In de Verenigde Staten is een ruimtesonde gelanceerd naar Europa, een van de grote ijsmanen van Jupiter. Het ruimtetuig gaat onderzoeken of er onder de ijskorst van Europa buitenaards leven mogelijk is, zoals wordt vermoed. De aankomst is voorzien in 2030.
Ruimtesonde gelanceerd naar ijsmaan van Jupiter, waar mogelijk buitenaards leven is
Wim De Maeseneer
Gepubliceerd:
Is er leven mogelijk op Europa? Wetenschappers denken van wel. Maar echt sluitend bewijs is er nog niet, daar moet de Europa Clipper-missie verandering in brengen.
De ruimtesonde is om 18.06 uur Belgische tijd gelanceerd bovenop een Falcon Heavy-raket van ruimtebedrijf SpaceX, vanuit de Amerikaanse staat Florida.
Oceanen van vloeibaar zout water onder het ijs
Europa wordt gezien als een van de plekken in ons zonnestelsel die het meest geschikt is voor buitenaards leven. Er zijn sterke aanwijzingen dat er onder de kilometers dikke ijskorst van Europa een grote oceaan van vloeibaar zout water ligt.
"Europa zou alle ingrediënten bevatten die nodig zijn voor leven zoals wij het kennen", klinkt het bij de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA. "De oceaan onder het ijzige oppervlak van Europa zou meer dan dubbel zoveel water bevatten als alle oceanen op de aarde samen."
De oceaan op Europa zou gemiddeld 100 kilometer diep zijn. In het oppervlak zitten grote scheuren langs waar vermoedelijk waterdamp uit de oceanen ontsnapt. Die geisers zouden tot 100 kilometer hoog zijn, wordt gedacht.
Europa Clipper gaat niet actief op zoek naar buitenaards leven, maar gaat onderzoeken of de omstandigheden geschikt zijn voor mogelijk leven. De ruimtesonde gaat zo'n 50 keer dicht langs Europa scheren, tot op 25 kilometer boven het maanoppervlak, om gedetailleerde metingen uit te voeren.
Wetenschappers hopen meer te weten te komen over de ijskorst, hoe dik die is en waaruit ze bestaat. En of er effectief een oceaan van vloeibaar zout water onder ligt. Ze willen weten of er ook water tot aan het oppervlak kan komen en wat de chemische samenstelling van de oceaan is.
Grootste ruimtetuig naar andere planeet
Europa Clipper is met opengevouwen zonnepanelen zo'n 30 meter groot. Het is daarmee het grootste ruimtevaarttuig dat NASA ooit gebouwd heeft voor een missie naar een andere planeet. De ruimtesonde kost zo'n 5,2 miljard dollar (4,8 miljard euro).
Er zijn 9 wetenschappelijke instrumenten aan boord. Het is voor de ingenieurs van NASA bang afwachten of die de sterke straling rond Jupiter gaan overleven. Volgens projectmanager Jordan Evans is de straling vergelijkbaar met die van "een paar miljoen röntgenfoto's".
Maar de weg naar Europa is nog lang. Het ruimtetuig zal pas in april 2030 aankomen, na een reis van bijna 3 miljard kilometer. Om brandstof te besparen, zal Europa Clipper niet rechtstreeks naar Europa vliegen. De ruimtesonde zal de komende jaren nog langs Mars en opnieuw langs de aarde vliegen, om zo de zwaartekracht van de 2 planeten te gebruiken om Europa Clipper in de juiste richting en met de juiste snelheid tot bij Europa te brengen.
In april 2023 lanceerde het Europese ruimtevaartagentschap ESA ook al een eigen ruimtesonde, Juice, naar Europa. Maar Juice zal ook 2 andere ijsmanen van Jupiter bestuderen, waar mogelijk ook oceanen van vloeibaar zout water verborgen liggen. Juice zal midden 2031 aankomen bij Jupiter.
Dat er dan 2 ruimtesondes tegelijk bij de planeet Jupiter zijn, is een grote meerwaarde voor de wetenschap. De meetgegevens kunnen elkaar aanvullen, bevestigen of met elkaar worden vergeleken.
