Internationaal Energieagentschap voorspelt overaanbod aan olie en gas (en dat komt deels door energietransitie)

Het is één van de basisprincipes van de economie: wanneer het aanbod stijgt en de vraag op hetzelfde moment daalt, dan wordt een product goedkoper. Volgens het Internationaal Energieagentschap zou dat de komende jaren kunnen gebeuren met olie en vloeibaar gas. 

Door de transitie naar hernieuwbare energie, is de vraag naar fossiele brandstoffen al een tijdje aan het dalen. Zeker nu ook een grote speler zoals China versneld aan het elektrificeren is. Tegelijk wordt nog volop geïnvesteerd in nieuwe LNG-infrastructuur, onder andere door de Verenigde Staten. Dat zou ertoe kunnen leiden dat het aanbod de vraag op een bepaald moment zal overstijgen. 

Dat zou ertoe kunnen leiden dat olie en vloeibaar gas goedkoper worden. Goed nieuws voor de consument, wiens portefeuille er enkele zware jaren heeft opzitten door de energiecrisis. Tegelijk zouden die lagere prijzen ook een ander effect kunnen hebben. Het zou ertoe kunnen leiden dat de omslag naar groene energie vertraagt.

"Prijsincentives zijn heel belangrijk in het transitieverhaal", zegt energie-expert Mathieu Blondeel van de Vrije Universiteit Amsterdam in De Wereld Vandaag op Radio 1."Energie-intensieve sectoren zoals de staalindustrie, zullen geneigd zijn om hun transitie verder uit te stellen. Zeker als het voor hen goedkoper is om fossiele brandstoffen te blijven gebruiken in plaats van groene energie." 

Paradoxaal genoeg leidt het feit dat meer en meer duurzame energie gebruikt wordt, er dus mee toe dat fossiele brandstoffen goedkoper én dus opnieuw aantrekkelijker worden. 

Volgens Blondeel is het daarom belangrijk dat de overheid in dat scenario een rol gaat spelen op de energiemarkt. "Eigenlijk zou je dan als overheid fossiele brandstoffen meer moeten gaan belasten. Op voorwaarde dat dat niet ten koste gaat van de financieel zwakkeren in onze maatschappij."

"Dat doe je door het geld dat je ophaalt met die hogere fossiele belastingen, te gaan investeren in hernieuwbare energie, zodat die dan weer betaalbaarder wordt voor iedereen."  

Eventuele dalende prijzen zouden volgens het Internationaal Energieagentschap ook een goed moment kunnen zijn voor overheden om subsidies voor fossiele brandstoffen definitief te schrappen. 

Eén belangrijke kanttekening: als het conflict in het Midden-Oosten verder ontspoort, dan zou dat ertoe kunnen leiden dat van dit scenario niets in huis komt. "Dat soort van onzekere factoren kan je in langetermijnvoorspellingen nooit opnemen", waarschuwt Blondeel. 

"Stel dat het tot een open oorlog komt tussen Israël en Iran, dan zou dat een echte prijsschok kunnen veroorzaken op de internationale markten. Iran ligt in de Straat van Hormuz, dé slagader waarlangs ongeveer één vijfde van alle LNG en olie op dagdagelijkse basis passeert. Als de raketten daar over en weer beginnen te vliegen, dan zou dat een énorme energiecrisis veroorzaken."