CD&V zal de komende 2 weken de onderhandelingen leiden in maar liefst 118 Vlaamse gemeenten. Dat blijkt uit een telling van onze redactie. Bovendien scoort Open VLD volgens die telling minder slecht dan gisteren leek door het verlies van de partij in Oostende en Ninove. Bekijk hier wie vanaf vandaag de onderhandelingen leidt in jouw gemeente.
CD&V komende 2 weken aan zet in meer dan 100 gemeenten: bekijk hier wie onderhandelingen voert in jouw gemeente
Tobias Santens
Gepubliceerd:
Nu de stemmen zijn geteld, kunnen in alle gemeenten nieuwe gemeentebesturen worden gevormd. Daarvoor gelden sinds deze verkiezingen nieuwe regels: de grootste partij komt vanaf vandaag 2 weken aan zet.
Meer nog, het is de 'stemmenkampioen' van de grootste lijst die de onderhandelingen leidt. Kan die binnen de 2 weken een meerderheid in de gemeenteraad vormen, dan wordt die ook burgemeester. Het systeem bestaat in vrijwel alle Vlaamse gemeenten, maar niet in de randgemeenten en Voeren. In Lo-Reninge en Herstappe waren er geen verkiezingen omdat er maar één lijst was. Het gewest Brussel gebruikt het systeem niet.
Bekijk hieronder wie vanaf vandaag de onderhandelingen leidt in jouw gemeente. Zoek je gemeente in de zoekbalk of klik op je gemeente. In de gemeenten die donker gekleurd zijn, is de burgemeester al bekend:
CD&V blijft lokaal marktleider
Onze redactie ging na tot welke partijen al die initiatiefnemers behoren. Daarvoor deden we een belronde langs heel wat gemeenten. De kandidaten komen namelijk vaak op met een lokale lijst, of een samengestelde lijst, maar hebben zelf wel nog een partijkaart van een grotere partij.
CD&V telt veruit de meeste initiatiefnemers, die dus de komende weken een nieuw bestuur mogen proberen te vormen. In maar liefst 118 gemeenten mag de partij op zoek naar een meerderheid om de komende 6 jaar te besturen. In veel gemeenten zal CD&V daar niets voor moeten doen, want in een 50-tal gemeenten haalt de partij een absolute meerderheid.
De partij wordt dus allesbehalve onttroond als typische burgemeesterspartij in landelijke gemeenten. Ze moet ook geen enkele centrumstad uit handen geven. De partij blijft aan zet in Brugge, Genk en Roeselare, waar ze al de burgemeester leverde.
Het 'verborgen' liberale resultaat
Maar de telling leert ook dat Open VLD nog steeds in zo'n 50 gemeenten de komende 2 weken op zoek mag naar een meerderheid. Daarmee heeft Open VLD meer initiatiefnemers dan de N-VA. Die laatste werd gisteren - onder andere door de torenhoge score van Bart De Wever (N-VA) in Antwerpen - nochtans door vriend en vijand als winnaar van de verkiezingen bestempeld.
Er zijn daarbij wel duidelijke verschillen tussen Open VLD en N-VA. Bij Open VLD waren er nog amper lijsten die onder de nationale partijnaam opkwamen. Vaak gaat het om samengestelde lijsten, samen met andere partijen, of lokale initiatieven waar de topfiguur toch een liberale lidkaart heeft. Enkele initiatiefnemers gaven gisteren zelfs anoniem aan dat ze niet meer openlijk met de 'nationale' Open VLD geassocieerd wilden worden.
N-VA heeft als enige 4 centrumsteden
Dat is anders bij de N-VA, waarbij de lokale lijsten wel vaak de partijnaam N-VA dragen. N-VA werd daarnaast ook op het provinciale niveau groter dan Open VLD en moet enkel in Limburg en West-Vlaanderen de CD&V voor laten.
N-VA behoudt ook het leiderschap in centrumsteden Antwerpen, Hasselt, Aalst en Sint-Niklaas. Open VLD doet dat ook in Gent, Mechelen en Kortrijk - telkens onder een andere naam of met een samengestelde lijst -, maar moet het stokje in Oostende doorgeven aan Vooruit. Ook in Ninove kon de liberale Tania De Jonge de overwinning van Guy D'haeseleer (Forza Ninove/Vlaams Belang) niet tegenhouden.
Vlaams Belang mag ook in Denderleeuw proberen
Er gaat heel wat aandacht naar Ninove, waar D'haeseleer voor het eerst Vlaams Belang in een gemeentebestuur tilt, met een absolute meerderheid. Daarnaast krijgt ook in Denderleeuw Kristof Slagmulder van Vlaams Belang 2 weken tijd om een poging te wagen een meerderheid op de been te brengen. Slagmulder zou in theorie maar 2 andere gemeenteraadsleden moeten overtuigen om mee te besturen.
Vlaams Belang wordt zo de grootste partij in dezelfde 2 gemeenten als in 2018. Bij de lokale verkiezingen in juni werd de partij nog de grootste in 143 gemeenten, al speelde bij die verkiezingen uiteraard een andere logica.
Aan het ander uiterste van het politieke spectrum kan PVDA nergens het leiderschap opeisen. Behalve dan in het district Borgerhout, waar Antwerps boegbeeld Jos D'Haese districtburgemeester kan worden. In zo goed als alle andere Antwerpse districten leidt de N-VA.
Vooruit scoort in steden, maar ook daarbuiten?
Vooruit kon gisteren uitpakken met haar scores in Leuven, Oostende en Turnhout. In die laatste 2 leverde Vooruit de burgemeester de afgelopen jaren niet, maar mogen John Crombez en Hannes Anaf nu aan de slag om een meerderheid te zoeken.
Buiten die steden heeft Vooruit in relatief weinig gemeenten op dit moment zicht op een burgemeestersjerp. Volgens onze telling is dat in 'amper' 19 steden en gemeenten het geval.
De bevraging leert dat op een verkiezingsdag de centrumsteden met veel aandacht gaan lopen. Daardoor verdwijnt soms de lokale dynamiek in kleinere gemeenten wat uit het zicht. Een rondvraag bij zo veel mogelijk initiatiefnemers leert dat CD&V daar nog steeds de onbetwiste marktleider is.
Hoe gingen we te werk?
In 276 Vlaamse gemeenten gaat vanaf vandaag een initiatiefnemer aan de slag om een meerderheid op de been te brengen. In de randgemeenten rond Brussel en Voeren is dat niet het geval, daar geldt een ander systeem. In de gemeenten Lo-Reninge en Herstappe waren er geen gemeenteraadsverkiezingen omdat er maar 1 kandidatenlijst was. Ook in Brussel geldt geen systeem met zulke initiatiefnemers.
We belden met zo veel mogelijk Vlaamse initiatiefnemers, ook van samengestelde en lokale lijsten, met de vraag of ze nog een partijkaart hebben van een nationale partij. Een initiatiefnemer kan bijvoorbeeld lid zijn van CD&V, maar opkomen op een lijst waarop ook Open VLD-kandidaten of N-VA-kandidaten staan. In de telling hierboven zal die onder CD&V worden ondergebracht.
Alleen duidelijk lokale lijsten of samengestelde lijsten waarbij de initiatiefnemer geen partijkleur heeft, werden geteld als 'lokale partij'. Uiteraard is zo'n telling geen exacte wetenschap en kunnen partijen er zelf andere tellingen op nahouden.
