De Federale Overheidsdienst Economie (FOD) organiseert regelmatig steekproeven om te controleren of fabrikanten wel evenveel product in hun verpakkingen stoppen als ze beloven. Toch wil dat niet zeggen dat in een chocopot van 400 gram exact 400 gram moet zitten. Zolang een producent zich aan de opgelegde marges houdt, is er wettelijk gezien geen probleem. Ook al trek jij als consument soms het verkeerde potje uit de loterij.
Verpakking belooft 400 gram choco, maar je krijgt 35 gram minder: hoeveel mag inhoud van product afwijken en wie controleert dat?
Harald Scheerlinck
Gepubliceerd:
Xavier Taveirne is jouw consumentenman. Hij presenteert elke werkdag tussen 9 uur en 10 uur 'WinWin' op Radio2. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
Jan Lenaerts uit Muizen koopt een nieuwe pot choco en ontdekt thuis dat er maar 365 gram smeerpasta in de verpakking zit in plaats van de beloofde 400 gram. Hij contacteert het consumentenprogramma 'WinWin' op Radio2, want hij vraagt zich af: "Mag een fabrikant mij zomaar meer dan 35 gram te weinig choco verkopen?" De woordvoerder van de FOD Economie, Lien Meurisse, legt uit wat de wet daarover zegt.
"Exact hetzelfde gewicht of volume leveren als wat er op de verpakking staat, is in veel gevallen zo goed als onmogelijk. Neem nu een kilogram appels. Daarvan kan je moeilijk nog een stukje extra in de verpakking steken om exact op een gewicht van 1 kilogram uit te komen. Hetzelfde geldt voor dranken of zelfs producten zoals choco: er kan altijd wel een drupje meer of minder in een verpakking vallen tijdens het afvullen."
Als wij de pot van Jan hadden gevonden tijdens een controle en we kwamen tot dezelfde conclusie, dan was dat hele lot afgekeurd
Lien Meurisse, woordvoerder FOD Economie
Daarom bestaan er marges en zolang de producent binnen die toelaatbare afwijkingen blijft, is er wettelijk geen probleem. Hoeveel mag de inhoud van een product dan precies afwijken van de inhoud die op de verpakking wordt beloofd? De vraag is eenvoudig, het antwoord een heel stuk minder.
"De marges hangen af van of het gaat om voorverpakte producten of niet, maar ook van het totale gewicht van het product en van de aard van het product. Sommige producten verliezen bijvoorbeeld vocht nadat ze al verpakt zijn. Denk maar aan gerookte zalm of brood."
Een lot als steekproef
Om helemaal te begrijpen welke regels er precies gelden, is het goed om eerst te weten hoe de FOD Economie die regels controleert. "Wij voeren regelmatig steekproeven uit bij producenten. Zowel voor producten die in België gemaakt worden, als voor de producten die in België verkocht worden. Ook als ze geïmporteerd zijn uit een ander land. Het liefst van al doen we dat op de plek waar de producten worden afgevuld. Dat kan op eigen initiatief gebeuren, maar we controleren vaak ook na klachten of problemen bij bepaalde leveranciers."
De inspectie selecteert eerst een lot. Dat kunnen bijvoorbeeld een of meerdere palletten zijn. Laat ons de pot choco van Jan als voorbeeld nemen. Dat is een voorverpakt product met een vaste prijs.
"Als we het gemiddelde maken van het nettogewicht (zonder de verpakking erbij te tellen, red.) van alle potten die we gecontroleerd hebben, dan moet dat minstens 400 gram zijn. Meer mag natuurlijk altijd. Dat is weliswaar minder interessant voor de verkoper, al trekt dat het gemiddelde van de steekproef wel omhoog. Bij producten tussen de 300 en 500 gram mag 2,5 procent van alle gecontroleerde potten maximaal 3 tot 6 procent afwijken. Dat wil zeggen dat bij een pot choco van 400 gram het gewicht nooit lager dan 376 gram mag zijn."
In de pot van Jan zit te weinig choco
"Met andere woorden: als wij de pot van Jan hadden gevonden tijdens een controle en we kwamen tot dezelfde conclusie, dan was dat hele lot afgekeurd. Let wel: wij gebruiken altijd perfect geijkte weegschalen en weten exact hoeveel een lege verpakking weegt. Dat gewicht trekken we er uiteraard van af."
Vindt de inspectie in het hele lot toch een enkele pot waar minder in zit dan toegelaten, dan wordt dat hele lot afgekeurd. "Producten die minder dan 24 gram afwijken zijn in orde, zolang het er niet meer dan 2,5 procent zijn en het gemiddelde gewicht van alle potten choco die gewogen werden minstens 400 gram is."
Wat zijn de wettelijke marges voor voorverpakte producten met een vaste prijs?
Gewicht tussen 300 en 500 gram: afwijking van 3 tot 6 procent toegestaan. Maximaal 2,5 procent van het aantal gecontroleerde producten mag op die manier afwijken, zolang het gemiddelde in orde is.
Gewicht tussen 500 en 1000 gram: afwijking van 15 tot 30 gram is toegestaan. Maximaal 2,5 procent van het aantal gecontroleerde producten mag op die manier afwijken, zolang het gemiddelde in orde is.
Wordt er in het gecontroleerde lot een product gevonden dat meer afwijkt dan wat wettelijk is toegelaten, dan wordt het hele lot afgekeurd. Die producten mogen dan niet meer verkocht worden.
Vriendelijk mailtje naar de klantendienst
Als consument kan je vrij weinig beginnen wanneer je een product koopt waar te weinig in blijkt te zitten. De FOD Economie raadt aan om elk probleem steeds te melden via het webplatform ConsumerConnect . "Op die manier blijven wij op de hoogte en kunnen we indien nodig een onderzoek opstarten. Maar wij kunnen niet voor elke consument afzonderlijk voor een oplossing zorgen. Wij gaan ook geen boetes of waarschuwingen uitdelen puur op basis van klachten van individuele consumenten. Dat kan alleen als uit onze eigen controles ook blijkt dat er iets misloopt."
Niets houdt je natuurlijk tegen om zelf contact op te nemen met de klantendienst van de producent. Probeer je probleem rustig uit te leggen en wie weet kom je samen wel tot een klantvriendelijke oplossing.
In theorie krijgt een bedrijf dat in de fout zou gaan eerst een waarschuwing en volgt er nadien een hercontrole. Een mogelijke volgende stap zijn boetes. Die gaan van 300 euro tot 80.000 euro, of soms zelfs 4 procent van de jaaromzet op dat product.
