De voormalige Schotse minister-president Alex Salmond is overleden in Noord-Macedonië, waar hij een toespraak had gehouden. Blijkbaar is hij daar onwel geworden. Salmond was jarenlang leider van de Scottish National Party (SNP). Tussen 2007 en 2014 was hij minister-president van de regio. Nadat de Schotse nationalisten het referendum over Schotse onafhankelijkheid van 2014 hadden verloren trad Salmond af en gaf hij de fakkel door aan Nicola Sturgeon. 4 jaar later stapte hij op uit de SNP na beschuldigingen over seksueel misbruik.
Voormalige Schotse premier Alex Salmond (69) overleden, organisator van Schots referendum voor onafhankelijkheid
Rik Arnoudt
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Alexander Elliot Anderson Salmond werd geboren in 1954 en studeerde economie en geschiedenis aan de universiteit van St. Andrews. Als student al sloot hij zich aan bij de Scottish National Party (SNP), een sociaaldemocratisch geïnspireerde nationalistische partij. Na zijn studies ging hij aan de slag als econoom, maar in 1987 raakte hij verkozen als Lagerhuislid in Londen voor de SNP.
In 1990 wordt Salmond partijvoorzitter van de SNP. Door zijn communicatietalent slaagt hij erin de SNP op het politieke voorplan te krijgen. Hij speelt ook een belangrijke rol in de zogenoemde devolutie, waarbij macht is overgedragen van de centrale overheid in Londen naar het regionale bestuursniveau in Edinburgh. Schotland kreeg daardoor een eigen regionaal parlement.
In 1998 is hij lijsttrekker voor de SNP voor het Schotse parlement. Hij wordt verkozen, maar belandt op de oppositiebanken. In 2007 is de SNP de grote overwinnaar van de verkiezingen. Het nieuwe parlement kiest Salmond tot minister-president. De SNP-regering legt aanvankelijk de nadruk op duurzame ontwikkeling, belastinghervorming en onderwijs. Als hij in 2011 wordt herverkozen belooft hij de Schotten een referendum over onafhankelijkheid.
Dat referendum komt er in 2014. De strijd tussen "yes" en "no" is fel, maar uiteindelijk kiest 55 procent van de Schotten ervoor om in het Verenigd Koninkrijk te blijven. Salmond trekt zijn conclusies en stapt op als minister-president en partijleider. Hij wordt opgevolgd door Nicola Sturgeon.
Vervelende beschuldigingen
In 2018 raakt bekend dat 2 medewerkers van de Schotse overheid Salmond hebben beschuldigd van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Hij treedt uit de SNP, naar eigen zeggen om te voorkomen dat de kwestie leidt tot tweedracht in de partij. Hij wordt in staat van beschuldiging gesteld voor 2 pogingen tot verkrachting en aanrandingen, maar wordt in 2020 vrijgesproken.
In 2021 concludeert een onderzoekscommissie dat het gerechtelijk onderzoek naar Salmond niet volgens de regels is gebeurd. Er zijn ook aanwijzingen dat zijn opvolger Nicola Sturgeon het onderzoek zou hebben proberen te beïnvloeden, een soort politieke vadermoord als het ware. Sturgeon ontkent dat laatste.
Hoe dan ook gaapt er een politieke kloof tussen Salmond en de SNP. In 2021 sluit hij zich aan bij de net opgerichte Alba Party, ook een nationalistische partij. Als lijsttrekker slaagt hij er in 2021 niet in om een zetel te veroveren in het Schotse parlement. De SNP beschouwt zijn kandidatuur voor de Alba Partij als een nieuwe aflevering van de vete tussen Salmond en Sturgeon.
