Antwerpse onderhandelingen moeten "Vooruit" gaan, maar tegen welke prijs?

Na de monsteroverwinning van zondag is stemmenkampioen Bart De Wever (N-VA) van de grootste lijst ook in Antwerpen begonnen aan zijn raadplegingen. Die kampioen is al 12 jaar dezelfde in de grootste stad van Vlaanderen.

Met meer dan 59.000 voorkeurstemmen laat De Wever iedereen ver achter zich. Zijn conservatieve N-VA haalde 37 procent van de stemmen in een stad waar meer dan de helft van de inwoners geen Belgische roots heeft. En waar ook maar 60 procent van de stemgerechtigden een bolletje is gaan aanklikken. Er zijn 100.000 Antwerpenaars minder gaan stemmen dan in 2018.

De onverwachte 2 procentpunt winst van de N-VA is te danken aan een trouw kiespubliek dat dus wel is gaan stemmen en aan een naar eigen zeggen fantastische campagne. Dat daarvoor de federale regeringsonderhandelingen even moesten wijken, is een detail. Georges-Louis Bouchez (MR) kwam net op tijd met zijn verzet tegen de supernota.

De N-VA zou nooit hetzelfde resultaat hebben gehaald met Els Van Doesburg of Koen Kennis op kop en premier De Wever als lijstduwer. 

En dan was er de uitdager. Niets is beter dan een vijandbeeld in een campagne. De onverwachte hoge score van PVDA in juni bleek een geschenk, want die resulteerde in een campagneslogan voor de N-VA: "Wij of de communisten". En die heeft gewerkt.

PVDA heeft vooral Groen leeggezogen in Antwerpen. De partij verliest de helft van haar stemmen en strandt op zo'n 10 procent. Vooruit kon standhouden, maar ook niet veel meer dan dat. Door de gewijzigde verhoudingen halen N-VA en Vooruit 30 zetels van de 55, genoeg om de huidige coalitie voort te zetten.

Groen is dus niet nodig als derde partner en daardoor moet Bart De Wever niet in de Schelde springen. Hij had in het voorjaar gezegd dat hij nog liever in zijn geliefkoosde rivier zou springen dan ooit met de groenen in een coalitie te stappen.

Dezelfde coalitie voortzetten, lijkt op het eerste zicht dus niet zo moeilijk te zijn. Dat hoopt ook De Wever, die broodnodig is om een federale regering te vormen. Het moet dus vooruit gaan in Antwerpen. 

Maar dat is buiten Vooruit gerekend. De partij heeft 6 jaar afgezien als junior partner in een coalitie met de oppermachtige N-VA die alle sleuteldepartementen in handen had. Elke gemeenteraad was een martelgang waarin Groen en PVDA geen kans onbenut lieten om vooral de socialistische schepen van Sociale Zaken onder vuur te nemen. 

Ook al is het plan om samen met Groen naar de kiezer te stappen mede door de strubbelingen bij Vooruit in het voorjaar niet doorgegaan, toch heeft menig socialist geen zin om nog eens 6 jaar alleen aan de hand van N-VA te lopen.

Het zijn ook geen neofieten die nu onderhandelen namens de partij, maar ervaren rot Kathleen Van Brempt en niemand minder dan oud-burgemeester Patrick Janssens (foto hierboven) die nu de honneurs waarnemen.

Het zou voor Vooruit dan ook veel comfortabeler zijn om Groen mee te nemen in de coalitie. Dat kost dan minstens een schepenzetel, maar de coalitie wordt veel evenwichtiger. Het biedt ook mogelijkheden om te evolueren naar een gemeenschappelijk project wat tot successen kan leiden, zoals zondag bleek in buurstad Mortsel.

Alleen heeft de N-VA geen enkele reden om in te stemmen met dit scenario. Er is voor haar niets bij te winnen.

Tenzij de districten pasmunt bieden, want al in 8 districten ligt een coalitie tussen N-VA, Groen en Vooruit voor de hand. Anders komt er in Borgerhout mogelijk weer een progressieve coalitie tot stand met Nele Van Parys van PVDA als districtsburgemeester, en is ook haar partner Jos D'Haese nooit ver weg.

Dat scenario lijkt een garantie op 6 jaar ruzie, verzet, media-aandacht, ook geen prettig vooruitzicht.

Het valt af te wachten hoe duur de huid van Vooruit verkocht wordt en hoe snel de N-VA de onderhandelingen in Antwerpen afgerond wil hebben. Maar dat de coalitievorming in de grootste stad van Vlaanderen zorgeloos zal verlopen, lijkt een utopie.