De Japanse organisatie Nihon Hidankyo heeft de Nobelprijs voor de Vrede gewonnen. Dat is een beweging van overlevenden van de Amerikaanse atoombommen op Hiroshima en Nagasaki aan het einde van de Tweede Wereldoorlog. Het Noorse Nobelcomité beloont hen voor hun inspanningen voor een wereld zonder kernwapens.
Japanse organisatie Nihon Hidankyo, die zich inzet voor een wereld zonder kernwapens, wint Nobelprijs voor de Vrede
Nihon Hidankyo is de grootste en meest invloedrijke organisatie van hibakusha in Japan. Hibakusha zijn de overlevenden van de atoombommen op de Japanse steden Hiroshima en Nagasaki, in augustus 1945. De organisatie was in het verleden al meermaals genomineerd.
Het Noorse Nobelcomité reikt de prijs uit aan de hibakusha voor hun inspanningen om een wereld zonder kernwapens te realiseren. "Door hun getuigenissen tonen ze aan dat kernwapens nooit meer gebruikt mogen worden."
Nihon Hidankyo werd in 1956 opgericht, 11 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog. Plaatselijke verenigingen van hibakusha vormden samen met slachtoffers van kernwapentests in de Stille Oceaan de 'Japan Confederation of A- and H-Bomb Sufferers Organisations'. Die naam werd in het Japans afgekort tot Nihon Hidankyo.
De organisatie, die meer dan 300.000 overlevenden van de atoombommen vertegenwoordigt, werd onder meer opgericht om de Japanse overheid ertoe aan te zetten om de slachtoffers van de atoombommen beter te steunen. Die slachtoffers leden niet alleen aan de fysieke gevolgen van de bommen, er rustte destijds ook een sociaal stigma op hen. De organisatie biedt ook zelf medische en sociale ondersteuning aan overlevenden, waaronder psychologische hulp.
"Het onbeschrijfelijke beschrijven"
De leden wilden door het verzamelen van getuigenissen ook bewustzijn creëren over de catastrofale gevolgen van het gebruik van kernwapens. In de voorbije 68 jaar trokken overlevenden van de atoombommen de wereld rond om hun ervaringen over leven met de gevolgen van nucleaire straling te delen met anderen.
"Die getuigenissen hebben geholpen om wijdverbreid verzet tegen kernwapens over de hele wereld te creëren", zegt het Nobelcomité, dat opmerkt dat nu al bijna 80 jaar geen nucleaire wapens gebruikt worden in oorlogen. "Ze putten uit persoonlijke verhalen, zetten campagnes op op basis van hun eigen ervaringen en waarschuwen tegen de verspreiding en het gebruik van kernwapens."
"De hibakusha helpen ons om het onbeschrijfelijke te beschrijven, het ondenkbare te denken en op de een of andere manier de onbegrijpelijke pijn en het lijden te begrijpen die door kernwapens worden veroorzaakt."
Volgend jaar is het 80 jaar geleden dat de Amerikaanse atoombommen op Hiroshima en Nagasaki vielen. Daarbij vielen 120.000 doden. In de maanden en jaren die volgden overleden nog eens zoveel mensen als gevolg van brandwonden en de impact van radioactiviteit.
"Alarmklok"
Het Noorse Nobelcomité noemt het "alarmerend dat het taboe rond het gebruik van nucleaire wapens vandaag onder druk staat".
Volgens het Vlaams Vredesinstituut luidt het Nobelprijscomité met deze winnaar duidelijk de "alarmklok". "Nucleaire ontwapeningsinspanningen liggen vandaag zo goed als stil en nucleaire dreigementen worden geuit", schrijft het Vredesinstituut in een reactie. "Er zijn ook heel wat kernwapenstaten betrokken in conflicten die vandaag woeden. Dat maakt het risico op gebruik ervan acuut."
Het Vredesinstituut wijst erop dat ook Vlaanderen en België "hier een verantwoordelijkheid in hebben". "Door bruggen te bouwen tussen kernwapenmachten en de rest van de wereld kunnen ook wij een actieve rol spelen richting nucleaire ontwapening."
Ook het Noorse Onderzoeksinstituut voor de Vrede verwijst naar de actuele dreiging. Volgens het instituut ontvangt Nihon Hidankyo de Nobelprijs "in een cruciale periode waarin landen hun nucleaire arsenaal aan het moderniseren zijn". "Dreigementen over het gebruik ervan door traditionele en opkomende nucleaire machten nemen op een alarmerende wijze toe." De prijs is daarom een "kritieke boodschap voor onze toekomst", klinkt het.
Wie beslist wie de Nobelprijs voor de Vrede krijgt?
De Nobelprijs voor de Vrede is de enige Nobelprijs die niet in Zweden, maar in Noorwegen wordt uitgereikt. De laureaat wordt bekendgemaakt in oktober, maar krijgt de prijs pas uitgereikt op 10 december. Dat is de sterfdag van chemicus en uitvinder Alfred Nobel, naar wie de prijs is vernoemd. Een vrij brede groep mensen mag een kandidaat naar voren schuiven voor de Nobelprijs voor de Vrede: parlements- en regeringsleden, professoren aan erkende universiteiten, voormalige laureaten of leden van de raad van bestuur van een eerder bekroonde organisatie. Uit de genomineerden kiest het Noorse Nobelcomité de winnaar. Het comité bestaat uit 5 leden die door het Noorse parlement zijn gekozen voor een periode van 6 jaar. De directeur van het Noorse Nobelinstituut is de secretaris. Het comité stelt een shortlist samen en hakt dan de knoop door.
