijn er volgens Ovink nog mogelijkheden om de problematiek aan te pakken. "Dat laten we ook met dit rapport zien. Als we onze schouders eronder zetten, dan is water een enorme versterkende kracht voor duurzame ontwikkeling die ook nog eens een keertje zorgt voor betere gelijkheid en zekerheid van onze economie. Dus investeer in water en de toekomst ziet er echt rooskleuriger uit." 

De conclusie van het rapport is dat we enkel uit de watercrisis kunnen geraken als we wereldwijd samenwerken en als water meer gewaardeerd wordt. "Je moet echt kijken: waar is het watergebruik overmatig? In sommige onderdelen van de industrie, het voedsel, de landbouw. En daar moet je echt wat aan doen en dat kan met technologie, maar dat kan ook met de prijzen. We moeten duurzamer omgaan met water, het leren hergebruiken en herwaarderen", besluit Ovink.