Zij haalden onverwacht meer stemmen dan hun lijsttrekker en worden (waarschijnlijk) burgemeester: "Als de mensen het zo willen, mag je dat niet negeren"

Sofie Vandeweerd kreeg zondag overduidelijk het vertrouwen van de inwoners van Dilsen-Stokkem. Ze sleepte van op de 15e plaats op de Open VLD-lijst 2.136 voorkeurstemmen in de wacht. Meer dan 500 meer dan lijsttrekker en voormalig Vlaams minister Lydia Peeters. Open VLD behaalde in de Limburgse gemeente bijna 40 procent. 

"Lydia was wel ontgoocheld, ja. Ze heeft me proficiat gewenst, maar ik denk dat het ook een moeilijk moment was voor haar", zegt Vandeweerd. Peeters - die schepen blijft - was bijna 25 jaar burgemeester in Dilsen-Stokkem, de laatste 6 jaar enkel titelvoerend. 

Daar zit ook de verklaring van het succes van Vandeweerd. Ze was plaatsvervangend burgemeester terwijl Peeters als minister vooral in Brussel aan de slag was. Vandeweerd: "Ik was voltijds met de gemeente bezig. Ik was bereikbaar en aanwezig op evenementen en bij verenigingen." 

"Ik denk dat mensen mij erg geapprecieerd hebben als burgemeester. Ik had een andere aanpak dan Lydia, iets minder zakelijk en met meer aandacht voor het smeden van een ploeg." Dat ze meer stemmen haalde, verraste haar niet volledig. "Mensen vroegen mij voor de verkiezingen al waarom ik de lijst niet trok."

Vandeweerd ziet in haar goede resultaat het bewijs dat lokale en nationale verkiezingen 2 totaal andere dingen zijn. "Zondag hebben de inwoners echt gestemd op de mensen die ze kennen. De afstand is veel kleiner. Als Open VLD hebben wij in juni hier bij de Vlaamse verkiezingen iets meer dan 10 procent, nu is dat meer dan verdrievoudigd."

"Ik twijfelde zondagavond, moet ik eerlijk zeggen. Ik ben nog maar 28 en ik vroeg me af of ik het wel zou kunnen. En of ik geen rekening moest houden met Mark." Eva Demesmaeker (N-VA) haalde zondag in Halle de meeste voorkeurstemmen. Meer dan haar lijsttrekker Mark Demesmaeker, van wie ze voor alle duidelijkheid geen familie is.

"Ik had het zeker niet verwacht. Maar als de mensen het zo willen, dan mag je dat niet negeren." Ondertussen sloot Demesmaeker een coalitie met de CD&V. Over enkele maanden is ze bij de jongste burgemeesters van het land. 

Het leven van Demesmaeker ziet er helemaal anders uit dan in het begin van het jaar. Toen was ze nog aan de slag als leerkracht lichamelijke opvoeding. In juni raakte ze verkozen voor het federaal parlement. "Mijn leven is volledig anders nu. Van een leven op het ritme van de schoolbel is geen sprake meer."

Het is niet de eerste keer dat Demesmaeker verkozen raakt ten koste van kandidaten die hoger op de lijst staan. Bij de lokale verkiezingen 6 jaar geleden belandde ze in de gemeenteraad van op de 23e plaats. Ook in juni sprong ze over 3 hoger geplaatste partijgenoten om in het federaal parlement terecht te komen. 

Al twijfelt ze nog of ze het burgemeesterschap zal combineren met haar job als parlementslid. "Het hangt af van hoe we de posten hier verdelen in Halle en wat mijn takenpakket in het parlement zal inhouden. Maar Halle is voor mij de prioriteit. Al zou het aan de andere kant niet slecht zijn voor de stad en de regio om een stem te blijven hebben in Brussel."

Bijna 2.000 voorkeurstemmen haalde Mathieu Mas van Iedereen 9700! – een lokaal kartel van CD&V en Vooruit – zondag binnen bij de gemeenteraadsverkiezingen in Oudenaarde. Vanop de derde plaats maakte hem dat de stemmenkampioen van de lijst. 

Mas won de laatste jaren aan populariteit als schepen. De partij kondigde in oktober vorig jaar dan ook aan dat hij de lijst zou trekken. Maar daar kwam abrupt verandering in.

Een week na de aankondiging was Mas betrokken bij een dodelijk ongeval in zijn thuisgemeente. Een 22-jarige fietser kwam daarbij om het leven. Mas was onder invloed en reed aan een te hoge snelheid. 

Mas besloot daarop te stoppen als schepen – maar kwam daar later op terug – en kondigde aan niet meer de lijst te zullen trekken. "Ik maakte de keuze ook uit respect voor de nabestaanden", zei hij toen in Het Nieuwsblad. Hij stelde zichzelf wel nog verkiesbaar, op de 3e plaats: "Ik wil absoluut nog een positief verschil maken voor de inwoners van Oudenaarde."

Een deel van die inwoners ziet in Mas duidelijk een goede burgemeester. "Ik ben de kiezer heel dankbaar voor het vertrouwen dat ze mij toch nog gegeven hebben. Dat doet enorm veel deugd", zegt hij daarover in een korte reactie. "Het is een enorme rollercoaster geweest. Het was een moeilijk jaar."

Of hij binnenkort ook burgemeester wordt is nog niet helemaal zeker. Als stemmenkampioen van de grootste lijst heeft hij alleszins het initiatiefrecht de komende 2 weken. "Ik ga meteen aan de slag." Mas moet nog voor de politierechtbank verschijnen. Het is onduidelijk welke invloed een veroordeling zou hebben op zijn functioneren als burgemeester.

Er is één scenario waarbij Mas de sjerp niet in de wacht sleept: als alle andere partijen buiten Vlaams Belang in de stad een coalitie vormen. Open VLD, N-VA en Meer dan Groen hebben samen net voldoende zetels om Mas uit het stadhuis te houden. "Ik hoop dat de andere partijen het signaal van de Oudenaardse kiezers zullen respecteren", aldus Mas.