De afschaffing van de opkomstplicht heeft duidelijke gevolgen. Het viel heel wat mensen vandaag al op omdat er weinig volk te zien was aan de stembureaus en ook de opkomstcijfers in veel Vlaamse stembureaus liegen niet. Waarom bleven zoveel mensen thuis? Van "mijn vlucht had vertraging" tot "ik kan me bij geen enkele partij aansluiten": verschillende mensen getuigen bij VRT NWS waarom zij niet gingen stemmen.
Waarom gingen Sofie, Jarne en An vandaag niet stemmen? Van vertraagde vlucht tot gebrek aan vertrouwen in kandidaten
Stien Schoofs
Gepubliceerd:
Experts voorspelden op voorhand dat het opkomstcijfer tussen de 70 en 80 procent zou liggen. Als we naar de cijfers van sommige gemeenten kijken, ligt dat cijfer toch opvallend lager. UGent-politicoloog Herwig Reynaert reageerde al verbaasd. "Omdat het over de lokale verkiezingen gaat. Dit is het nabije bestuur, mensen kunnen stemmen voor hun eigen stad en gemeente."
Toch klinkt dat voor sommige Vlamingen niet overtuigend genoeg om te gaan stemmen. Dat blijkt uit getuigenissen van verschillende Vlamingen na een oproep van VRT NWS. Sommigen geven aan niet te gaan stemmen omdat ze niet geloven in de lokale politiek, voor anderen was het praktisch gewoon onmogelijk.
Vlucht heeft vertraging of stembrief komt op foute plek aan
Zo wilde Sofie wel gaan stemmen in Hoboken vandaag, maar omdat haar vlucht vertraging had, geraakt ze niet tijdig in een stemhokje. "We probeerden een volmacht in orde te brengen, maar blijkbaar is dat de dag zelf niet meer mogelijk. Dat zou in dit digitale tijdperk toch mogelijk moeten zijn."
Ook Jarne heeft wat frustraties over de regeling van het stemmen. "Ik ben niet gaan stemmen omdat mijn stembrief in Hamme is aangekomen, waar ik vroeger woonde. Dat terwijl ik sinds begin september al in Gent gedomicilieerd sta. Het was voor mij gewoon praktisch onmogelijk die brief te gaan halen."
Overdonderd door informatie of vergeten dorp
Anderen geven aan dat ze wel de mogelijkheid hadden om te gaan stemmen, maar dat ze niet genoeg geloven in kandidaten op de lijsten. "Ik vind geen partij waarbij ik 75 procent van mijn overtuigingen zie in hun programma. Dan ga ik maar niet kiezen", zegt Greta uit Wommelgem.
Jens voelde zich dan weer overrompeld door alle informatie die de lokale politiekers in Erembodegem op hem afvuurden. "Alle info, charme-offensieven en polarisatie in de gemeente zorgt ervoor dat ik niet meer weet op wie ik zou moeten stemmen. Ik ben niet genoeg geïnformeerd dus mijn stem zou onecht aanvoelen."
Wij, als klein dorp, zijn van nul waarde voor de grotere gemeente. Waarom zouden we dan nog kiezen?
An uit Wetteren
An uit Wetteren voelt zich wel genoeg geïnformeerd, maar gewoon niet gehoord. "We wonen in Ten-Ede, een dorp dat onder de gemeente Wetteren valt. Ik voel me er niet goed bij te stemmen in Wetteren omdat er nooit iets voor ons dorp wordt gedaan", stelt ze scherp.
Ze is het niet eens met heel wat beslissingen die in Wetteren gemaakt worden. "Fietspaden liggen er niet of worden niet onderhouden. Er wordt - zonder dat er rekening gehouden wordt met de publieke opinie - beslist een brug dwars door natuurgebied te leggen. Wij, als klein dorp, zijn van nul waarde. Waarom zouden we dan nog kiezen?"
Volmacht te veel moeite
Gaan stemmen was bij de lokale verkiezingen niet meer verplicht. Tenminste, toch voor kiezers in Vlaanderen. In Brussel en Wallonië blijft de opkomstplicht wel gewoon gelden. Wanneer iemand niet kan gaan stemmen, maar dat wel wil, kan die een volmacht regelen. Dat blijkt minder eenvoudig dan gedacht.
De volmacht zorgde ook voor een drempel bij Sylvia uit Schaffen. Door haar flexi-job kon ze zelf niet tijdig gaan stemmen. "Ik wilde eerst een volmacht geven, maar alle zaken die je daarvoor in orde moet brengen, waren er te veel aan voor mij."
Ook Paul uit Kalmthout merkte dat een volmacht regelen niet evident is, zeker niet last minute. "Ik ben niet kunnen gaan stemmen vanwege ziekte. De procedure voor een volmacht is te lastig om op het laatste moment te regelen."
Wanneer er toch een volmacht is geregeld, is het organisatorisch niet altijd evident alles gebolwerkt te krijgen, weet Katrien. "Ik had 3 verschillende locaties te doen, gelukkig binnen dezelfde stad. Eerst moest ik mijn ouders begeleiden naar hun kieslokaal, dat verliep vlot. Toen ik aan het stembureau van mijn dochter aankwam - die me een volmacht heeft gegeven - bleek dat ik niet voor haar mocht stemmen omdat ik zelf nog niet gestemd had."
"Als je op 3 plekken moet zijn en ze dan moeilijk doen over zoiets: dat is niet motiveren of toegankelijk. Het gaat hier om vrije opkomst."