Zo is er gekozen in Vlaams-Brabant: monsterscore voor gevestigde waarde Ridouani in Leuven, nieuwkomer Jonathan Holslag wint onverwacht in Tienen

Opvallend in Vlaams-Brabant: de kiezer lijkt tevreden over het huidige bestuur in hun stad of gemeente. Veel zittende burgemeesters en coalities hebben goed gescoord en zijn al zeker van een plaatsje.

Zo stemde Aarschot voor de partij van Gwendolyn Rutten 'Iedereen Aarschot', ondanks twijfels van buitenaf. Ook in andere gemeenten houden de zittende burgemeesters het initiatiefrecht stevig vast: onder andere in Leuven, Diest, Glabbeek en Affligem kiezen de inwoners voor hun huidige burgemeester.

Vooruit blijft, zoals verwacht, als een muur staan in Leuven.  De verkiezingsslogan van Mohamed Ridouani 'Meer Met Mo' lijkt wel een voorbode te zijn: de huidige burgemeester haalt op alle vlakken meer stemmen dan eender welke tegenstander. Met 41,7 procent van de stemmen laat Vooruit de andere partijen ver achter zich. Oud-burgemeester en lijstduwer Louis Tobback is dan ook trots op zijn opvolger: "Hij deed het beter dan ik in 1994. 'Mo' doet dat goed."

Ondanks de verwachting dat Vooruit weinig tegenstand zou hebben, sprak Ridouani wel over een race met de N-VA die nog uitgereden moest worden. Maar de kiezer heeft beslist: de N-VA is de 2e grootste partij met maar de helft van de stemmen van Vooruit, de partij haalt 19,7 procent.

Ook als het over voorkeurstemmen gaat, kan men spreken van een monsterscore: 'burgemeester Mo' wist 13.483 Leuvenaars te overtuigen om het bolletje bij zijn naam aan te tikken. Lijsttrekker voor de N-VA Zeger Debyser is, net als zijn partij, de nummer 2 als het op voorkeurstemmen aankomt. Toch komt hij met iets meer dan 4.500 stemmen niet in de buurt van Ridouani.

In Aarschot was de hamvraag of de keuze van de inwoner beïnvloed zou worden door de politieke stoelendans van burgemeester Gwendolyn Rutten.

Ze zei vorig jaar de nationale politiek vaarwel, om een maand later weer de functie van Vlaams minister op zich te nemen. In augustus dit jaar nam ze dan weer ontslag als minister om zich te focussen op de lokale politiek in Aarschot. Die reeks carrièreswitches oogstte veel kritiek bij haar eigen partij en ook politieke journalisten maakten een harde analyse.

Maar dat lijkt de Aarschottenaar nauwelijks te beïnvloeden: de inwoners zijn nog steeds overtuigd van haar als burgemeester. Met een gemeenschappelijke lijst van Open VLD en Vooruit kwam Rutten op als Iedereen Aarschot. Die partij haalde een duidelijke 33,6 procent van de stemmen. De grootste uitdager was CD&V, maar die blijft met 26,1 procent toch een heel eind achter de partij van Rutten.

De overtuigende winst van Rutten is ook zichtbaar in het aantal voorkeurstemmen: Rutten krijgt er 2.487, de nummer 2 is Nele Pelgrims van CD&V met 1.674 voorkeurstemmen.

"Het was ongelofelijk spannend, de omstandigheden waren heel moeilijk. Ik had het mezelf niet gemakkelijk gemaakt", geeft Rutten toe. "Er kwamen hele harde reacties op. Ik wil vooral de Aarschottenaar bedanken om het vertrouwen in mij en mijn ploeg te behouden. We hebben Aarschot boven de tegenstand geplaatst en dat heeft geloond."

Peter Reekmans is 10 jaar burgemeester van Glabbeek en stijgt ook nu torenhoog uit boven zijn tegenspeler met een absolute meerderheid. Zijn partij is, procentueel gezien, de grootste partij in Vlaams-Brabant. Slechts 8 partijen halen een hoger percentage van de stemmen in heel Vlaanderen. De Dorpspartij haalt een gigantische 73,3 procent van de stemmen.

Ook wat het aantal voorkeurstemmen betreft, springt de Dorpspartij eruit: de 12 populairste kandidaten behoren allemaal tot de partij van de burgemeester, met Reekmans zelf als grote kampioen. Hij wist 1.355 inwoners te overtuigen. "Ongezien, een bijna stalinistische score", reageert de burgemeester.

Dorpspartij had 1 tegenstander, een gezamenlijke oppositie van CD&V, Vooruit, SamenGroen en enkele geëngageerde inwoners, die opkwam onder de noemer INSPRAAK. Hun doel: de burgemeester en zijn partij van de troon stoten. Met 26,7 procent van de stemmen kon de partij die doelstelling niet behalen.

In Diest mikte burgemeester Christophe De Graef op een 2e termijn als burgemeester. Met succes, want Iedereen Diest haalde 32,2 procent van de stemmen. De Graef haalt bijna 2.000 voorkeurstemmen. Opvallend: de winst is hier niet zo groot. De eerste achtervolger DDS strandde op 28,2 procent, amper 2 procent minder dan de partij van de burgemeester.  

Ook in Affligem blijft Walter De Donder zijn titel als 'meneer de burgemeester' bevestigen. Hij begint wellicht aan een 3e termijn met de sjerp. Team burgemeester is ruim de grootste met 39,4 procent en ook hun huidige coalitiepartner doet het goed onder de noemer Open Affligem met 24 procent.

Toch zijn er enkele opvallende verschuivingen, zo was er het grote verrassingsoptreden van Jonathan Holslag en zijn Durf in Tienen. Daarnaast kunnen de inwoners van Halle, Vilvoorde en Scherpenheuvel-Zichem zich aan een nieuwe burgemeester verwachten.

In Tienen duwt een gloednieuwe partij de zetelende burgemeester dan weer onverwacht van haar voetstuk.

Daar zal tv-gezicht en politicoloog Jonathan Holslag zijn titel van professor alvast 6 jaar lang inruilen voor die van burgemeester. Hij stampte de partij Durf zomaar uit de grond en haalt vanuit het niets 31 procent van de stemmen. Dat de partij zetels in de wacht heeft gesleept, is niet geheel verrassend. Maar dat de partij zo'n groot aandeel van de stemmen haalt, is ongezien.

Dat betekent natuurlijk slecht nieuws voor zetelende burgemeester Katrien Partyka. Haar partij CD&V was met centrumpartij Tienen vooruit! in zee gegaan onder de noemer CD&V/Tienen VRT!. Maar het bleek geen succesformule. 

Zelfs Holslag onderschrijft dat de winst een verrassing van formaat is: "Dit had ik in mijn stoutste dromen niet verwacht", zegt hij in een eerste reactie. "Ik ben overdonderd en dankbaar voor de steun van de kiezer."

In Scherpenheuvel-Zichem deed een gevestigde waarde troonafstand: na 30 jaar burgemeester te zijn, was Manu Claes (CD&V) geen kandidaat om zichzelf op te volgen. Als zestiger wilde hij zijn carrière in schoonheid eindigen: "De job van burgemeester mag je niet onderschatten. Ik heb die altijd graag gedaan, maar het is tijd voor iets anders, andere mensen moeten nu de kans krijgen", zei Claes toen.

Claes werd lijstduwer en maakte zo plaats voor een nieuwe lijsttrekker voor CD&V, Geert Janssens. Maar die nieuwe formule kon niet overtuigen: net als boegbeeld Claes zet ook zijn partij een stapje achteruit. CD&V haalt voor de eerste keer in decennia slechts een 2e plaats met 19,9 procent. 29,5 procent van de stemmers van Scherpenheuvel-Zichem kiezen voor BLAUW SZ.

Ook Vilvoorde krijgt wellicht een andere burgemeester na 2 termijnen van Hans Bonte (Vooruit). De gezamenlijke lijst Open VLD CD&V met lijsttrekker en nu ook initiatiefnemer Jo De Ro steekt zijn partij voorbij. Vooruit krijgt 25,1 procent van de stemmen, terwijl OPEN VLD CD&V 34,2 procent binnenhaalt.

Bonte reageert teleurgesteld. Volgens hem ligt de oorzaak onder andere bij de samenwerking tussen Open VLD en CD&V. "Vooruit blijft eigenlijk de grootste", vindt hij. Ook wijst hij naar de aanwezigheid van het nieuwe Fouad Ahidar+1800 en de afwezigheid van Vlaams Belang: "De agressieve campagne van Fouad hakte vooral in op Vooruit, en de stemmers die normaal Vlaams Belang kiezen, hebben de N-VA groter gemaakt."

Ook in Halle zit het erop voor een Vooruit-burgemeester, Marc Snoeck. Daar wordt N-VA de grootste partij met bijna 33 procent van de stemmen. Dat N-VA het goed doet in Halle, is niet nieuw. Opvallend is wel dat Eva Demesmaeker, die 2e op de lijst stond, meer voorkeurstemmen haalt dan lijsttrekker Mark Demesmaeker. Eva kreeg 2.858 stemmen, Mark 2.590.