Zo is er gekozen in Oost-Vlaanderen: Forza Ninove triomfeert, N-VA behoudt Sint-Niklaas en Aalst, Voor Gent kan kiezen

Sommige Vlaamse trends zien we ook in Oost-Vlaanderen terug. Nu voor het eerst de mensen niet meer verplicht naar de stembus moesten, was de opkomst een stuk lager dan 6 jaar geleden. In Eeklo daagde slechts 53,7 procent van de stemgerechtigden op, het is de rode lantaarn van onze provincie, en bij uitbreiding van heel Vlaanderen. In Ninove gingen er dan weer het meest kiezers van Oost-Vlaanderen gaan stemmen, zo'n 73,5 procent.

In de aanloop van de verkiezingen was er veel aandacht voor Brakel, Gent, Zelzate en Ninove. Ninove kreeg afgelopen zondag zelfs internationale journalisten over de vloer, want Guy D'haeseleer (Forza Ninove) kon wel eens de eerste radicaal-rechtse burgemeester van Vlaanderen worden. En dat is hem ook gelukt. Nadat hij er in 2018 nipt naast greep en 2 zetels te weinig had, heeft hij er nu net voldoende om een absolute meerderheid te halen. Het parket heeft wel verklaard dat het een onderzoek voert naar mogelijke fraude met volmachten. Het is nog helemaal niet duidelijk of dat nog een invloed zal hebben op de uitslag in Ninove.

De Gentse tweestrijd tussen Mathias De Clercq (Voor Gent) en Filip Watteeuw (Groen) zat prominent in het nieuws en Mathias De Clercq is eruit gekomen als de grote overwinnaar. Hij slaagde in zijn opzet om van Voor Gent de grootste partij te maken, zelf de stemmenkampioen te blijven en voor de coalitie de keuze te hebben tussen Groen en N-VA. 

In Brakel werd er vooral uitgekeken naar de score van Alexander De Croo (Open VLD). Zou hij zijn absolute meerderheid kunnen behouden, nu de Open VLD nationaal zo diep wegzakt? Het antwoord is ja, maar het was nipt. Open VLD verloor bijna 11 procent en haalde nog iets meer dan 43 procent. Maar dat is in Brakel genoeg voor 13 van de 25 zetels en dus de absolute meerderheid.

Zelzate genoot de afgelopen 6 jaar nationale bekendheid als de eerste gemeente waar het radicaal-linkse PVDA in de bestuursmeerderheid zat, samen met Vooruit. Gingen de inwoners dat dieprode bestuur afstraffen of belonen? Het werd belonen. Vooruit won overtuigend en haalde 4 extra zetels binnen, net niet genoeg voor een absolute meerderheid. PVDA ging er licht op achteruit, maar haalde toch nog ruim 21 procent. Slechts 1 procentje minder dan in 2018, maar dat kleine verlies betekent ook 1 zetel verlies. Ze houden er nog 5 over.

Burgemeester Brent Meuleman (Vooruit) zit in een figuurlijke zetel in Zelzate. Hij kan opnieuw samen met PVDA een meerderheid vormen, maar kan ook kiezen voor een coalitie met CD&V N-VA 9060 die 2 zetels halen. 

Zetelende burgemeesters werden in het algemeen beloond voor hun werk en blijven aan zet. Dat is alleszins zo voor de 3 centrumsteden. In Sint-Niklaas blijft de N-VA van burgemeester Lieven Dehandschutter (nipt) de grootste, in Aalst bevestigt Christoph D'Haese (N-VA) en in Gent heeft Mathias De Clercq (Voor Gent) de tweestrijd met Filip Watteeuw (Groen) overtuigend gewonnen.

Maar ook in heel wat kleinere steden en gemeenten zijn de partijen van de burgemeester de grootste gebleven en zijn ze dus aan zet om nieuwe coalities te vormen. In Brakel, Evergem, Kaprijke, Kluisbergen, Kruisem, Laarne, Lierde, Lievegem, Maarkedal, Nazareth-De Pinte, Sint-Lievens-Houtem, Wichelen, Wortegem-Petegem en Zulte hoeven de burgemeesters zelfs geen coalitiegesprekken te voeren, omdat ze een absolute meerderheid hebben behaald.

Er waren wel al wat absolute meerderheden in 2018, en die zijn dus vaak bevestigd. Maar door de nieuwe regels waarbij de grootste partij het initiatiefrecht krijgt bij de coalitievorming, zijn er in heel wat gemeenten kartels gevormd en dat leidt tot nieuwe absolute meerderheden.

De meest opvallende - en zeker meest besproken - nieuwe absolute meerderheid is die van Forza Ninove in Ninove. De lokale Vlaams Belanglijst was 6 jaar geleden al afgetekend de grootste, maar had 2 zetels te weinig om de stad te kunnen besturen. De andere partijen besloten samen een bestuur te vormen. Forza-kopman Guy D'haeseleer geeft iedereen het nakijken en haalde hij zijn lang verhoopte absolute meerderheid binnen. Hij wordt zo de eerste radicaal-rechtse burgemeester van Vlaanderen. Een doorbraak van het cordon sanitaire is het niet, want hij hoeft geen coalitiepartners te zoeken.

In Zwalm heeft Open VLD Samen Sterk een nieuwe absolute meerderheid binnen. Lijsttrekker Matthijs Verschraegen is ook de stemmenkampioen en wordt de nieuwe burgemeester. Huidig burgemeester Bruno Tuybens (Voor Zwalm) verloor fors (-8 procent) en kondigde al aan de politiek voor bekeken te houden. 

In Kaprijke heeft de opmerkelijke zet van burgemeester Pieter Claeys ook geloond. Claeys weekte zijn partij CD&V los uit het bestaande kartel (Het Kartel) om zich aan te sluiten bij het kartel dat in de oppositie zat (Samen). Hij haalde met het nieuwe kartel Lokaal Samen Sterker een monsterscore van 62,6 procent en is er ook de stemmenkampioen. 

Horebeke is van de ene absolute meerderheid overgegaan naar de andere. Daar is Nieuw Horebeke met ruim 60 procent nu de alleenheerser en is Volksbelangen naar de oppositie verbannen. Opvallend is dat niet Petra De Sutter er de nieuwe burgemeester wordt, ze moet de onafhankelijke lijsttrekker Tom Simaeys laten voorgaan als stemmenkampioen

Wat Katja Gabriëls (Team Burgemeester) in 2018 in Berlare al lukte, deed ze ook nu. Ze haalt nipt de absolute meerderheid binnen met 13 op 25 zetels. 6 jaar geleden haalde ze ook al een meerderheid met 12 op 23 zetels, maar besloot toen toch een coalitie te vormen met N-VA, dat 2 zetels haalde. Of ze opnieuw in zee gaat met N-VA is nog niet duidelijk. N-VA behield in Berlare haar 2 zetels.

In Assenede stopt burgemeester Philippe De Coninck ermee, maar zijn kartellijst Lokaal Sterk heeft wel de absolute meerderheid veroverd en lijsttrekker Trees Van Eykeren is er stemmenkampioen en dus de nieuwe burgemeester.

Burgemeester Tom Van Keymolen van CD&V trok zondag in Erpe-Mere met het kartel CD&V met LEF naar de kiezer en werd beloond met een absolute meerderheid. Hij haalde 14 van de 27 zetels binnen en kan als stemmenkampioen zijn burgemeesterssjerp aanhouden.

In Aalter is Pieter De Crem er niet in geslaagd de absolute meerderheid te behouden. In 2018 vormde zijn CD&V nog een kartel met N-VA, maar dat liep spaak. Deze keer kwamen de partijen apart op en zal Pieter De Crem op zoek moeten gaan naar een coalitiepartner. Zijn partij CD&V/DU bleef wel overtuigend de grootste, maar komt 2 zetels te kort voor een absolute meerderheid.

Ook in Stekene is burgemeester Stany De Rechter (Gemeentebelangen) zijn absolute meerderheid kwijt. Hij haalt 12 zetels en komt 1 zetel te kort. Hij zal moeten kiezen tussen het ander kartel 9190 Nu (9 zetels) en Vlaams Belang (4 zetels).

In Sint-Laureins zou wel eens bijna iedereen in het bestuur kunnen komen. Burgemeester Franki Van de Moere (Samen Anders) had er een comfortabele absolute meerderheid en hoopte de sjerp te kunnen doorgeven aan schepen Claudine Bonami (Samen Anders). Maar zijn partij verloor heel nipt van de verruimde CD&V Pluslijst. Beide partijen hebben er 9 zetels en moeten ofwel met elkaar in zee of met de enige andere zetel en die is van Vlaams Belang.

Terwijl Oost-Vlaanderen nu nog 60 gemeenten telt, zullen dat er vanaf 1 januari nog maar 55 zijn. Een aantal gemeenten kozen er vrijwillig voor om een fusie aan te gaan. 

Beveren, Kruibeke en Zwijndrecht vormen de meest besproken fusiegemeente Beveren-Kruibeke-Zwijndrecht. Beveren was de grote voorstander en ook Kruibeke was wel te vinden voor het fusieverhaal, maar in Zwijndrecht was de grootste bestuurspartij, Groen, hevig tegenstander. Met een wisselmeerderheid werd er toch ingestemd met een fusie. Burgemeester van Beveren en grote pleitbezorger van de fusie, Marc Van de Vijver (CD&V), vormde een kartel van CD&V en Open VLD onder de naam Wij, Samen Sterk. Het kartel werd de grote overwinnaar in de fusiegemeente en haalde 15 van de 43 zetels binnen. N-VA zit nu in de meerderheid in Beveren en Kruibeke, maar in de oppositie in Zwijndrecht. Zij worden de tweede partij van de nieuwe gemeente met 11 zetels. Groen & Co leverde in Zwijndrecht de burgemeester, maar moet zich nu tevreden stellen met 6 zetels. Vlaams Belang (7 zetels) en Vooruit (4 zetels) maken de gemeenteraad compleet.

De andere fusies verliepen veel rustiger. Lokeren fuseerde met Moerbeke tot het uitgebreide Lokeren. Beide gemeenten werden tot nu bestuurd door liberalen: Filip Antheunis (Lokaal Liberaal) in Lokeren en Stijn Deschepper (Lokaal Liberaal) in Moerbeke. De liberalen bleven in de fusiegemeente de grootste en haalden 13 van de 37 zetels binnen. Filip Antheunis werd de stemmenkampioen. Coalitiepartner CD&V houdt 7 zetels en de kans is groot dat de coalitie wordt verder gezet. Björn Rzoska is er met Meerdangroen dus niet in geslaagd een breuk met het verleden te creëren. Hij strandt op 4 zetels. Ook N-VA haalt in Lokeren 4 zetels, Vlaams Belang haalt er 5 binnen.

Ook de fusie van Nazareth en De Pinte verliep vrijwel geruisloos. In beide gemeenten was de CD&V de grootste met telkens net geen 42 procent, maar de partij had er geen absolute meerderheid en moest in 2018 dus coalities vormen. Dat zal nu niet meer nodig zijn. Titelvoerend burgemeester van De Pinte, Vincent Van Peteghem, is er in geslaagd om in de fusiegemeente Nazareth-De Pinte het percentage van CD&V naar 45 procent op te tillen en haalt een absolute meerderheid van 15 op 27 zetels.

Het verhaal van de fusie tussen Lochristi en Wachtebeke is kleurrijker. In Lochristi heeft Open VLD een absolute meerderheid en in Wachtebeke zitten de liberalen ook wel in het bestuur, maar is ANDERS de grootste coalitiepartner. ANDERS is een kartellijst van onafhankelijken, socialisten en groenen, van burgemeester Rudy Van Cronenburg. In het grotere, nieuwe Lochristi wordt Open VLD de grootste met 15 van de 31 zetels en is huidig burgemeester Yves Deswaene de stemmenkampioen. Rudy Van Cronenburg kwam deze keer op met Vooruit Plus en haalde 3 zetels binnen. Of de twee voortrekkers van de fusie ook samen een nieuw bestuur gaan vormen is nog niet duidelijk. CD&V (6 zetels), N-VA (5 zetels) en Vlaams Belang (2 zetels) vervolledigen de gemeenteraad.

De grootste verrassing is misschien wel te rapen in fusiegemeente Merelbeke-Melle. In beide gemeenten was een CD&V-burgemeester aan de macht: Dirk De Maeseneer in Melle en Filip Thienpont in Merelbeke. Die waren geen kandidaat-burgemeester meer en dus moest CD&V met Pascal Rousseaux, nu schepen in Merelbeke, als lijsttrekker het strijdperk in. Maar hij heeft het niet gehaald. CD&V haalde maar 8 zetels binnen, terwijl BLAUW onder leiding van Egbert Lachaert 9 zetels raapte en dus de grootste is. Groen, met federaal parlementslid Stefaan Van Hecke als lijsttrekker, heeft 6 zetels, N-VA heeft er 5, Vooruit+ 4 en Vlaams Belang 1.