Belgische legertop kritisch voor plan om pensioenleeftijd te verhogen: "Bruut, vernietigend voor werking en peperduur"

De nota van Defensie telt 9 pagina's en werd deze zomer aan de regeringsonderhandelaars overhandigd. De onderhandelaars willen de huidige pensioenleeftijd voor militairen van 56 jaar optrekken naar 67 jaar.

"Defensie heeft begrip voor de maatschappelijke verwachtingen", schrijft de legertop. Maar concludeert dat de huidige voorstellen de verjonging en de heropbouw van het leger "dramatische" schade zullen toebrengen. 

"Wat nu voorligt, is gewoon onrealistisch", zegt een hoge officier, die alleen anoniem wil praten. "De regeringsonderhandelaars willen de maatregel begin volgend jaar invoeren, terwijl er zelfs nog geen wetteksten zijn goedgekeurd."

"De maatregel voor het optrekken komt eigenlijk ook… te laat." De grote pensioengolf bij Defensie is voorbij. "De maatregel zal dus een verwaarloosbaar effect hebben op het personeelsbestand." Lees: de maatregel zal het leger niet snel veel militairen opleveren. Slechts 300 militairen per jaar, om precies te zijn.

Die oudere militairen zullen statistisch gezien wat vaker ziek zijn, en hebben recht op wat meer verlof, en een aantal daarvan zullen deeltijds gaan werken. De nettowinst aan extra militairen zal dus een pak lager liggen dan 300. 

"Iemand die 25 jaar in regen en wind bij de infanterie heeft gestaan, kan na zijn 50e gewoon niet meer mee met de jonge militairen", zegt de officier. "Ga je die ouderen, die mogelijk een risico inhouden in operatie, mee op het terrein sturen?" Defensie zal "landingsbanen" moeten creëren voor die oudere militairen.

Ons leger is al enkele jaren weer aan het verjongen, om mee te kunnen met de andere NAVO-legers. De pensioenleeftijd optrekken, zal de gemiddelde leeftijd weer doen stijgen.

"De regering verbreekt het 'sociaal contract' met haar militairen als deze maatregel wordt ingevoerd", zet de nota scherp. "Het beroep van militair wordt minder erkend, minder gewaardeerd en minder aantrekkelijk", aldus Defensie. 

Militairen langer doen werken is duur. "De maatregel zal 2 miljard euro netto extra kosten." Want oudere militairen hebben de meeste anciënniteit, en zijn dus het duurste om langer in dienst te houden.

De extra meerkosten zijn evenveel als wat de regering nu al opzij zou moeten zetten om de goedgekeurde plannen voor Defensie te financieren. En die plannen voldoen al niet aan wat de NAVO verwacht. Voor 2026 zijn de meerkosten 50 miljoen euro, voor 2027 70 miljoen, oplopend tot 150 miljoen extra in 2043, zo staat te lezen in de uitvoerige tabellen in de nota van Defensie.

Defensie houdt ook rekening met een "grote protestbeweging", die zal worden aangejaagd door de verschillende militaire vakbonden, demotivatie en een "aanzienlijke demobilisatie".  Dat laatste zou dan weer leiden tot een versneld verlies aan ervaring binnen de krijgsmacht.

"Wie vandaag bij Defensie werkt, die blijft er", zegt een hoge officier met kennis van de materie. "Er zijn minder vertrekkers dan bij bedrijven of in de ambtenarij. Als door deze nieuwe maatregelen het aantal vertrekkers zelfs maar een heel klein beetje toeneemt, is de hele operatie al een verliesoperatie qua personeel. We geven dan fors meer uit voor minder", besluit de hoge officier.   

"We beseffen wel dat er iets moet gebeuren. En ja, er zijn overgangsmaatregelen voorzien, maar die zijn niet voldoende", zegt een andere officier. "De regeringsonderhandelaars houden nu koste wat het kost vast aan die 67 jaar, terwijl iedereen beseft dat het niet haalbaar is."

Bovendien kiezen 4 op de 10 militairen er vandaag al voor om vrijwillig enkele jaren langer door te werken na hun pensioenleeftijd.

Defensie stelt aan de regeringsonderhandelaars voor om in de regeringsteksten geen specifieke maatregelen te schrijven, maar om werk te maken van een nieuw statuut voor militairen en burgers die werken bij Defensie.

Volgens de nota ontbreekt er bij de regeringsonderhandelaars de nodige "kennis van zaken om de juiste beslissingen te kunnen nemen". Defensie werd om een reactie gevraagd, maar wenste niet te reageren.